Кіріспе

Аляска музыкасы (Iñupiaq: Alaaskam atuutiŋit) – АҚШ-тың Аляска штатында көптеген мәдениеттерді қамтитын кең көркемдік сала.

Тарих және жалпы түсінік

Алясканың түпнұсқа музыкасы Инупиак, Алеут, Тлингит және басқа да Алясканың жергілікті халықтарына тиесілі. Орыс, ағылшын және ирланд иммигранттары өздерінің халық музыкасының нұсқаларын әкелді. Аляскада АҚШ-тың белгілі орындаушыларының бірі, әнші Жел (екі No. 2 Hot 100 хиті болған, оның ішінде "You Were Meant for Me" және "Foolish Games") және заңмен "Алясканың мемлекеттік жыршысы" деп жарияланған Хобо Джим өмір сүрді. Дәстүрлі алеут сыбызғышысы Мэри Янгблод, әнші-күйші Либби Родерик, дәстүрлі орындаушылар тобы Памиуа және орындаушы суретші Карри Павиш Андерсон да аляскалықтар қатарында саналады. Аляскада металл және рок музыкасы да кең таралған. Металкор тобы 36 Crazyfists Аляскада, сондай-ақ Португалия. The Man және The Builders and the Butchers инди-рок топтары да Аляскада құрылды.

Халықтық

Аляска халық фестивалі сәуір айының басында Джуно қаласында өтіп, штаттың ең көп келушісі бар музыка фестивальдерінің бірі болып табылады. Фэрбенкс халық фестивалінің жылдық "Жазғы және қысқы музыка фестивальдері" және Анкоридж халық фестивалі де өз аймақтарында кеңінен танымал. Атабасканың ежелгі скрипка фестивалі, сондай-ақ Фэрбенксте (1983 жылдан бері) өтіп, «АҚШ-тың елдік музыканы жақсы көретіндерінің нұсқаулығында» дәстүрлі музыканың кең таралған танымалылығының куәсі» деп сипатталған; фестиваль Атабаска және инуит скрипкашыларын ұсынады.

Классикалық

Аляскадағы ең танымал симфониялық оркестр – Анкоридж симфониялық оркестрі. Фэрбенкс симфониялық оркестрі 1958 жылдан бері ішкі аймақтарға қызмет етіп келеді, ал оның жылжымалы бөлімі – Арктикалық камералық оркестрі Алясканың шалқары ауылдық жерлерін және халықаралық сапарларды үнемі жүзеге асырады. Джуно симфониясы – 1962 жылы құрылған тағы бір көрнекті мекеме. Жастар оркестрлерінің қатарында Анкоридж жастар симфониясы бар. Аляскада сонымен қатар атақты камералық музыка фестивальдері өтеді, олардың ішінде Ситка музыка фестивалі – Алясканың жетекші камералық музыка ұйымдастырушысы. Ол 42-ден астам Аляска қауымдастығында өнер көрсету және білім беру арқылы Аляскадағы ең жоғары сапалы классикалық музыка тәжірибесін ұсыну миссиясын жүзеге асырады. Фестивальге Грэмми сыйлығының иегері, виолончельші Зюилл Бейли жетекшілік етеді және әр жыл сайын Аляскада әлемнің 30-дан астам жетекші классикалық музыкантын ұсынады. Аляскада Фэрбенкс жазғы өнер фестивалі мен Анкоридж камералық музыка фестивалі де өтеді. Juneau Jazz & Classics Festival – 10 күндік жыл сайынғы шара, ол классикалық, джаз және блюз музыкасының ресми және бейресми концерттерін, барлық жастағы музыканттарға арналған шеберлік сабақтарын, жастар концерттерін, насихаттау шараларын және танымал артистермен қоғамдық байланысты қамтиды.

