Кіріспе

Гоа қалашығы (талука) Гоа қаласы. Канакона – Үндістан, Гоа штаты, Оңтүстік Гоа ауданындағы әкімшілік аймақ. Канакона – Оңтүстік Гоа ауданын құрайтын алты бөлімше (талука)ның бірі. Солтүстік жағынан Квепем талукасымен, солтүстік-шығысынан Сангуеммен, оңтүстігінен Карнатака штатымен, батысынан Араб теңізімен шектеседі. Чауди қаласы – Канакона талукасының әкімшілік орталығы. Канакона атауы – Конкан атауының өзгеруі. Бұл аймақ бұрынғы Виджаянагара империясының қалдығы болған Сонда патшалығының аудандарының бірі болды. Сондаға Майсурдың Хайдер Али басып кіргенде және оның бір бөлігін жаулап алғанда, мұрагерсіз Раджа қалған бөліктерін Португалияға берді; олар Гоа құрамына Квепем, Сангуем және Канакона аудандары ретінде қосылды. Соңғы сайлауда Кишен Найкгаункар Канакона президенті болып, Самба Найк Десай адвокат болып сайланды. Канакона 1794 жылы Гоа құрамына қосылды. Гоаның көп бөлігі сияқты, аудан мәдениеті Индо-португалдық қосылысты көрсетеді, бірақ Канакона Гоаның орталық Вельхас Конквистасынан (Ескі жаулап алулар) қарағанда Лузитанизацияны аз бастан өткерді.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Канаконаның халқы 45 172 адамды құрайды, онда әйелдер мен ерлер арақатынасы 1000 еркекке 1005 әйел шамасында. Канакона талукасының сауаттылық деңгейі 84,68%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (74,04%) жоғары: ерлердің сауаттылығы 90,02%, әйелдердің сауаттылығы 79,39%. Халықтың 0,38%-ы белгілі кастадан және 30,23%-ы белгілі тайпадан шыққан. Халықтың 27,53%-ы қалалық жерлерде тұрады.

Көлік

Конкан темір жолының Канакона темір жол станциясы ауданның орталығында, жағалаудағы туристік орындарға жақын орналасқан. Солтүстікке қарай Маргао темір жол торабы ең жақын ірі темір жол станциясы болып табылады. Бомбейден келетін автобустар Панаджиде (Панжим) тоқтауы мүмкін, бірақ кейбіреулері Маргаоға барады. Көптеген адамдар 2004 жылы ашылған Канакона автобус аялдамасын Үндістанның ең жақсы жобаланған автобус аялдамаларының бірі деп санайды. Бомбейден Гоаға дейінгі NH17 тас жолы Чаудиді Маргао мен Панажиге жалғастырады. 2019 жылдың қараша айында салынған жаңа Канакона айналма жолы NH 66 тас жолы Манохар Парикардың есімімен аталады. Бұл айналма жол, Манохар Парикардың және көптеген адамдардың арманы болғандықтан, оның есімімен аталып, 18 шақырымдық ескі тас жолға қарағанда 10 шақырымға қысқартады. Айналма жол Машемді Шар Растаға жалғастыратын 8 шақырымдық жол, әдемі жағажай көрінісімен бірнеше минутта жүліп өтіледі. Әдемі жағажайлық жол Навелим, Чинхиним, Ассолна, Бетул және Канагуним елді мекендерін байланыстырады. 2013 жылы Лолиемде, Гоа мен Карнатака шекарасындағы Канконаның ең оңтүстік ауылында қосымша Конкан темір жол станциясы жұмыс істей бастады.

Туризм

Туризм адамдарға жақын, қонақжай және Гоаның басқа аймақтарына қарағанда салыстырмалы түрде қолжетімді. Жағалаудан алшақта, Канакона және оның көршілес Квепем ауданында көптеген танылмаған жерлер мен ерекше фестивальдер бар. Гоаның орталық бөлігінде алғаш дамыған туризм индустриясы Канаконда 1990 жылдардың басына дейін дамымады. Туристік инфрақұрылымның көп бөлігі шағын жергілікті жобалар арқылы жүзеге асырылады. Гоадағы жергілікті тұрғындардың туризмнің аймаққа тигізетін әсеріне қатысты көзқарастары әртүрлі, көбінесе осы сектордың өсуіне байланысты қоршаған ортаның нашарлауы мен әлеуметтік бұрмалаулар туралы айтады; алайда, бұл талқылау көбінесе ғылыми сипатта болып қалады, ал салаға тікелей қатысы бар адамдардың пікірлеріне осы пікірталас көп әсер етпейді. Канакона 90-жылдардың басына дейін туризмнен көбінесе тиіспей келді, себебі оған қоғамдық көлікпен жету қиын болды және жергілікті экономика туристерге қызмет көрсетуге жеткіліктідей белсенділік танытпады. Айта кетейік, 80-жылдары Канаконаның басты көшесінде күндіз жергілікті тағамдар жеуге болатын бір ғана мейрамхана болды.

