Кіріспе

Ұлыбритания мен Австралия арасындағы Шығыс жарты шардағы рейстер. "Кенгуру жолы" терминін Qantas компаниясы ойлап тапқан, ол Австралия мен Ұлыбритания арасындағы Шығыс жарты шар арқылы жүзеге асырылатын коммерциялық жолаушылар тасымалына арналған әуе маршруттарын білдіреді. Бұл маршрут 1934 жылдан бері қолданылып келеді, бірақ 1944 жылы кенгурудың ерекше қозғалыс тәсіліне байланысты аталды, себебі маршруттың "секірістері" кенгурудың ұзақ қашықтықтарды жүріп өту үшін қолданатын секірістерін еске түсіреді. Бұл термин сауда белгісі болып тіркелген және дәстүрлі түрде Qantas компаниясы қолданады, бірақ бұл термин көбінесе БАҚ және әуекомпаниялардың бәсекелестері Австралия мен Ұлыбритания арасындағы барлық рейстерді сипаттау үшін пайдаланады. 2003 жылға қарай Qantas-тан басқа, 20-дан астам әуекомпания Австралия мен Ұлыбританияны байланыстыратын маршруттарды іске қосты, олардың ішінде British Airways, Cathay Pacific, Emirates, Etihad, Malaysia Airlines, Qatar Airways, Singapore Airlines, Thai Airways және Turkish Airlines компаниялары бар. Көбінесе бұл маршруттар тиісті хабтарда рейстер арасында бір ауысуды қамтиды. Тек British Airways және Qantas тікелей рейстер ұсынады (жолаушылардан жол бойы ұшақты ауыстыруды талап етпейді), екеуі де 2024 жылдан бастап Сингапур Чанги әуежайында жанармай құю үшін тоқтайды. Qantas 2018 жылдың 25 наурызында Перттен Лондонға Boeing 787 ұшақтарымен үздіріліссіз рейстерді бастады. Бұл Еуропа мен Океания континенттерін үздіріліссіз рейстермен байланыстырмаған дәуірді аяқтады, бұл Антарктиканы есептемегенде, әлемнің барлық континенттерінің үздіріліссіз рейстермен байланысқан алғашқы жағдайы болды.

Атаудың шығу тегі

Qantas компаниясы Кенгуру бағытының австралиялық бөлігін тоғыз жыл бойы басқарды, содан кейін (кейіннен сауда белгісі ретінде тіркелген) осы атауды ойлап тапты. 1934 жылы Брисбен мен Сингапур арасында әуе почтасын іске қосқаннан кейін, Qantas 1935 жылы Австралия үкіметінің тендерін сәтті ұтып алғаннан кейін Брисбенді Сингапурмен байланыстыратын жолаушылар рейстерін орындауды бастады. Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуына байланысты бағыт бұзылғаннан кейін, Qantas компаниясы 1943 жылы Үнді мұхиты жолындағы Перт пен Цейлон арасындағы "Қос күн шығу" рейсі арқылы бұл байланысты мәшһүр түрде қалпына келтірді, бұл рейс Каталина ұшақ қайықтарымен жүзеге асырылды. 1944 жылы бағытқа құрлықтағы Liberator ұшағы қосылғаннан кейін, Qantas компаниясының басқарушы директоры Хадсон Файш және ұшқыш Билл Кроутер бұл бағытты ресми түрде "Кенгуру қызметі" деп атады; бұл атау авиация терминіндегі "hop" (бағыттың бір бөлігін білдіреді) және Австралияның символы – кенгурудың секіруіне байланысты ойын сөз еді. Жаңадан жасалған ұшатын кенгуру логотипімен бірге "Кенгуру қызметі" және "Кенгуру бағыты" терминдері Qantas компаниясының сауда белгісі болып тіркелді және Qantas-тың Австралия мен Ұлыбритания арасындағы байланысын сипаттау үшін әуе компаниясының брендтік атауына айналды. 1947 жылы Qantas компаниясы Кенгуру бағытын толығымен дербес түрде орындауды бастағанда маңызды кезең болды. Qantas компаниясы 1947 жылдың сәуірінде өткен бұл ашылуды Кенгуру бағытының туған күні деп есептейді, тіпті ол осы бағыттың бір бөлігін он жылға жуық уақыт бойы жүргізіп келгенімен.

Алғашқы жылдары (1935-1940 жж.)

