Жозеф Джордж Уорд: Жаңа Зеландия саяхатшысының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері (1856–1930)

Сэр Джозеф Джордж Уорд, 1-ші барон, (26 сәуір 1856 – 8 шілде 1930) – Жаңа Зеландияның 1906 жылдан 1912 жылға дейін және 1928 жылдан 1930 жылға дейін 17-ші премьер-министрі болған жаңазеландиялық саясаткер. Ол 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Либералдық және Біріккен министрліктердегі маңызды тұлға болды. Уорд Виктория штатының Мельбурн қаласында ирландтық католик отбасында дүниеге келген. 1863 жылы отбасының қаржылық қиындықтарына байланысты олар Жаңа Зеландияға көшіп, онда білімін аяқтады. Уорд 1877 жылы Инверкаргиллде сәтті астық саудасын құрды және тез арада жергілікті саясатта көзге түсті. 1887 жылы Парламент мүшесі болды. 1891 жылы Либералдық үкімет сайланғаннан кейін Уорд Джон Балланс басшылығымен Пошта министрі болып тағайындалды; кейін Ричард Седдон үкіметінде Қаржы министрі болды. Седдонның екі ай бұрын қайтыс болуынан кейін Уорд 1906 жылдың 6 тамызында премьер-министр болды. Үкіметтегі алғашқы кезеңінде Уорд Ұлыбритания империясының бірлігін нығайтуды жақтады, Жаңа Зеландияны Доминион мәртебесіне жеткізді және Жаңа Зеландияның Корольдік теңіз күшіне (флотқа) үлесін арттырды. Оның үкіметі Реформа партиясы мен жаңадан құрылған социалистік партиялардың күшті қарсылығына тап болды. Ол Либералдық партияны 1908 және 1911 жылдары екі сайлауда жеңіске жеткізді, бірақ соңғысында бір орындық артықшылыққа ие болды. 1912 жылдың 28 наурызында үкімет басшысы лауазымынан кетті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уорд партиясын Реформа партиясымен коалицияға біріктірді. Үкіметтің ортақ басшысы ретінде Уорд премьер-министр Уильям Массимен қарым-қатынаста қиындықтарға тап болды. 1919 жылы коалиция таратылды және Уорд Либералдық партияның жетекшісі лауазымынан қанағаттанды. Ұлттық саясаттан алты жыл үзіліс жасағаннан кейін Уорд 1925 жылы парламентке оралды. 1928 жылдың 10 желтоқсанында бұрынғы Либералдық партияның қалдықтарынан құрылған Біріккен партияның басшысы ретінде премьер-министр болды. Уорд Жаңа Зеландияда либералдық қолдауды қайта жандандыруға тырысты, бірақ оның партиясы Жаңа Зеландия Еңбек партиясына жеңіліп қалды. Денсаулығының нашарлауына байланысты 1930 жылдың 28 мамырында басшылықтан зейнеткерлікке шықты.

Sir Joseph George Ward, 1st Baronet, (26 April 1856 – 8 July 1930) was a New Zealand politician who served as the 17th prime minister of New Zealand from 1906 to 1912 and from 1928 to 1930. He was a dominant figure in the Liberal and United ministries of the late 19th and early 20th centuries. Ward was born into an Irish Catholic family in Melbourne, Victoria. In 1863, financial hardship forced his family to move to New Zealand, where he completed his education. Ward established a successful grain trade in Invercargill in 1877 and soon became prominent in local politics. He became a Member of Parliament in 1887. Following the election of the Liberal Government in 1891, Ward was appointed as Postmaster General under John Ballance; he was promoted to Minister of Finance in the succeeding ministry of Richard Seddon. Ward became Prime Minister on 6 August 1906, following Seddon's death two months earlier. In his first period of government, Ward advocated greater unity within the British Empire, led New Zealand to Dominion status, and increased New Zealand's contribution to the Royal Navy. His government faced strong opposition from the Reform Party and the newly formed socialist parties. He led the Liberal Party to two election victories, in 1908 and 1911, albeit with a one seat majority in the latter. He resigned as head of government on 28 March 1912. During the First World War, Ward led his party in a coalition with the Reform Party. As co leader of the government, Ward had a strained working relationship with Prime Minister William Massey. The coalition was dissolved in 1919 and Ward resigned as Liberal leader. After a six year absence from national politics, Ward returned to parliament in 1925. He became Prime Minister on 10 December 1928, as leader of the United Party, which had formed from the remnants of the former Liberal Party. Ward attempted to rejuvenate liberal support in New Zealand but his party lost ground to the New Zealand Labour Party. Failing health forced his retirement from leadership on 28 May 1930.

