Кіріспе

Американдық гитарист және әнші (1951–1997)

Рэнди Крейг Вольф (20 ақпан 1951 – 2 қаңтар 1997), Рэнди Калифорния деген атпен танымал, американдық гитарист, әнші және автор, 1967 жылы құрылған Spirit рок-тобының негізгі мүшелерінің бірі болған.

Өмір және мансап

Калифорния Лос-Анджелесте музыкалық еврей отбасында Рэнди Крейг Вольф ретінде дүниеге келді және алғашқы жылдары өзінің ағасы Эд Перл құрған Лос-Анджелестегі халық клубы, «Ash Grove»-та әртүрлі стильдерді оқыды. Ол 15 жаста болғанда, анасы Бернис Перл мен жаңа әкесі Эд Кэссиди (кейіннен Рэндимен бірге Spirit тобының негізін қалаушы мүшесі болды) 1966 жылдың жазында Нью-Йоркке көшіп кетті, себебі Кэссидидің көптеген джаз концерттері жоспарланған болатын. Сонда, Мэннидің музыка дүкенінде ол Джими Хендрикспен танысты. Ол сол жазда Хендрикстің «Jimmy James and the Blue Flames» тобында ойнады. Калифорния, Кэссиди және Перл Квинс округіндегі Форст Хиллстегі «Balfour» деп аталатын пәтерлер үйінде тұрды, сонда болашақ Steely Dan тобының негізін қалаушы Уолтер Бекер де тұрды, ол Калифорнияның блюзға негізделген гитара стилінің өзінің ойнауына әсер еткенін айтты. «Рэнди Калифорния» сахналық есімін Хендрикс оған топтағы басқа Рэндиден, Рэнди Палмерден ажырату үшін берді, ал оны Хендрикс «Рэнди Техас» деп атады. Кейбір мәліметтер бойынша, Чандлер Хендриксті топтың жалғыз гитарисі ретінде қалаған және Калифорнияның Англияға баруына келісім бермеген. Кэссидимен бірге, әнші-күйші Джей Фергюсон, бассист Марк Андис (Калифорния мен Кэссиди бастапқыда «Red Roosters» деп аталатын топ құрған) және клавишашы Джон Локк, Калифорния Spirit тобын құрды. Олардың алғашқы, өз атымен аталатын альбомы 1968 жылдың қаңтарында, Калифорнияның 17 жылдық мерейтойына бір ай қалғанда шықты. Содан кейін ол Spirit тобының екінші альбомы «The Family That Plays Together» үшін 1968 жылғы ең танымал әні «I Got a Line on You» әнін жазды. Ол сондай-ақ Джордж Оруэллдің сол аттас романынан шабыттанған «1984» әнін жазды. 1970 жылдың басында шыққан бұл ән АҚШ үкіметіне қарсы өткір болғандықтан көптеген радиостанцияларда тыйым салынды, бірақ Германияда үлкен сәттілікке ие болды. Калифорния Spirit тобының тағы бір хиті «Nature's Way» әнін де тобының ең көп сатылған альбомы «Twelve Dreams of Dr. Sardonicus» үшін жазды.

Мансап

Spirit-ті Вудсток фестивалінде Джимми Хендрикске арналған концерттің ашылу салтанатына шақырды. Бірақ топтың менеджері/продюсері Лу Адлер – екі жыл бұрын рок фестивалі қозғалысының негізін қалаушылардың бірі, Монтерей поп-фестивалінде (Mamas & Papas тобының вокалисі Джон Филлипспен серіктес болған) Хендрикс АҚШ-та алғаш рет танымал болған оқиғаның ұйымдастырушысы – оған қарсы шықты, себебі топ соңғы альбомын, Clear-ді насихаттаумен айналысып жатқан еді. Фергюсон мен Андс "Сардоникустың" нашар сатылуына байланысты Spirit тобынан шығып, Jo Jo Gunne тобын құрды, содан кейін жақын досы Хендрикс қайтыс болғаннан кейін депрессияға түскен Калифорния да Spirit тобынан кетіп қалды. Ол Kapt. Kopter & The Fabulous Twirly Birds альбомын жазды, онда Калифорния мен Кассидидің Пол Саймонның "Ана мен бала кездесуі" әнінің нұсқасы, сондай-ақ Хендрикске шабыттанған көптеген тректер (бұрынғы Experience тобының басисі Ноэль Реддинг, сондай-ақ 'Clit McTorius' атымен танылған) енді. 1972 жылы бұл альбом Jo Jo Gunne тобының "Run, Run Run" әні бар тұңғыш, аттас альбомымен және Кэссиди мен Локк (Spirit тобына джаз музыкасымен әсер еткен) мен гитарист/басист ағайынды Аль мен Джон Стейли жазған және орындаған Spirit тобының Feedback альбомымен бірдей уақытта шықты.