1935 жылы Qantas жолаушыларды Сингапурге De Havilland 86 ұшағымен жеткізіп, Лондонға Imperial Airways рейсімен байланыстыруды бастады. Лондоннан Брисбенге қызмет көрсету 1935 жылдың 13 сәуірінде басталды. Imperial Airways және Qantas Empire Airways Лондоннан Брисбенге дейінгі бағытты жолаушылар үшін 195 фунт стерлингтік бірыңғай бағамен ашты. Алғашқы рейсте жоғары сұраныс болғандықтан тікелей билеттер сатылмады, бірақ 20 сәуірде Лондоннан ұшқан келесі рейсте екі жолаушы бар болды. Брисбеннен Лондонға бағыт 17 сәуірде ашылды; рейстер апта сайын орындалды және сапар уақыты 12,5 күнге созылды. Лондоннан шығысқа қарай ұшатын жолаушылар алдымен Кройдоннан Парижге ұшады, түнгі пойызбен Бриндизиге жетіп, содан кейін Афина, Александрия (түнде), Газа, Багдад (түнде), Басра, Кувейт, Бахрейн, Шаржа (түнде), Гвадар, Карачи, Джодхпур (түнде), Дели, Каунпур, Аллахабад, Калькутта (түнде), Акияб, Рангун, Бангкок (түнде), Алор Стар, Сингапур (түнде), Батавия, Сурабая, Рэмбанг (түнде), Коэпанг, Дарвин (түнде), Лонгрич (түнде) және Шарлевилл қалаларында аялдап, сапарды жалғастырды. Лондон-Карачи бағытын Imperial Airways, Карачи-Сингапур бағытын Imperial Airways және Indian Trans Continental Airways бірлесіп, ал Сингапур-Брисбен бағытын Qantas басқарды.

Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты кедергілер мен үзілістер (1940 жылдың маусымы - 1942 жылдың ақпаны)

1940 жылдың 11 маусымында Италия Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты, және Жерорта теңізі арқылы Египетке жалғасқан "Кенгуру жолы" байланысы үзіліп, коммерциялық әуе бағыттарына қолжетімділік толығымен жойылды. Тікелей жолаушылар тасымалы тоқтатылғандықтан, бұрынғы резервтік жоспарлар іске қосылды. Бұл жоспар "Атқырбас жолы" құрылымын пайдаланып, Австралия мен Англияны Оңтүстік Африканың Дурбан қаласы арқылы байланыстырып, жолаушылар мен әуе поштасын тасымалдауды қамтамасыз етті. Бұл қызмет 8 күннен кейін басталып, алғашқы рейс 1940 жылдың 19 маусымында Австралиядан ұшты. Қызмет қажеттілікке қарай өзгертіліп, 1942 жылдың 15 ақпанында Сингапурдың түсуімен "Резервтік 3" бағыты (Брум арқылы) жойылғанға дейін жалғасты. 1943 жылдың басында байланысты қалпына келтіру жоспарлары қолға алынып, нәтижесінде болашақта Double Sunrise қызметіне айналатын идеялар, жабдықтар және сынақтар жүргізілді. Жоспарланған бағыт: Порт-Хедланд – Батавия – Рождество аралы – Кокос аралы – Диего Гарсия – Сейшель аралдары – Момбаса. Double Sunrise рейстері тарихтағы ең ұзақ (ұшу уақыты бойынша) коммерциялық рейстер болып табылады. Бастапқыда жолаушылар мен пошта Галеден Карачиге құрлық көлігімен жеткізіліп, одан әрі BOAC рейсімен Лондонға жіберілді. 1943 жылдың қараша айында бұл Qantas Catalinas ұшақтарымен Үнді мұхитының жағалауынан Карачидегі Каранги сағасына дейінгі қосымша бағытпен алмастырылды. 1944 жылдың маусымында Qantas "Кенгуру жолының" Catalina қызметін өзгертілген Consolidated Liberator бомбалаушыларымен жабдықталған қосымша бағытпен кеңейтті. Liberator ұшақтары Перттен Лирмонтқа, содан кейін Коломбоның солтүстік-шығысындағы әуежайға дейін 4952 км қашықтықты 17 сағатта 2500 кг жүкпен ұшып өте алды, ал Catalina ұшақтарына кем дегенде 27 сағат уақыт қажет болды және жүк көлемі 450 кг-ға дейін шектелді. Бұл бағыт "Кенгуру қызметі" деп аталды және "Кенгуру жолының" атының пайда болуына себеп болды. Сондай-ақ, бұл Qantas-тың әйгілі Кенгуру логотипінің алғаш рет қолданылған уақыты болды. Жолаушыларға "Ең ұзын секіру орденінің" мүшелері екенін куәландыратын сертификаттар табысталды. 1945 жылдың маусымында Avro Lancastrians Англия – Австралия бағытына енгізілді, ал Liberator және Catalina ұшақтары жақын арада басқа Qantas бағыттарына ауыстырылды. Catalina Double Sunrise қызметі 1945 жылдың 18 шілдесінде аяқталды.