Ерте өмір

Уорд 1856 жылғы 26 сәуірде Мельбурнда ирланд тегіндес католик отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Уильям 1860 жылы 31 жасында қайтыс болды. Уордты анасы, табысты кәсіпкер Хана Уорд Баррон тәрбиеледі. 1863 жылы отбасы Жаңа Зеландияның Саутленд аймағындағы Блаффқа (кейін ресми түрде Кемпбеллтаун деп аталды) көшіп, жақсырақ қаржылық жағдай іздеді. Хана Уорд Баррон дүкен мен пансионат ашты. Уорд Мельбурн мен Блаффтың бастауыш мектептерінде білім алды. Ол орта мектепке бармады. Дегенмен, ол көп оқыды және анасынан кәсіптің қыр-сырын үйренді. 1869 жылы Уорд почта бөлімінде, сосын кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. Кейін анасынан алған қарызбен, Уорд жаңа құрылған Саутленд шаруашылық қожалықтарына жабдық сатумен айналысты. Уорд Седдонның ең белгілі қолдаушысы ретінде көзге түсті және оның ықтимал мұрагері саналды. Седдонның премьер-министрлік қызметі ұзаққа созылғанда, кейбіреулер Уордтың Седдонға көшбасшылыққа таласуын ұсынды, бірақ Уорд оған мүдделі болған жоқ. 1906 жылы Седдон күтпеген жерден қайтыс болды. Уорд сол кезде Лондонда болды. Партия ішінде Уорд оның орнын басатыны туралы келісім болды, бірақ жол аяқтауға екі ай уақыт керек еді. Уорд келгенге дейін Уильям Холл Джонс премьер-министр міндетін атқарды. Уорд 1906 жылғы 6 тамызда қызметке кірісті. 1908 жылғы сайлауда либералдар көпшілік дауысқа ие болды, бірақ 1911 жылғы сайлауда Парламент даулы жағдайға түсті. Либералдар спикердің шешімді дауысының арқасында біраз уақыт сақталды, бірақ нәтижеден көңілі қалған Уорд келесі жылдың наурыз айында премьер-министрліктен кетті. Партия оны Ауыл шаруашылығы министрі Томас Маккензимен алмастырды, оның үкіметі бірнеше ай ғана өмір сүрді. Көпшілік саяси мансабын аяқтады деп ойлаған Уорд, артқы қатарға қайтып, ұйымдаспаған либералдардың жетекшілігіне қайта оралу туралы бірнеше ұсыныстан бас тартты. Ол аз маңызды мәселелермен айналысып, отбасын Англияға саяхатқа алып барды, онда 1911 жылғы 20 маусымда король Георг V оны баронет титулына ие етті.

Ward was born in Melbourne on 26 April 1856 to a Roman Catholic family of Irish descent. His father, William, died in 1860, aged 31 – Ward was raised by his mother, successful businesswoman Hannah Ward Barron. In 1863, the family moved to Bluff (then officially known as Campbelltown), in New Zealand's Southland region, seeking better financial security – Hannah Ward Barron established a shop and a boarding house. Ward received his formal education at primary schools in Melbourne and Bluff. He did not go to secondary school. He did, however, read extensively, and also picked up a good understanding of business from his mother. In 1869, Ward found a job at the Post Office, and later as a clerk. Later, with the help of a loan from his mother, Ward began to work as a freelance trader, selling supplies to the newly established Southland farming community. Ward gradually emerged as the most prominent of Seddon's supporters, and was seen as a possible successor. As Seddon's long tenure as Prime Minister continued, some suggested that Ward should challenge Seddon for the leadership, but Ward was unwilling. In 1906, Seddon unexpectedly died. Ward was in London at the time. It was generally agreed in the party that Ward would succeed him, although the return journey would take two months – William Hall Jones became Prime Minister until Ward arrived. Ward was sworn in on 6 August 1906. In the 1908 election the Liberals won a majority, but in the 1911 election Parliament appeared to be deadlocked. The Liberals survived for a time on the casting vote of the Speaker, but Ward, discouraged by the result, resigned from the premiership in March the following year. The party replaced him with Thomas Mackenzie, his Minister of Agriculture, whose government survived only a few more months. Ward, who most believed had finished his political career, returned to the back benches and refused several requests to resume the leadership of the disorganised Liberals. He occupied himself with relatively minor matters, and took his family on a visit to England, where he was created a baronet by King George V on 20 June 1911.