Туристік жерлер

Канаконаның жағажай жолағы, 1990 жылдардан кейін ғана туризммен "танысқан", ең көркем жерлердің біріне жатады. Палолем – шығыс пен батыс Гоа жағажайларының үйлесімді бірігісі, экзотикалық тағамдар мен халықаралық талғамға сай келетін әртүрлі жайлы орналасу орындары ұсынылады. Полем – Канаконаның оңтүстігінде орналасқан тағы бір жағажай, ол да туристер арасында танымал. Бірақ, жақсы белгілі Палолем мен Агондадан басқа, онға жуық, тіпті одан да көп, аз танымал (немесе жасырын) жағажайлар бар. Кейбіреулері – құмның кішкентай жолақтары ғана. Ватурем мен Ксендрем – уединенді жағажайлар. Квепемнің тар теңіз жағалауында суреттен түскендей әсем көріністерге ие екі-үш жағажай орналасқан. Канаконаның ең маңызды индуисттік орталығы, және жалпы Гоаның өзі – Партхагали Мат ("Португалиялық индуисттік Мутт") – бес ғасырлық ашрам және культ штаб-пәтері, португал және индуисттік сәулет өнерінің ерекше үйлесімінде салынған. Сонымен қатар, Жамбулим мен Фаторпада танымал индуисттік храмдар бар. Шристалдағы Малликарджун храмы да өте әдемі және түрлі фестивальдерімен мәшһүр. Канакона – Гоаның бір бөлігі, онда төбешіктер тікелей теңізге қарай тік тұрады. Ауылдар төмен жатқан жерлерде орналасқан, олардың үстін жасыл кокос пальмалары жабады. Бұл аймаққа шетелден көшіп келгендер мен туристер келгенге дейін, кокос ағашы балық аулаудан басқа, көптеген адамдардың күнкөрісін қамтамасыз ететін негізгі құрал болды. Кейбір туристер жағажайдағы шатырларда, уақытша сабаннан тоқылған жағажай үйлерінде, әдетте, жерден жоғары орналасқан, жақсы ауа-райы (қазан-мамыр) кезеңінде жайғасады. Санвордем мен Квепем қалаларында көптеген шағын, қарапайым қонақ үйлер бар. Машем, Малликарджун және Жамбулим храмдарына жақын жерде Аграшалаларда ("Дхармашалалар" немесе паломниктерге арналған жатақханалар) бөлмелер бар, олар негізінен паломниктерге арналған.

Жабайы табиғат

Дельфиндерді қадағалау және балық аулау саяхаттары туристерді, әсіресе британдықтар мен скандинавиялықтарды қызықтырады. Палолем және Агонда жағажай ауылдары, сондай-ақ Кабо-де-Рамадағы көбінесе қараусыз қалған бекініс туристік орындар ретінде дамып келеді. Гоаның екінші ірі жануарлар қорығы – Котигао қорығы осы ауданда орналасқан. Жер бедері көбінесе тегіс, оңтүстік және шығысында төбелер бар. Қорықтың көп бөлігі тығыз орманмен және азау шалғындықтармен жабылған. Орманның тығыздығы көбінесе 50%-дан жоғары. Гоадағы ең биік ағаштар 30 метрге жетеді. Ауыл тұрғындары жолбарыс көргенін хабарлады, деп мәлімдейді шенеуніктер. Құстардың көптеген түрлері бар, уақыт пен шыдамдылық болса, шамамен екі жүзге жуық түрді көруге болады. Олардың ішінде үнділік мүйізді қарға, үлкен алтын арқалы тоқыл және үлкен үнділік тоқыл бар. Орман шаруашылығы департаментінің көрнекті, бірақ қарапайым демалыс үйі Поингиним тас жолында, шамамен 4 шақырым қашықтықта орналасқан.