"Жаратылыс құқығы даулары"

Led Zeppelin-нің "Stairway to Heaven" әнін жазғанда, Джимми Пейджтің Spirit тобының алғашқы альбомынан алынған "Taurus" әнінің гитаралық рифін пайдаланғаны айтылады. 1969 жылы Led Zeppelin екі американдық музыка фестивалінде Spirit тобымен бірге сахнада болған. 1996 жылы Spirit тобының алғашқы альбомының қайта шығарылуында California былай деді: "Адамдар маған үнемі "Stairway to Heaven" әнінің екі жыл бұрын шыққан "Taurus" әніне өте ұқсас екенін сұрайды. Led Zeppelin тобының концерттерінде "Fresh Garbage" әнін де орындағанын білемін. Олар Америкадағы алғашқы гастрольдерінде бізге жетекшілік еткен". "Fresh Garbage" әні "Taurus" әні бар сол альбомнан алынғандығы Led Zeppelin-нің әнмен таныс болғанын көрсетеді. Бұл мәселе 2014 жылы Led Zeppelin IV альбомының қайта шығарылуына қатысты авторлық құқықты бұзу және тоқтату талабына әкелді. Адвокат: "Бұл істің мақсаты Рэнди Калифорнияның "Stairway to Heaven" әнін жазуға авторлық құқығы бар екенін қамтамасыз ету". 2016 жылдың маусым айында сотта екі әннің бірнеше үнтаспасы тыңдалды, бірақ Spirit және Led Zeppelin-нің жазбалары емес, сондай-ақ Пейдж пен топтасы Роберт Планттың "Stairway" әнін жазу процесі туралы куәліктері қарастырылды. Қазылар алқасы Пейдж пен Планттың "Taurus" әнін көшірмегенін шешті. Сот шешіміне шағым түсті, себебі судья екі үнтаспаны ойнатуға рұқсат бермеді, тек ноталар ғана қарастырылды. 1974 жылы авторлық құқық заңына үнтаспалар да қосылды. 2018 жылдың қыркүйегінде бұл шешім күшін жойды. Сан-Францискодағы 9-шы апелляциялық сот, үш судьядан тұратын алқасы, АҚШ-тың аудандық судьясы Р. Гэри Клауснердің қазылар алқасына авторлық құқық туралы қате ақпарат бергеніне байланысты жаңа сот процесін өткізуді бұйырды. Апелляциялық соттың шешімі кейіннен Тоғызыншы округтің сот отырысында қайта қарау үшін дауыс беруімен күшін жойды. 2019 жылдың қыркүйегінде апелляциялық сот кіріспе аргументтерді тыңдап, жаңа сот процесінің қажеттілігін талқылай бастады. Басты мәселе – "Stairway to Heaven" жазбасының "Taurus" әніне, басып шығарылған ноталарға қарағанда әлдеқайда ұқсас екендігі, сондай-ақ соттың авторлық құқыққа тек ноталар ғана тиесілі деген пікір білдіруі. 2020 жылдың 9 наурызында Тоғызыншы округ Калифорнияның мұрагерлеріне қарсы шешім шығарды және 2016 жылдың маусым айындағы қазылар алқасының үкімін қалпына келтірді. Бұл шешім "кері пропорция" ережесін жойды және жазба индустриясындағы болашақ авторлық құқық заңына зор әсер етуі мүмкін. 2020 жылдың қазан айында АҚШ Жоғарғы Соты бұл істі қараудан бас тартты, Тоғызыншы округтің шешімі күшінде қалды және дау тиімді түрде аяқталды.

Өлім

Калифорния 1997 жылы 45 жасында, Гавайи аралының Молокаи аймағындағы анасының үйіне жақын жерде, 12 жасар ұлы Куиннді күшті ағымнан құтқару кезінде Тынық мұхитында суға батып кетті. Ол Куиннді (өмір сүріп қалған) жағаға қарай итеріп жіберді. Оның қазасынан кейін Рэнди Крейг Вулф қоры құрылды және Калифорнияның музыкалық келісімшарттарынан түскен роялтилерді пайдалана отырып, Вентура округіндегі мұқтаж бастауыш сынып оқушылары үшін арналған Рэнди Калифорния жобасы – мектептен кейінгі музыка білімі бағдарламасын қаржылай қолдайды.