Оппозиция басшысы

1913 жылғы 11 қыркүйекте Уорд Либералдық партияның басшылығын қайта қабылдады. Уорд партиядан бірқатар маңызды жеңілдіктер алды, жеке бақылаудың жоғары деңгейін қадағалап талап етті. Ол партияның бұрынғы бағытсыздығы оның сәтсіздігінің басты себебі болды деп есептеді. Сонымен қатар, ол көптеген округтерде үміткерлерді тікелей қойып жатқан еңбекші қозғалысымен одақ құруға ұмтылды. Уорд 1914 жылғы сайлауда либералдарды жетектеп, екі орын қосымша ұтып алды. Нәтижелерге қарамастан, Реформа үкіметінің көпшілігі минималды деңгейге дейін төмендеді, ал келесі жылы Дунедин Орталық округінде мерзімінен бұрын сайлау өткелгенде, бәрі күдік тудырды. Либералдық партия сайлауға қатыспауды шешті, бірақ Уорд сайлау округі бойынша белсенді түрде саяхаттап, сайлаушыларды Еңбек партиясының үміткері Джим Манроға дауыс беруге шақырды. Егер Еңбек партиясы жеңіске жетсе, Уорд Еңбек партиясының қолдауымен азшылық үкіметін құруға мүмкіндік алатын еді. Уорд билікке оралуға дайындық жасады, бірақ Реформа партиясы орынды сақтап қалды. 1915 жылғы 12 тамызда Уорд, Уильям Масси және Реформа партиясының Бірінші дүниежүзілік соғыс үшін бірлескен әкімшілік құру туралы ұсынысын қабылдады. Уорд әкімшіліктің орынбасары болды және Қаржы министрлігін де басқарды. Уорд пен Масси арасындағы қарым-қатынас жақсы болған жоқ – саяси айырмашылықтарынан бөлек, Уорд ирландтық католик, ал Масси ирландтық протестант еді. Әкімшілік партияның екі ай бұрын қабылдаған шешімімен 1919 жылғы 21 тамызда аяқталды. 1919 жылғы сайлауда Уорд Аваруа округінен депутаттығын жоғалтып, Парламенттен шықты. 1923 жылы ол Тауранга округіндегі мерзімінен бұрынғы сайлауға қатысты, бірақ Реформа партиясының үміткері Чарльз Макмилланнан жеңілді. Уордтың күші сарқылған деп есептелді. Алайда, 1925 жылғы сайлауда ол Инверкаргилл округінен Парламентке қайта оралды. Уорд "Либералдық" партия атынан сайлауға түсті, бірақ Либералдық партияның қалдықтары енді басқа атаулармен жүргеніне қарамастан, қарсыластары оны өткенге тікелген адам деп сипаттап, ескі шайқастарды қайтадан бастауға тырысқандықтарын айтты. Уордтың денсаулығы да нашарлап бара жатқан еді. 1928 жылы Либералдық партияның қалдықтары жаңа Біріккен партияны құрып, оның төңірегінде Джордж Форбс (либералдардың бір фракциясының басшысы), Билл Вейч (басқа фракцияның басшысы) және Альберт Дэви (Реформа партиясының бұрынғы ұйымдастырушысы) бірікті. Форбс пен Вейч екеуі де басшылыққа үміттене бастады, бірақ ешқайсысы айқын артықшылыққа ие болмады. Дэви Уордты келісімді кандидат ретінде шақырды, мүмкін Уордтың бұрынғы Премьер-министр мәртебесі бірлік сезімін тудырады деп ойлады.

On 11 September 1913, however, Ward finally accepted the leadership of the Liberal Party once again. Ward extracted a number of important concessions from the party, insisting on a very high level of personal control – he felt that the party's previous lack of direction was the primary cause for its failure. He also worked to build alliances with the growing labour movement, which was now standing candidates in many seats. Ward lead the Liberals into the 1914 election and gained two seats. Despite the gains the Reform government was reduced to a bare minimum majority and when a by election in Dunedin Central was triggered early the next year there was much at stake. The Liberal Party chose not contest the election themselves but Ward actively toured the electorate holding meetings to encourage the electors to vote for the Labour candidate Jim Munro. In the event of a Labour victory it was conceivable for Ward to form a minority government with Labour support. Ward had made preparation for a return to power, but the Reform Party managed to hold the seat. On 12 August 1915, Ward and accepted a proposal by William Massey and the governing Reform Party to form a joint administration for World War I. Ward became deputy leader of the administration, also holding the Finance portfolio. Relations between Ward and Massey were not good – besides their political differences, Ward was an Irish Catholic, and Massey was an Irish Protestant. The administration ended on 21 August 1919 following a decision made by caucus to do so two months earlier. In the 1919 election Ward lost the seat of Awarua, and left Parliament. In 1923, he contested a by election in Tauranga, but was defeated by a Reform Party candidate, Charles Macmillan. Ward was largely considered a spent force. In the 1925 election, however, he narrowly returned to Parliament as MP for Invercargill. Ward contested the seat under the "Liberal" label, despite the fact that the remnants of the Liberal Party were now calling themselves by different names – his opponents characterised him as living in the past, and of attempting to fight the same battles over again. Ward's health was also failing. In 1928 the remnants of the Liberal Party reasserted themselves as the new United Party, focused around George Forbes (leader of one faction of the Liberals), Bill Veitch (leader of another faction), and Albert Davy (a former organiser for the Reform Party). Forbes and Veitch both sought the leadership, and neither gained a clear advantage. Davy invited Ward to step in as a compromise candidate, perhaps hoping that Ward's status as a former Prime Minister would create a sense of unity.

