Кіріспе

Renault 16 (R16) – француз автокөлік өндірушісі Renault компаниясының 1965-1980 жылдар аралығында Францияның Ле-Хавр қаласында өндірілген және бір буынмен сатылған D сегментіндегі отбасылық хетчбек көлігі. Бұл автомобиль «Еуропаның жыл автокөлігі» сыйлығын алған алғашқы француз автокөлігі ретінде кеңінен белгілі.

Нарыққа орналастыру

1960 жылдардың басында Renault шағын автомобильдер сериясын, оның ішінде хетчбек Renault 4 және артқы қозғалтқышты Renault Dauphine құрастырып, 163 383 данасы ғана өндірілген үлкен отбасылық Renault Frégate (1951–1960) моделін жаңаруды көздеді. R16 үлкен сәттілікке ие болды, 15 жылдық өндіріс кезеңінде 1 845 959 дана R16 шығарылды. Автомобиль Еуропаның көп бөлігінде жақсы сатылып, кең және ыңғайлы салонымен, сондай-ақ ерекше хетчбек корпусының практикалықтығымен жоғары бағаланды. АҚШ-та да сатылды, бірақ сатылымы шамалы болды. Ал Канадада Renault 16 машинасын бөлшектеп жиналатын жиынтықтан (knock down kits) құрастырып, үлкен жетістікке қол жеткізді.

Дизайн

R16 машинасының механикалық орналасуы Citroën Traction Avant машинасына ұқсас – алдыңғы дөңгелектерге қуат беру, қозғалтқыш берілістің артына тік орналасқан. Бұрылу сызықтық аспа және руль колоннасына орнатылған ауыстырғыш. Сонымен қатар, машинада алюминийден жасалған қозғалтқыш және электрлі салқындатқыш желдеткіші болды, екеуі де техникалық жаңалықтар еді. R16 машинасының сол жақ және оң жақ дөңгелек аралығының тең болмауы да ерекшелік еді, бұрынғы Renault 4 және кейінгі Renault 5 машиналарында да осы сипаттама кездеседі. Екі артқы дөңгелек біліктері бір сызықта емес; керісінше, сол жақ дөңгелек аралығы оң жақ дөңгелек аралығынан 70 мм (2,76 дюйм) ұзын, бұл көлденең бұрылу сызықтық аспаны орналастыру үшін жасалған. Бұл және алдыңғы орындықтардың жұмсақтығы машинаға тіпті үлкен ойыстарда да тегіс жүруді қамтамасыз етеді. Қозғалтқыш алдыңғы бөлігіне, беріліс қорабының артына бойлық бағытта орнатылған, бұл салмақты машинаның ортасына жақын ұстап, басқару тепе-теңдігіне көмектеседі. Дәстүрлі алдыңғы жетектерде қозғалтқыш көлденең немесе кейде бойлық орналасады, бірақ көбінесе беріліс қорабының алдында болады. Солтүстік-оңтүстік/алдыңғы беріліс қорабының орналасуы тамаша басқару мүмкіндігін берсе де, қозғалтқышқа қол жеткізу қиын болды, сондықтан R16 машинасының ізбасары Renault 20 солтүстік-оңтүстік орналасуын сақтап, қозғалтқышты беріліс қорабының алдына орналастырды. Руль колоннасына орнатылған ауыстырғыш рычагы алдыңғы кабинаны кеңірек етуге мүмкіндік берді. Руль колоннасына орнатылған ауыстырғыш (беріліс қорабының қозғалтқыштың алдында орналасуымен байланысты) Батыс Еуропа нарықтарында сирек кездесетін еді.