Мәдениет

Фатторпадағы Шантадурга ғибадатханасы индустар мен христиандардың екеуі үшін де маңызды. Бұл мереке Гоаның суық мезгілінде, желтоқсан мен қаңтар айлары аралығында өтеді. Бұл шағын ауыл Кунколимнен 5 шақырым қашықтықта, Квепем ауданында орналасқан. Затра кезінде үш қабатты, әсем безендірілген, биік ағаштан жасалған күйме (рат) құдайдың мүсінімен бірге еркек жандардың түнгі шеруімен тасымалданады. Гоада индустар мен христиандар бір-бірінің қасиетті орындарында құлшылық ететін синкретизмге толы дәстүрлер бар. Гоадағы әрбір христианның бес ғасыр бұрын индус түбіне жететінін анықтауға болады. Шантадурга ғибадатханасының индус дін қызметкерлері Гоадағы көптеген христиан отбасыларын атымен біледі, себебі олар жыл сайын фестивальге келіп, ақша немесе заттар сыйлайды. Америкалық антрополог Роберт С. Ньюман осы жерді және оның синкретизм құбылысын жан-жақты зерттеді. Шантадурга ғибадатханасы бастапқыда Сальсеттедегі Кунколим ауылында орналасқан, бірақ Гоа үкіметі индустарды қуғанда және олардың қасиетті орындарын қиратуға бұйырғанда, ол Сонда патшалығының сол кездегі "халықаралық шекарасынан" өтеуге көшірілді. Шантадурга ғибадатханасында мерекеленетін тағы бір фестиваль – Шамбралалар фестивалі. Бұл Фалгун айының бесінші күні (әдетте наурыз айында) өтеді. Бұл фестивальде де индустар мен христиандар діни шекараларды басып өтетін әртүрлі амалдарға қатысады. Жақын орналасқан Квепемде индуистік Дамодар құдайының ғибадатханасы, халық арасында Дам-баб деп аталатын, Маргаодан Сонда патшалығының Панчамахал ауданындағы Замбулим ауылына көшірілді. Маргаоның кәсіпкерлері осы құдаймен тығыз байланыста және көбінесе оны шақырып, ісін аяқтайды. Малликарджун ғибадатханасы Шаудиден 2,5 шақырым қашықтықта, Карварға апаратын басты жолдағы Шришталда орналасқан. Оракулдардың кеңесін трансқа түскен дін қызметкерлерінен немесе гүл жапырақтарының түсуін түсіндіретін дін қызметкерлерінен алуға болады. Малликарджун – жергілікті білім беру орындарының аттарынан көрініп тұрғандай, халықтың сүйікті құдайы. Бұл ғасырлар бойы салынған ғибадатхана 1778 жылы қайта жаңартылды. Канаконаның түпкілікті халқы деп есептелетін Кунбилер (Гаонкар немесе Велип тегімен) Гаондонгри, Котигао, Чаполи (жаңа бөгет салу жоспарланған жер), Ассали, Кулем, Хола және Агонада сияқты жерлерде тұрады. Велиптер – Кунбилер арасынан таңдалған дін қызметкерлері. Лолием ауылында көптеген ғасырларға соққан "батыр" тастары бар, олар сол кездегі тарихи оқиғаларды жазып, тасқа ойып салынған. "Мәдени тарихшы" Пхалдессаидің айтуынша, бұл ауылдың индуистік құдай Беталдың мүсіндері жетінші ғасырға, тіпті одан да ертерек кезеңге жатады. Канаконада Беталдың бірнеше мүсіні бар.

Анджиева

Канаконаның оңтүстік-батысында орналасқан Анджедива аралына сапарлар Индия теңіз күштерінің «Сибёрд» базасының станса командирінің рұқсатымен ғана мүмкін. Теңіз күштерінің қауіпсіздікті күшейту жоспарларына байланысты болашақ сапарлар шектелуі мүмкін. Гоадан аралға бару үшін таңертең жүретін, немесе Карвар арқылы өтетін кез келген автобусқа отыру керек, саяхат шамамен екі жарым сағатқа созылады. Карвар автобустық аялдамасынан Карвар портының кемежайларына жаяу шамалы қашықтықта баруға болады, содан кейін пароммен аралға жетуге болады. Аралдың суының тереңдігі аз болғандықтан, жағаға жеткенге дейін кішірек қайыққа ауысу қажет болуы мүмкін.