Кіріспе

Бұл мақалада Англияның Саффолк графтығы тарихы сипатталады.

Англосаксондық бақылау

Саффолк (Sudfole, Suthfolc, яғни 'оңтүстік халық') графтығы 5 ғасырдың екінші жартысында Англиялықтар қоныстанған Шығыс Англия патшалығының оңтүстік бөлігінен құрылды. Ең маңызды англосаксон қоныстары Садбери мен Ипсвичте болған сияқты. Норман әулетінің соңына дейін Eye, Clare, Walton және Framlingham қалаларында бекіністер пайда болды. Суффолк жеке графтық ретінде құрылуы Жеңістен бұрын аяқталмаған болуы мүмкін, және 1086 жылғы Domesday Survey-де Норфолктан ерекше деп есептелгенмен, Норфолк пен Суффолктың қаржылық басқаруы 1575 жылға дейін бір шерифтің басшылығында болды. Графтықтың шекарасы көп өзгермеген, бірақ оның аумағы жағалау эрозиясының салдарынан айтарлықтай өзгерді. Бұрын Суффолк графтығына тиесілі болған Горлестон мен Тетфордтың бір бөлігі қазір Норфолк әкімшілік графтығының құрамына кіреді, сондай-ақ әкімшілік шекараға қатысты тағы да бірнеше шағын өзгерістер енгізілді. 1888 жылғы Жергілікті Өзін-Өкімет Заңына сәйкес Суффолк Шығыс және Батыс Суффолк деп аталатын екі әкімшілік округке бөлінді.

Жерді бөлу

Бастапқыда бүкіл округ шамамен 631 жылы құрылған Дунвич епархиясының құрамында болды. 673 жылы Норфолк округінің бұрын Дунвич епархиясына кірген бөлігін қамтитын Эльмхемде жаңа епископтық құрылды. Дунвич епархиясы даниялықтардың шапқыншылығынан кейін жойылды, ал христиан дінінің осы аймақта қайта жаңғыруымен Суффолк Елмхам епархиясына қосылды, кейіннен Оңтүстік Элмхамнан Тетфордқа, содан кейін Норвичке көшірілді. Архиерейлік комиссиялар Садбери архидиаконының құзыретін Ели епархиясына ауыстырды. Бұл архидиакондық 1127 жылы Суффолк архидиаконынан бөлініп шыққан. 1256 жылы ол он үш деканаттан тұрды, кейіннен олар бөлініп, қазір он сегіз деканатты қамтиды; 1256 жылы сегіз деканаттан тұрған Садбери архидиаконы 1911 жылы он бір деканатты қамтыды. Сонымен қатар, Кентербери және Рочестердің қарамағында үш округ болды. 1860 жылы Бекклз, Ипсвич және Вудбридждің үш тоқсандық сот отырысы бөлімі біріктіріліп, бір бөлімге айналдырылды. Осы күннен бастап Суффолк округінің шығыс және батыс бөлімдері құрылды, сот отырыстары тиісінше Ипсвич және Бьюри Сент-Эдмундста өтті. Бұл 1890 жылы Шығыс Суффолк және Батыс Суффолк әкімшілік округтерінің құрылуына негіз болды.

Англияның Азамат соғысы кезіндегі Даниялық заң

Саффолк Дания шабуылдарынан қатты зардап шекті, ал Уэдмор шартынан кейін Данелагтың бір бөлігіне айналды. 1173 жылы Лестер графы фламанд әскерімен Уолтонға түсті және Хью Бигод Генрих II-ге қарсы оған қосылды. 1317 жылы және одан кейінгі жылдары графтықтың көп бөлігі Томас Ланкастердің жағына шықты. Королева Изабелла мен Мортимер Уолтонға қонғаннан кейін бүкіл аймақ олардың пайдасына болды. 1330 жылы граф Кент графының қолдаушыларын басу үшін көтерілді; ал 1381 жылы шаруалар, әсіресе Бьюри Сент-Эдмундс аймағында, ірі көтеріліс жасады. Графтық көбінесе Йорк тарапында болғанымен, Розалар соғысына көп қатыспады. 1525 жылы оңтүстіктегі шеберлер Генрих VIII-нің міндетті қарызына қарсы күшті қарсылық көрсетті. Мэри Тюдор таққа талап етуін қолдаған әскерін Саффолктан жинады. Азамат соғысында графтық көбінесе парламенттік болды және Папашылдарға қарсы қорғану үшін Шығыс графтықтар қауымдастығына қосылды.