Опера

Анкоридж операсы қазіргі уақытта штаттың жалғыз кәсіби опера компаниясы, бірақ штатта бірнеше ерікті және жартылай кәсіби ұйымдар да бар. 1974 жылы құрылған Джуно лирикалық операсы – еріктік компания болып табылады және Джуно мен Оңтүстік-Шығыс Аляскада концерттер, хор семинарлары мен толыққанды қойылған операларды ұсынады.

Елдің атауы

Аляскада кантри музыкасы өте танымал, бұл ішінара АҚШ-тың оңтүстігінен мұнай саласында жұмыс іздеушілердің келуіне байланысты. Кен Пелтиер тобы сияқты жергілікті танымал топтар бар.

Рап

Аляскада 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында жер асты рэперлерінің өркендеуі байқалды, штаттың афроамерикалық халқының саны тұрақты түрде артуымен байланысты. Қылмыс деңгейінің өсуіне және есірткі саудасының болуына қарамастан, көптеген әртістер өз музыкаларының афроамерикалық және Тынық мұхиты аралдарының қауымдастықтарында дами бастағанын көрді, Аляска континенттік АҚШ-тан келген тұрғындардың көптігінен қалалық мәдениеттің қайнар көзіне айналды.

Қатты

Анкоридж қауымы әр жазда бірнеше фестивальдік шараларды ұйымдастырады, көбінесе Кадди отбасылық саябағының кішкентай амфитеатрында. Фестивальдерде әдетте жергілікті панк, рок және металл топтарының өнер көрсетуі болады, алайда роккабилли және шу сияқты басқа жанрлардағы топтар да қатысқан. Шаралар еркін ұйымдастырылып, қауымдық бастамамен жүзеге асырылады. Музыкадан басқа көңіл көтеру шараларына цирк өнері, аукциондар, барбекю және велосипед спорты кіреді. Фестивальдерге ортақ атаудың орнына есімдер беріледі (мысалы, "Анкоридждің танымал емес музыка фестивалі" немесе "Бунк-рок пикник"). Nervus Rex, I Like Robots, Danger Money сияқты белгілі жергілікті топтар бар, олар 2017 және 2020 жылдары Anchorage Press оқырмандарының дауысымен Аляскадағы ең жақсы кавер-топ атанды; ал 2019 және 2020 жылдары Anchorage Daily News газетінің оқырмандары да оларды мақұлдады. Осы топтың мүшелері сонымен қатар Danger & Diva акустикалық поп дуэті ретінде де өнер көрсетеді.

Акустикалық поп

Rebel Blues – 3 адамнан тұратын акустикалық блюз тобы, олардың музыкасы акустикалық гитараға негізделген. Danger & Diva акустикалық гитарада заманауи поп/рок орындайды, соның ішінде Майли Сайрус, Бритни Спирс, Адель, Леди Гага сияқты әншілердің әндерінің ерекше аранжировкаларын ұсынады. Олар Danger Money (Билл Литтл және Дженнифер Браун) тобынан туындаған.

Тарихқа көбірек

Роктың (әсіресе панк-рок пен альтернативті) алғашқы үлкен гүлденуі 1980-ші жылдардың басында Skate Death тобының және олардың замандастары The Clyng Onz мен Psychedelic Skeletons-тың келуімен болды. (көзі осында)

