Кіріспе
Дауыс беру машинасының түрі
ДРЭ дауыс беру машинасы, немесе тікелей электрондық дауыс жазу машинасы, дауыс берушінің іске қоса алатын механикалық немесе электрооптикалық компоненттері бар бюллетень дисплейі арқылы дауыстарды тіркейді. Бұл әдетте түймелер немесе сенсорлық экран болып табылады; олар дауыс беру деректерін және бюллетеньдердің суреттерін жад компоненттеріне жазу үшін компьютерлік бағдарламаны пайдаланып деректерді өңдейді. Сайлаудан кейін ол алынып алатын жад компонентінде және баспа түрінде сақталған дауыс беру деректерінің қорытындысын шығарады. Жүйе сондай-ақ орталық жердегі сайлау учаскелерінен нәтижелерді жинақтау және есеп беру үшін жеке бюллетеньдерді немесе дауыстардың жалпы сомасын орталыққа жіберу мүмкіндігін де қамтамасыз етеді. Бұл құрылғы 1996 жылы Бразилияда кеңінен қолданыла бастады, ондағы барлық сайлаулар машиналар арқылы жүзеге асырылады. 2004 жылы АҚШ-та тіркелген сайлаушылардың 28,9%-ы тікелей электрондық дауыс беру жүйесін пайдаланды, бұл 1996 жылғы 7,7%-дан асып түседі.
Тарих
Дауыс санын есептеу үшін электрлік технология қолданылатын түймелерді басып дауыс беру идеясы 19 ғасырда Бостондық Франк Вудқа тікелей жазуға арналған электрлік дауыс беру машинасына патент алған кезде пайда болды. (Томас Эдисонның электрлік дауыс беру жүйесіне алынған патент кейде осыған қатысты айтылады, бірақ ол заң шығарушы органдарда тізім бойынша дауыстарды санауға арналған еді; сондықтан ол көбінесе көрермендердің жауап беру жүйесіне ұқсайды.) Электрлік дауыс беру идеясы 20 ғасырда одан да күштірек дамыды. 1960 жылдары көптеген патенттер тіркелді, олардың көпшілігі AVM корпорациясы (бұрынғы Автоматты дауыс беру машинасы корпорациясы) жасады, ол кезде механикалық дауыс беру машиналарын монополиялаған компания еді. Үкіметтік сайлауда алғаш рет қолданылған тікелей электрондық дауыс беру машинасы – «Видео дауыс беруші» болды. Оны Чикагодағы Фрэнк Торнбер компаниясы жасады. «Видео дауыс беруші» алғаш рет 1974 жылы Чикаго, Иллинойс штатының жанында сынақтан өтті және 1980 жылға дейін қолданыста болды. Microvote және Shoup Voting Machine Corporation компаниялары 1980 жылдардың ортасында MV 464 және Shouptronic машиналарымен нарыққа енді. Бұл екі машина да кеңінен қолданылды; 1993 жылға дейін 11 000-нан астам Shouptronic машинасы сатылды. Кейінгі жылдары Shouptronic құқықтары Guardian Voting компаниясына, содан кейін Danaher Controls компаниясына берілді, олар оны ELECTronic 1242 деген атпен сатты.
Артықшылықтары
DRE-лер артық дауыс беруді болдырмайды және дауыс берушіге жеткіліксіз дауыс беру туралы дереу хабарлайды. Олар сайлаушының ниеті түсініксіз жазбалары бар бюллетеньдерден сақтайды. Электрондық дауыс беру құралдары сияқты, DRE-лерді бірнеше тілде бюллетеньдерді ұсыну үшін бағдарламалауға болады, сондай-ақ олар мүмкіндігі шектеулі адамдарға көмексіз дауыс беруге мүмкіндік береді, бұл олардың дауысының құпиялылығын сақтайды. Машиналар құлаққаптар және басқа да бейімделуге арналған технологияларды қолдана алады. Бұған қоса, DRE дауыс беру жүйелерінде қағаз бюллетеньдердің таусылу қаупі жоқ және олар қағаз бюллетеньдерді басып шығару қажеттілігін жояды, олардың бағасы бір бюллетень үшін 0,10-дан 0,55 долларға дейін жетеді, бірақ кейбір түрлері нәтижелерді термиялық қағазға басып шығарады, бұл үнемі шығындарды тудырады.
Мәселелер
DRE дауыс беру машиналарының қауіпсіздігіне деген күдік сайлау сараптамасын құруға себеп болды, ол сайлаудағы заңбұзушылықты анықтауға көмектеседі.
Дауыс берудің кешігуі
DRE-лер көлемді дауыс беру кезінде қағаз дауыс бюллетеньдеріне қарағанда көп кешігуге себеп болуы мүмкін, себебі әрбір сайлаушыға машина қолжетімді болуы керек. Кезек теориясы сайлаушылардың келу уақытының, бір машинаға келетін сайлаушылар санының және сайлаушының машинамен өткізетін орташа уақыттың белгілі өзгерістерінен бір сағаттық күтіп тұрудың туындауын есептейді.
2009 жылғы неміс сотының шешімі
2009 жылы Германияның Федералды Конституциялық соты дауыс беру машиналары арқылы «дауыс беру қорытындысын азаматтар сенімді түрде және арнайы білімсіз тексеруге мүмкіндік болуы керек» деп шешім шығарды. Олар сондай-ақ, қазіргі Германия заңдарына сәйкес парламенттік сайлауларда қолданылатын DRE типті дауыс беру машиналарын дауыс беруге рұқсат ету конституцияға қайшы екенін, қосымша талаптар болмаса, анықтады. Бұл шешім электронды дауыс беруге тыйым салмайды, бірақ оның стандартын жоғарылатады.