Саясат және экономика

1290 жылдан бастап графтық парламентте екі рыцарьмен үнемі өкілдік етілді, 1832 жылғы реформа заңы Саффолкқа төрт депутат бергенше. Осы заң Дунвич, Орфорд және Альдбург қалаларының сайлау құқығын жойды. Саффолк Англия графтықтарының арасында халық саны бойынша ертедегі ең ірілерінің бірі болды, бұл оның континентке жақын орналасқандығының нәтижесі болды. Оның порттарынан балық аулау флоты Исландиядан треска мен пикша, ал Солтүстік теңізден сельдь мен скумбрия әкелді. 14-дан 17-ғасырға дейін Саффолк Англияның маңызды өндіріс орталықтарының бірі болды, себебі оның мата тоқу өнеркәсібі 15-ғасырда ең гүлденген кезеңін бастан өткерді. 17- және 18-ғасырларда оның ауыл шаруашылық ресурстары қарқынды өсіп келе жатқан мегаполисті азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін пайдаланылды. Келесі ғасырда түрлі тоқыма өнеркәсіптері, мысалы, желкендік мата, кокос талшығы, жылқы қылы және киімдерді өндіру құрылды. Жібек тоқымашылар Спиталфилдстен Саффолкқа көшіп келді, ал 19-ғасырдың басында Лоустофт қаласында маңызды фарфор зауыты гүлденді.

Ескерткіштер

Монастырь қалдықтарының ең маңыздылары – үлкен Бенедикт аббаттығы Бьюри Сент-Эдмундс; Клэр колледжі, бастапқыда Нормандиядағы Бек аббаттығының шағын бөлімшесі, кейіннен Санкт-Петерс Вестминстерге қарасты, Генрих VI тұсында зайырлы канондар колледжіне айналдырылып, қазірге дейін ежелгі сәулетінің көп бөлігін сақтап, интернат мектебі ретінде пайдаланылуда; Бутлидің августин орденінің монастырының әсем қақпасы; және Дунвичтегі Сұр монахтар монастырының қалдықтары. Шіркеу архитектурасының ерекшелігі – әшекейлеу үшін, көбінесе мұнаралардың верандалары мен парапеттерінде өте күрделі өрнектермен, кремнийдің қолданылуы. Тағы бір ерекшелік – Шығыс Англияға тән дөңгелек мұнаралар, олар Норфолкте Суффолкке қарағанда көптеп кездеседі. Басты мысалдары – Кіші Саксхэм және Херрингфлит мұнаралары, екеуі де нормандық сәулеттің жақсы үлгілері. Аймақта нормандықтарға дейінгі сәулеттің қалдықтары бар-жоғы күмәнді. Қасиетті сәулет жақсы бейнеленген, бірақ шіркеулердің көп бөлігі перпендикуляр готика стилінде салынған, олардың керемет мысалдары сонша көптігі сондықтан нақтыларын таңдау қиын. Бірақ шығыстағы Блайтбург шіркеуі мен батыстағы Лавенхемдегі әсем ғимаратты үлгі ретінде атауға болады, ал Лонг Мелфорд шіркеуі, тағы бір керемет мысал, ерекше әйелдер капелласының есебінен ерекше атауға лайық. Ескі қамалдардың қалдықтарына Бунгай қабырғаларының бөлігі, Бигодтардың ежелгі бекінісі; Эдуард III тұсында Джон де Норвич салған Метингэмнің қираған қалдықтары; мұнара қабырғалары мен көпірі сақталған терең ормен қоршалған Вингфилд; биік және қалың қабырғалары бар Фрамлингэмнің керемет қираған қалдықтары, 6 ғасырда салынған, бірақ 12 ғасырда қалпына келтірілген; Клэр қамалының кең аумағының шекаралары, бұрын Клэр графтарының барондық резиденциясы болған; және теңізге қарайтын Норман қамалының жақсы сақталған нысаны кіреді. Аймақтағы көптеген әдемі резиденциялардың арасында Генрих VIII және Елизавета I тұсындағы тұрғын үй архитектурасының бірнеше қызықты мысалдары бар. Бьюри Сент-Эдмундстан солтүстік-батысқа қарай орналасқан Хенгрев залы (шамамен 1530 ж.), кірпіш пен тастан салынған, ішкі ауласы бар өте әдемі ғимарат. Тағы бір мысал – Хелмингем залы, кірпіштен салынған Тюдор сарайы, көпірі бар ормен қоршалған. Вест-Стоу сарайы да Тюдор стилінде салынған; оның қақпа үйі жақсы сақталған, бірақ сарай ферма үйіне бейімделген. Аймақтың жағалау бойында көптеген Мартелло мұнаралары орналасқан, олардың көпшілігі 19 ғасырдың басында Наполеон Бонапарттың Франциясынан болатын шабуылдан қорғану үшін салынған.