Кіріспе

Музыка жанры

Халық музыкасы – дәстүрлі халық музыкасы мен 20 ғасырдағы халықтық қайта өркендеу кезінде одан дамыған заманауи жанрды қамтитын музыка жанры. Халық музыкасының кейбір түрлерін әлемдік музыка деп атайды. Дәстүрлі халық музыкасы түрліше анықталады: ауызша беріліп келе жатқан музыка, авторлары белгісіз музыка, дәстүрлі аспаптарда орындалатын музыка, мәдени немесе ұлттық ерекшелік туралы музыка, ұрпақтан ұрпаққа өзгеретін музыка (халық процесі), халықтың фольклорымен байланысты музыка немесе ұзақ жылдар бойы салт-дәстүр бойынша орындалатын музыка. Ол коммерциялық және классикалық стильдерден өзгеше. Бұл термин 19 ғасырда пайда болған, бірақ халық музыкасы одан әрі дамыды. 20 ғасырдың ортасынан бастап дәстүрлі халық музыкасынан жаңа халық музыкасының түрі қалыптасты. Бұл процесс пен кезең (екінші) халықтық қайта өрлеу деп аталады және 1960 жылдары өркендеуге жетті. Бұл музыканы кейде ертеректегі халық музыкасынан ажырату үшін заманауи халық музыкасы немесе халықтық қайта жаңғыру музыкасы деп атайды. Әлемнің басқа аймақтарында да осындай қайта жаңғырулар болған, бірақ халық музыкасы термині әдетте сол қайта жаңғырулар кезінде жаралған жаңа музыкаға қолданылмаған. Бұл халық музыкасының түріне фолк-рок, фолк-метал және тағы басқалар сияқты жанрлар да кіреді. Заманауи халық музыкасы – дәстүрлі халық музыкасынан ерекше жанр болғанымен, АҚШ тілінде олардың атауы бірдей, және олар көбінесе дәстүрлі халық музыкасымен бірдей орындаушылар мен алаңдарды бөліседі.

Анықтама

Халықтық музыка, халықтық ән және халықтық би терминдері салыстырмалы түрде жаңа ұғымдар. Бұл терминдерді 1846 жылы ағылшын антиквары Уильям Томс «мәдениетсіз топтардың дәстүрлері, әдет-ғұрыптары мен сенімдерін» сипаттау үшін қолданған. Бұл термин неміс тіліндегі Volk сөзінен туындаған, ол жарты ғасыр бұрын Иоганн Готфрид Гердер және неміс романтиктері халықтық және ұлттық музыкаға қатысты «халықтың бәрі» деген мағынада қолданған. Халықтық музыка халықтың музыкасы деп түсінілсе де, сарапшылар оны нақты анықтау қиын екенін мойындайды. Кейбіреулер тіпті «халықтық музыка» терминін қолданудың қажеті жоқ деп санайды. Тағы бір пікір – бұл музыка эволюциялық «ауызша таралу процесінен өтіп, қоғамдық қауымның оны қалыптастыруы мен қайта қалыптастыруы арқылы халықтық сипатқа ие болады». Мұндай анықтамалар абстрактілі музыкалық түрлерге емес, «мәдени дихотомияның бір жағын сипаттайтын үздіксіздік пен ауызша таралуға» негізделген, ал екінші жағы феодалдық, капиталистік және кейбір шығыс қоғамдарының төменгі қабаттарында ғана емес, сонымен қатар «жабайы» қоғамдарда және «халықтық мәдениеттердің» кейбір бөліктерінде де кездеседі. Көп қолданылатын анықтама бойынша, «Халықтық музыка – халықтың ән салатын музыка». Схольс үшін елдің музыкасы қалалық музыкадан ерекшеленетін. Халықтық музыка бұрыннан-ақ «өткен немесе жоғалып бара жатқан (немесе кейбір жағдайларда сақталып немесе қандайда бір жолмен қайта жаңғыртылатын) өмір салтының шынайы көрінісі» ретінде қарастырылды, әсіресе «кәсіби музыканың ықпалына түспеген қауымдастықта».

Бұл жанрдағы музыка көбінесе дәстүрлі музыка деп те аталады. Бұл термин көбінесе тек сипаттамалық болғанымен, кейбір жағдайларда оны жанрдың атауы ретінде қолданады. Мысалы, Grammy сыйлығы бұрын қазіргі заманғы халықтық музыка емес, халықтық музыка үшін «дәстүрлі музыка» және «дәстүрлі халық» терминдерін қолданған. Халықтық музыкаға жергілікті музыканың көп бөлігі кіруі мүмкін. Құрылымдық ұқсастығы бар әуендер жиынтығы әуендер отбасы деп аталады. «Американың музыкалық ландшафты» кітабында: «Халықтық музыкадағы әуендердің ең көп таралған түрі – AABB, ол екі бөлімдік форма деп те аталады» делінген. Кейбір дәстүрлерде әуендер попурри немесе «сеттер» түрінде біріктірілуі мүмкін.