Маршрутты қалыпқа келтіру - батыс аяқтары (1945 жылдың мамыры)

1945 жылғы 30 мамырда Еуропалық театрдагы соғыс аяқталғаннан кейін, BOAC компаниясының Ланкастер ұшақтарымен Оңтүстік Англиядағы Хурн әуежайынан рейстер қайта басталды. Бұл рейстер Карачи арқылы Qantas компаниясының рейсімен жалғасты, ол Карачи, Миннерия (Цейлон), Лермонт арқылы Сиднейге ұшты.

Маршрутты қалыпқа келтіру - шығыс аяқтары (1946 жылдың сәуір айы)

1946 жылғы 7 сәуірде Qantas Үнді мұхиты бойынша қызметін тоқтатты және Кенгуру маршрутын Дарвин мен Сингапур арқылы бұрынғы қалпына келтірді. Сиднейден Дарвинге, содан Сингапурға тікелей ұшуды алғаш рет жүзеге асырып, Австралия ішіндегі барлық бұрынғы аялдамаларды жойды. BOAC және Qantas рейстері бірігіп, Сиднейден Лондонға дейінгі Кенгуру маршрутын 63 сағаттық жаңа рекордтық уақытта орындады.

Көп мәрте аялдама (1947-1973)

1947 жылы Qantas компаниясы жаңа Lockheed Constellations ұшақтарын пайдалана отырып, Австралиядан Ұлыбританияға дейінгі бағытты толыққанды басқаруды қолға алды. BOAC компаниясы да өз рейстерін параллельді түрде жалғастыра берді. Qantas компаниясы Кенгуру бағытымен алғаш рет 1947 жылдың 1 желтоқсанында ұшты. Локхид Констеллейшн ұшағы 29 жолаушы мен 11 экипаж мүшесін Сиднейден Лондонға Дарвин, Сингапур, Калькутта, Карачи, Каир және Триполи қалаларында аялдамалармен жеткізді (жолаушылар Сингапур мен Каирде түнеді). Қайта билеттің бағасы 585 фунт стерлинг болды, бұл 130 апталық орташа жалақыға тең еді. 1950-1960 жылдары кейбір Qantas Кенгуру бағыттарында Франкфурт, Цюрих, Рим, Афина, Бейрут, Тегеран, Бомбей және Коломбо сияқты қосымша аялдамалар болды. 1958 жылдың мамырында Кенгуру бағытымен аптасына 11 батысқа қарай рейс орындалды: төрт Qantas Super Constellation, төрт BOAC Britannia және бір Air India Super Constellation Сиднейден Лондонға, бір KLM Super Constellation Сиднейден Амстердамға және бір TAI Douglas DC 6B Оклендтен Парижге. 1959 жылдың ақпанында Qantas-тың ең жылдам Super Constellation ұшағы Сиднейден Хитроуға 63 сағат 45 минутта, ал BOAC-тың Britannia ұшағы 49 сағат 25 минутта жетті. 1959 жылы реактивтік рейстер (Qantas Boeing 707 ұшағымен) басталды; 1960 жылдың сәуірінде Сиднейден Лондонға дейінгі ең жылдам сапар сегіз аялдамамен 34 сағат 30 минутты құрады. 1950 жылдардың соңында Qantas компаниясы әлемді айналатын желіге ие болды, Австралиядан Еуропаға Кенгуру бағытымен батысқа, ал Оңтүстік Крест бағытымен (Тынық мұхиты арқылы) шығысқа қарай ұшты. Qantas 1975 жылы Оңтүстік Крест және Fiesta бағыттарын тоқтатты. 1969 жылға қарай Qantas компаниясы Сиднейден Лондонға аптасына 11 Кенгуру бағытымен рейстер орындады, бұл рейстер 29-32 сағатқа созылып, әр рейсте 5-6 аялдама болды; ал BOAC-тың 7-9 апталық рейсі бұрын 7 аялдамада тоқтаған. 1971 жылы Qantas Boeing 747 ұшақтарын қосты, бұл сапар уақытын және аялдамалар санын азайтты (1970 жылдардың соңында рейстер әдетте Сингапур мен Бахрейнде тоқтады). Бағалар төмендеді, бұл әуе саяхатын көбірек адамдар үшін қолжетімді етіп, бәсекелестікті күшейтті.