1990-шы жылдары альтернативті Drunk Poets тобы Алясканың музыкалық өміріне әсер етті. Анкориджде 21 жастан асқандар мен барлық жастағыларға арналған бірнеше орындар бар, олардың ішінде Chilkoot Charlie's, The Tap Root пабы және The Paddleboat Cafe. Сонымен қатар, Василлада да белсенді түнгі өмір бар, таңдауға бірнеше орын ұсынылады. Rock Music & Sports Grill көптеген жергілікті топтарды ұсынады және ашық микрофон кештеріне қызықты орындаушылар жиналады. Жаңадан Василладағы The MatSu Resort-тағы Club Hydro ашылды, онда жергілікті және басқа штаттардан келген топтар Аляскаға өздерінің дағдыларын әкеле алады. Four Corners, MugShot және Chepos та тікелей музыкамен көңіл көтеріп тұрады. Фэрбенкс – халық саны аз екеніне қарамастан, өте көп және алуан түрлі топтардың туған жері. Paper Scissors, Work, Granddad, The Avery Wolves, Rebecca K. File, Joe Ransdell Green, You're Fired, Slow and Painful, Say Yes, Annie Where the Sun Don't Shine, Eating For Two, Mr. McFeely, 37SCDW және Шындықты іздеу сияқты топтар. Feeding Frenzy және Young Fangs Paste Magazine 50 States жобасының бір бөлігі болды және мақтауға толы пікірлер алды. The Scurvies – Алясканың аңызға айналған тобы, олар 48 штатты аралап, бүкіл елде адал жанкүйерлерге ие болды. Summer Meltdown фестивалі – Анкориджде ашық ауада өтетін күндізгі фестиваль, онда көбінесе металл, рок және кейде хип-хоп жанрындағы жергілікті топтар өнер көрсетеді. Аляскалық 36 Crazyfists тобы 2005 жылдан бері фестивальдің басты орындаушыларының бірі болып табылады, сондай-ақ Twelve Tribes және Subconscious сияқты топтар да қатысады, бірақ 2008 жылы Poison the Well және MxPx басты орындаушылар болды, бұл 36 Crazyfists тобының алғашқы рет басты орындаушы болмауы еді. Ignite Alaska – Фэрбенкс, Аляска қаласында өткен музыкалық фестиваль. Ол екі күнге созылды, онда Thousand Foot Krutch, RED және Manafest сияқты басты орындаушылар, сондай-ақ Анкоридж және Фэрбенкс қалаларының жергілікті топтары өнер көрсетті. Бұл шара Блез Форет атты спикер және құдайға табыну әндерін орындайтын топпен христиандық фестиваль болды. Іс-шара Карлсон орталығында өтті. Сан-Антониодағы (Техас штаты) металкор тобы Missing in Alaska өз атын осы штаттың құрметіне қойған.

Клукинг Блоссм

2005 жылдың мамыр айынан бастап 2009 жылға дейін Фэрбанкс қаласында бес "Құлықтай Гүл" фестивалі өтті. "Angry Young and Poor" фестивалімен тікелей байланысы болмаса да, "Angry Young and Poor" фестиваліне қатысқан адамдардың кейбіреуі "Құлықтай Гүл" фестивалімен байланысты болды, себебі музыкалық орта өте жақын. "Құлықтай Гүл" фестивалінің мақсаты – Фэрбанкстегі барлық музыкалық топтарға бір сахнаны бөлісуге мүмкіндік беру, акустикалық музыкадан бастап блюграсс, панк, хип-хоп, металл және рок топтарын біріктіру. Бұл, сондай-ақ, 21 жасқа толмаған адамдарға әдетте тек барларда ғана ойнайтын топтардың өнерін көруге мүмкіндік берді, себебі Фэрбанксте тікелей музыка ойнайтын орындар өте аз. Фестивальге барлығы қатыса алады, кішкентай балаларға арналған шаралармен қатар, саяси тақырыптағы презентациялар, шеру, (еркін) ұйымдастырылған пікірсайыстар мен түрлі қоғамдық өнер туындылары ұйымдастырылады.

Сцена жасау!

Сцена жасау! (немесе MaS!) Уасилла қаласында орналасқан Аляска музыкалық орталығы болды. Сцена жасау! бірнеше жыл бойы жыл сайын жазғы музыка фестивальдерін де ұйымдастырды. MaS! Мацу аңғарында "Сцена жасау!" журналы арқылы да белгілі, ол Аляска музыканттары, поэзия, өнер, саясат және киноға арналған материалдарды жариялайды.