Румын шахтер лидерінің қылмыстық тарихы

Кіріспе

Қылмыскер

Мирон Козма (25 тамыз 1954 жылы туған) – бұрынғы румыниялық кәсіподақ ұйымдастырушысы және саясаткер, Румынияның Жиу аңғарындағы көміршілер кәсіподағының жетекшісі. Ол 1991 жылғы қыркүйектегі Минериада кезінде реформашы Петре Роман үкіметін құлатқан Жиу аңғарының кеншілерін басқарғанымен әйгілі. Козма 1990 жылдары Жиу аңғарының ішінде де, сыртында да көп дау тудырған тұлға болды. 2011 жылы саясатқа қатысып, Жұмысшылардың әлеуметтік-демократиялық партиясын құрды.

Ерте өмір

Бихордың Дерна қаласында туған Мирон Козма электромеханикалық инженер-механик болу үшін оқыды. Бітірген соң Лупениде тұрып, Барбатени кенішінде стажер ретінде жұмыс істеді. Ол қалалық дискотеканың ди-джейі де болды. 1990 жылдың 21-24 наурызында Цзю-Долындағы Кеншілер одағы Козманы басшы етіп сайлады. 1991 жылы Козманың компаниялары Цзю аңғарындағы кендерде азық-түлік саудасында монополия құрды, бұл оған айтарлықтай пайда мен ықпал әкелді. 1991 жылдың 19 маусымында Козма Хунэдоараның Вулкан ауданындағы Парошені ауылында 31 жастағы Роза Виолета Драгичиді көлік құралымен қағып өлтірді, ереже бұзып озу кезінде. Ол кінәлі деп танылып, 2 жылға шартты жаза алды; жазаның жеңілдігі Козманың биліктегі Ұлттық құтқару майданымен жақын байланысына байланысты болуы мүмкін. Костештиде, Вальча округінде кеншілер мен жандармерия шайқасты; шамамен 70 кенші және 100 жандармерия қызметкері жараланды, ал бір кенші қаза тапты. Одан кейін премьер-министр Раду Василе Козия монастырында Козмамен келіссөздер жүргізді, Козма шеруді тоқтатып, кеншілерді таратуға келісті. Алайда, сол жылдың ақпан айының басында Жоғарғы Сот Козманы 1991 жылғы миналық акцияға қатысқандығы үшін 18 жылға бас бостандығынан айырды. Бұл кеншілердің Бухарестке қарай жаңа шеруін бастады. Бұл жолы арнайы күштер араласып, Олт округінің Стоенешти қаласында кеншілерді таратып жіберді. Козма мен оның лейтенанттары полицияға ұсталды; Козманың өзі Рахова түрмесіне жазасын өтеу үшін жеткізілді. Ол Румыния президенті Ион Илиескутің өкілеттігінің соңына жақын, 2004 жылдың 15 желтоқсанында кешірім алды. Бірақ Илиеску көп ұзамай 16 желтоқсанда "бұл қателік болды" деп кешірімді жойды. Дегенмен, Козма 2005 жылдың маусымында Бухарест апелляциялық соты оның кешірімін заңсыз деп тапқандықтан босатылды. 2005 жылдың қыркүйегінде ол 1999 жылғы қаңтардағы Минериадаға қатысқандығы үшін Румынияның Жоғарғы сотымен 10 жылға сотталды. Оның жазалары бір-бірімен тоғысқандықтан, 2006 жылдың маусымында ол 13 айға бас бостандығынан айыру жазасын өтеуге тиіс болды. 2006 жылдың 2 маусымында Мирон Козманың шартты түрде босату туралы өтініші Рахова түрмесінің шартты түрде босату комиссиясы тарапынан қабылданбады. Бухарест соты оның шешімге қарсы апелляциясын 2 аптадан кейін қабылдамады. Козма 2007 жылдың 3 қаңтарында шартты түрде босату комиссиясы ұсынғандай, 6 ай бұрын түрмеден шығуы мүмкін еді. Бұл шешімді Бухарест соты 9 қаңтарда бекіткенмен, 2007 жылдың 20 ақпанында апелляциялық сот оны жойды. Мирон Козма ақыры 2007 жылдың 2 желтоқсанында Петрошани мен Бухарестке кіруге тыйым салынған күйі босатылды. Раховадан шыққан соң ол отбасымен және достарымен кездесу үшін Тимишоараға ұшты. Сұхбаттарында ол кейбір саясаткерлердің де түрмеге қамалуы керек екенін айтып, "Spiritul lui Miron Cozma nu moare!" ("Мирон Козманың рухы өлмейді!") деп қосты. 2013 жылдың маусымында Мирон Козма сұхбат беру кезінде армияның кеншілерге қарсы тірі оқтар қолданғанын мәлімдеді.

Born in Derna, Bihor, Miron Cozma studied to become an electromechanical assistant engineer. After graduation, he began working as a trainee at the Bărbăteni Mine, while living in Lupeni. He was also in charge with being the DJ of the town's disco. On 21–24 March 1990, the League of Miners Unions of the Jiu Valley elected Cozma as its leader. In 1991, Cozma's companies gained a monopoly in food retail in the mines of the Jiu Valley, which gave him substantial profits and influence. On 19 June 1991, Cozma ran over and killed a 31 year old woman, Roza Violeta Drăghici, in the village of Paroșeni, Vulcan, Hunedoara, doing an irregular overtaking. He was convicted of manslaughter and given a 2 years suspended sentence; the lenient sentence may have been caused by the close relationship of Cozma with the ruling National Salvation Front. The miners clashed with the Gendarmerie at Costeşti, Vâlcea County; about 70 miners and 100 gendarmes were wounded and one miner died. Soon after, Prime Minister Radu Vasile held talks with Cozma at the Cozia Monastery, and Cozma agreed to end the march and disband the miners. At the beginning of February of the same year, however, Cozma was sentenced by the Supreme Court of Justice to 18 years in prison for his involvement in the 1991 mineriad. This quickly prompted a new march of the miners towards Bucharest. This time, special forces intervened and dispersed the miners at Stoeneşti, Olt County. Cozma and his lieutenants were captured by the police; Cozma himself was taken to the Rahova prison to serve his term. He was pardoned by Romanian President Ion Iliescu on December 15, 2004, only a few days before the end of the latter's final term. However, Iliescu shortly afterwards revoked the pardon on December 16, stating that "it was a mistake". Yet Cozma was released in June 2005 when the cancellation of his pardon was ruled illegal by the Bucharest Court of Appeal. In September 2005, he was sentenced by the Romanian Supreme Court to a 10 year term for the January 1999 Mineriad. His sentences overlapped, so as of June 2006 he still had to serve a 13 month concurrent sentence in prison. On June 2, 2006, Miron Cozma's request to be released on parole was denied by the Parole Commission of the Rahova Penitentiary. A Bucharest court dismissed his appeal against the decision 2 weeks later. Cozma could have left the prison 6 months before time as recommended by the Parole Commission on January 3, 2007. Although the decision was upheld by a Bucharest court on January 9, it was overturned on appeal on February 20, 2007. Miron Cozma was finally released on 2 December 2007, with a restriction on entering Petroşani or Bucharest. Upon leaving Rahova, he flew to Timişoara to meet with his family and friends. He stated in his interviews that certain politicians should have been incarcerated as well, adding "Spiritul lui Miron Cozma nu moare!" ("The soul of Miron Cozma will never die!"). In June 2013, Miron Cozma claimed during an interview that the Army used live rounds against miners.