Үлгі тарихы

Сериялы өндіріс 1965 жылдың наурыз айында компанияның жаңадан салынған Сандувил зауытында басталды, ол Ле-Хавр қаласының шығысына бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Автомобиль 1965 жылдың наурыз айында Женева автосалонында ресми түрде таныстырылды және 1965 жылдың маусым айында Францияда және көптеген басқа сол жақ рульді елдерде сатылымға шығарылды. Сол жылдың соңында ол алғаш рет Ұлыбритания нарығына оң жақ рульді нұсқада импортталды және тез арада Ұлыбританияның ең танымал импорттық автомобильдерінің бірі ретінде бекітілді. Ол Ұлыбритания нарығына импортталған модельдердің жаңа автомобиль сатудың шағын пайызын құраған кезде келді, бірақ 1970 жылдары шетелдік автомобильдердің нарықтық үлесін арттыруға көмектескен шетелдік брендтердің бірнеше автомобильдерінің бірі болды; басқа да маңызды мысалдар – Fiat 127 және MK1 Volkswagen Golf. Renault-ның кейінгі R5 және R12 модельдері де 1970 жылдары Ұлыбританияда жақсы сатылды. Топтық модель TX болды, ол 1973 жылдың қазанында Париж автосалонында 5 жылдамдықты қолмен басқарумен таныстырылды. 1975 жылы автоматты беріліс тоқтатылды, ал стандартты қозғалтқыш TX-тың 1647 см³ көлемді нұсқасына ауыстырылды. 16 L-дің қуаты төмендеді және енді ең төмен октанды отынмен жұмыс істей алды. 1976 жылы L нұсқасы 55 а.к. қуатты TL нұсқасына алмастырылды. TS нұсқасы 1976 жылы тоқтатылды. Америка нарығындағы модель 1968 жылдың соңында 1969 модельдік жылы үшін Renault 16 Sedan Wagon ретінде ұсынылды. Бір фаралы шамдар екі шамды шамдарға алмастырылды, ал сәл өзгертілген бамперлер жалпы ұзындығын арттырды. 851 02 қозғалтқышы 1470 см³ негізгі қозғалтқыштың цилиндр басын 1565 см³ блогымен біріктірді және 5200 айналымда DIN (70 а.к. SAE) максималды қуатқа ие болды. Сату 1972 жылға дейін жалғасты, бірақ өте аз көлемде. R16 Канадаға импортталды, содан кейін 1974 жылға дейін Сент-Бруно-де-Монтарвилдегі Renault SOMA зауытында құрастырылды. R16 өндірісі 1980 жылға дейін жалғасты, оның ресми мұрагері, үлкен Renault 20 пайда болғаннан кейін бес жыл өткен соң, Renault 18 седан және универсалдары Еуропадағы Renault-ның осы өлшемдегі жалғыз ұсынысы ретінде сатылымда болды. R16 өндірісі тоқтатылған кезде, көптеген еуропалық өндірушілерде кем дегенде бір хэтчбек сатылымда болды, бірақ R16 көлеміндегі көптеген автомобильдер әлі де седан немесе универсал ретінде сатылатын; ерекшеліктер – Austin Maxi, Talbot Alpine (бұрын Chrysler немесе Simca ретінде сатылатын) және Volkswagen Passat. Renault 1989 жылы Renault 21 хэтчбек нұсқасы ұсынылғанға дейін осы өлшемдегі хэтчбек құрастырмады. 16-ның тікелей бәсекелестері 1969 жылы Алек Иссигонис жобалаған Austin Maxi пайда болғанға дейін болған жоқ, бірақ Austin Maxi Ұлыбританиядан тыс жерлерде жақсы сатылым көрсетпеді.

Комментарийлер

1970 жылы жарыс шебері Стерлинг Мосс: "Рено 16 – мен кездестірген ең ұсынысқа лайықты жасалған автомобиль екеніне күмән жоқ, және менің ойымша, әр британдық автокөлік өндіруші оны қалай жинағанын көру үшін сатып алған абзал", – деді. Алғашқы жарнамасы кеңінен таралды, жартылай ресми ақпарат құралдарынан құпия ақпараттар жарияланды. L'Auto Journal 1963 жылдың соңында автомобиль туралы эксклюзивті репортаж жариялады.