Екінші премьер-министр

Уорд Альберт Дэвидің ұсынысын қабылдады және үш басқа үміткермен күресіп, жаңа Біріккен партияның төрағасы болды. Дегенмен, денсаулығы әлі де нашар болғандықтан, оған бұл міндет ауыр тиді. 1928 жылғы сайлау кампаниясында Уорд өзінің жақтастары мен тыңдаушыларын таң қалдырды – ол экономиканы жаңғырту үшін бір жылдың ішінде 70 миллион фунт стерлинг қарыз алуға уәде берді. Бұл Уордтың нашарлаған көру қабілетінен туындаған қателік деп саналады. Партиясының бұл "уәдеге" қарсылығына қарамастан, ол Біріккен партияға үлкен қолдау көрсетуге жеткілікті болды – сайлауда Біріккен партия Реформа партиясымен бірдей орындарға ие болды. Еңбек партиясының қолдауымен Уорд 22 жылдан кейін қайтадан премьер-министр болды. 1929 жылы ол қысқа мерзімге Сыртқы істер министрі қызметін де атқарды. Уорд сонымен қатар Жаңа Зеландиядағы либералдық қолдауды қайта жандандыруға тырысты. Оның кабинеті жас мүшелерден құралды, өзінен басқа, министрлік портфельдерді бұрын иеленген екі ғана мүше болды (Томас Уилфорд және Апирана Нгата). Қаржы министрі ретінде Уорд 1928 жылдың соңында 1,175,000 фунт стерлингті қоғамдық құрылысқа жұмсау туралы шағын бюджетті бекітті. 1929 жылы үкімет 70 миллион фунт стерлинг қарыз алу уәдесінен бас тартып, жер салығын жеңілдетті. Қазан айында Еңбек партиясының күшейген қысымымен Уорд жұмыссыздықтың өсуін азайтуға бағытталған шаралар қолданды.

Денсаулық және қайтыс болу

Уордтың денсаулығы нашарлай берді. 1929 жылдың қыркүйек айының соңынан бастап Уорд Парламенттегі пікірталастарға сирек қатысты, ал 1930 жылдың наурыз айынан бастап Уорд тіпті Министрлер кабинетінің отырыстарын өткізуге де шамасы келмеді. Ол бірнеше рет жүрек талмасына ұшырады, көп ұзамай Форбс үкіметтің ізін түзеп басқара бастады. Уорд отставкаға кетпеуге бекінді және премьер-министрлік міндетін тиімді атқару қабілетін жоғалтқаннан кейін де премьер-министр болып қалды. 1930 жылдың 28 мамырында Уорд әріптестері мен отбасының күшті қысымына көніп, премьер-министрлікті Форбске тапсырды. Уорд 1930 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Санкт-Михаил және Санкт-Джордж орденінің Ұлы крестімен марапатталды. Уорд портфелі жоқ министр ретінде кабинет мүшесі болды, бірақ көп ұзамай, 8 шілдеде дүние салды. Оған 9 шілдеде Веллингтондағы Хилл-Стриттегі Қасиетті Жүрек базиликасында реквиемдік әзірленгенмен бірге мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалды. Уорд өзінің отыз жеті жылдық депутаттық өмірінің барсында сол жерде (және оның бұрынғы, қиратылған Сент-Мария соборында) белсенді түрде құлшылық еткен. Құдайға сыйынған жерді епископ О'Шиа (Веллингтон архиепископының көмекшісі) басқарып, ал Веллингтонның бірінші архиепископы архиепископ Редвуд ақылға қонымды сөз сөйледі. Уорд Блафф қаласында салтанатты түрде жерленді. Оның ұлы Винсент Инверкаргилл округінен депутат болып сайланды.