Бір аялдамалы рейстер (19742018)

1974 жылдың сәуірінде Qantas компаниясы Перттен Лондонға бір аялдамамен рейстерді бастады, аялдамасы Бомбей қаласында болды және бұл рейстер Boeing 707 ұшақтарымен орындалды. 1989 жылы Qantas коммерциялық авиация үшін әлемдік қашықтық рекордын орнатты: Boeing 747-400 (VH-OJA, «Канберра қаласы») Лондоннан Сиднейге 20 сағаттан сәл астам уақытта тоқтаусыз ұшты (арнайы отынмен, жолаушылар мен жүксіз). Келесі 30 жылдың ішінде екі қала арасындағы жалғыз тоқтаусыз рейс осы болды. 2009 жылдың қаңтарынан бастап Qantas «Кенгуру» бағытында жаңа A380 ұшақтарын пайдалана бастады, бұл әр рейске жолаушылар сыйымдылығын 450 адамға дейін арттырды. 2013 жылы Emirates компаниясымен мақұлданған серіктестіктің аясында Qantas сол жылдан бастап Лондонға бағытталған рейстерінің аялдамасын Сингапурдың орнына Дубай қаласында тоқтататынын хабарлады. Сондай-ақ, Qantas 2013 жылдың сәуірінде Сингапур арқылы Франкфуртқа рейстерді тоқтатып, Лондонды Еуропадағы жалғыз бағыты етіп қалдыратынын мәлімдеді. Сидней-Дубай бағытындағы сұраныстың төмендеуіне байланысты, Qantas 2017 жылы Сидней мен Лондон арасындағы рейстерінің аялдамасын 2018 жылдың 25 наурызынан бастап Дубайдың орнына Сингапурға қайта бағыттайтынын жариялады.

Тұрақты рейстер (2018)

Перттен Лондонға тоқтамайтын рейстер 2018 жылдың наурыз айында Boeing 787 ұшақтарымен басталды, соның арқасында Кенгуру бағыты алғаш рет тоқтамайтын бағытқа айналды, және Австралия мен Еуропа алғаш рет тоқтамайтын бағыт арқылы байланысты. Бұл рейстер Qantas ішкі рейстерінен тегіс ауысуды жеңілдету үшін дәстүрлі T1 терминалы емес, Перт қаласының 3-терминалынан орындалады. Тоқтамайтын қызмет Qantas компаниясының қосалқы Кенгуру бағыты QF9/10-ның бөлігі болып табылады, ол Мельбурн мен Лондон арасында Перт арқылы жүзеге асырылады. Бұл бағыт Перттен Париж және Франкфурт сияқты Еуропаға тікелей рейстерді ашуға мүмкіндік береді. 2022 жылдың маусым айында Qantas Перттен Римге тоқтамайтын маусымдық рейстерді бастады. 2020 жылдың наурыз айының соңында, Qantas COVID-19 пандемиясы салдарынан барлық халықаралық рейстерді тоқтатуға дейін, Сидней – Дарвин – Лондон бағытымен бірнеше эвакуациялық рейстер орындалды. Пандемияға байланысты Сингапур үкіметі транзиттік жолаушыларға шектеу қойды және Таяу Шығыстағы әуе кеңістігі жабылды. Бұл – Австралия мен Еуропа арасында Airbus A380 ұшағының тоқтамай ұшуының алғашқы жағдайы. 2021 жылдың қараша айында Qantas Кенгуру бағытындағы тоқтамайтын рейстерді қайта бастады, бұл жолы Дарвиннен Лондонға, ал 2022 жылдың мамырында Батыс Австралия халықаралық сапарлар үшін қайта ашылғаннан кейін Перт пен Лондон арасындағы тоқтамайтын рейстерді қайта жаңартты.

Әдебиетте

Саяхат тілшісі Александр Фратердің "Көк көкжиектен әрі" кітабы 1984 жылы автордың 1935 жылғы Империялық/Qantas Лондон-Брисбен бағытының барлық учаскелерін ұшуға жасаған әрекетін сипаттайды.