Шығу тегі

Адамзат тарихының көп бөлігінде жазылған музыканы тыңдау мүмкін болмады. Музыканы адамдар жұмыс істегенде де, бос уақытында да, діни рәсімдерде де орындады. Экономикалық өндіріс көбінесе қолмен және бірлесіп жасалатын. Жұмысшылар көбінесе ән шырқап жұмыс істеді, бұл бірнеше мақсатқа қызмет етті. Ол қайталанатын жұмыстың жалықтыруын азайтады, бірдей итеріп-тарту кезінде ырғақты сақтап, егін еккенде, арамшөптерді жойғанда, орақ шапқанда, астық сарқытқанда, тоқығанда және ұнтақтағанда жұмыстың қарқынын белгіледі. Бос уақытта ән айту мен музыкалық аспаптарда ойнау – көңіл көтерудің және тарихты айтудың кең таралған тәсілі болды, тіпті бүгінгідей электрлік технологиялар мен жазғырлықтың дамыған деңгейінен де кең таралған. Кейбіреулер халық музыкасының бастапқыда өнер музыкасы болғанын, бірақ ауызша берілу арқылы өзгергенін және сол қоғамның ерекшеліктерін көрсететінін айтады. Әртүрлі мәдениеттерде «халық» музыкасы мен «өнер» және «сарбаздық» музыкасы арасындағы шекара туралы әртүрлі түсініктер болуы мүмкін. Популярлы музыка жанрларының көбеюімен бірге кейбір дәстүрлі халық музыкасы «Әлемдік музыка» немесе «Түбіртек музыка» деп те аталатын болды. «Фолклор» термині дәстүрлі халық музыкасы мен биін сипаттау үшін көптеген еуропалық елдердің лексикасына енді, олардың әрқайсысының өз халық әндерін жинаушылары мен жаңғыртушылары болды. Халықаралық халық музыкасы кеңесінің анықтамасына сәйкес, бұл термин «бір автордың тудырған, бірақ кейіннен қоғамның жазбаға түспеген, тірі дәстүріне сіңген музыкаға да қатысты болуы мүмкін». Алайда, бұл термин жай ғана көшіріліп алынған және өзгертілмеген ән, би немесе күйді қамтымайды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Америка мен Ұлыбританиядағы халық музыкасының жаңаруы «Қазіргі заманғы халық музыкасы» деген жаңа жанрды тудырды және «халық музыкасы» терминіне қосымша мағына берді: белгілі авторлар жазған, дәстүрлі музыканың кейбір элементтерін еліктейтін жаңадан жазылған әндер. «Қазіргі заманғы халық» жазбаларының танымалдылығы 1959 жылғы «Грэмми» сыйлықтарында «Халық» санатының пайда болуына себеп болды. 1970 жылы бұл термин «Үздік этникалық немесе дәстүрлі жазба (әдеттегі блюзді қоса алғанда)» деген атауға алмастырылды, ал 1987 жылы «Үздік дәстүрлі халық жазбасы» және «Үздік қазіргі заманғы халық жазбасы» арасындағы айырмашылық енгізілді. Содан кейін «Дәстүрлі музыка» санаты пайда болды, ол кейіннен басқа санатарға айналды. 21-ші ғасырдың басында «халық» термині Шотландиядан Донован және американдық Боб Дилан сияқты әнші-күйшілерді де қамтыды, олар 1960-шы жылдары пайда болды және тағы да көптеген музыканттарды қамтыды. Бұл «халық музыкасы» терминінің тек дәстүрлі халық музыкасын ғана білдірмейтін процесін аяқтады. Бұл дәстүрлі эпикалық поэзия сияқты формаларды да қамтиды, олардың көпшілігі бастапқыда ауызша орындау үшін, кейде музыкалық сүйемелдеумен жазылған. Әртүрлі мәдениеттердің көптеген эпикалық өлеңдері дәстүрлі баяндау өлеңдерінің қысқа бөліктерінен құрастырылған, бұл олардың эпизодтық құрылымын, қайталанатын элементтерін және жиі кездесетін сюжеттік дамуын түсіндіреді. Дәстүрлі баяндау өлеңдерінің басқа түрлері соғыстардың нәтижелерін немесе қайғылы оқиғалар мен табиғи апаттарды баяндайды. Кейде, Билер кітабындағы Дебора әні сияқты, бұл әндер жеңісті тойлайды. Жоғалған шайқастар мен соғыстар үшін жоқтаулар және оларда қаза тапқандар туралы әндер көптеген дәстүрлерде маңызды орын алады. Мұндай жоқтаулар шайқас үшін күрескен себепті еске сақтайды. Дәстүрлі әндердегі әңгімелерде Джон Генри немесе Робин Гуд сияқты халық батырлары да жиі еске алынады. Кейбір дәстүрлі әндерде табиғаттан тыс оқиғалар немесе құпия өлімдер туралы айтылады. Әндер мен діни музыканың басқа түрлерінің көпшілігі дәстүрлі және белгісіз шығу тегіне ие. Батыс музыкалық нотациясы бастапқыда Григориан әнінің ноталарын сақтау үшін жасалған, ол оның пайда болуына дейін монастырь қауымдастықтарында ауызша дәстүр ретінде оқытылған. «Жасыл құбырлар өседі, о» сияқты дәстүрлі әндер, Батыс Рождестволық әндер мен ұқсас дәстүрлі әндер сияқты, есте сақтауға көмектесетін формада діни білімді ұсынады. Жұмыс әндері көбінесе шақыру-жауап құрылымын қолданады және оларды орындайтындарға әндердің ырғағына сәйкес күш-жігерлерін үйлестіруге мүмкіндік береді. Олар көбінесе, бірақ әрдайым емес, жаңадан құрастырылады. Америка қарулы күштерінде тірі ауызша дәстүр сақталған, «жоди шақырулары» («Дакворт әндері») әскерилер маршқа басып бара жатқанда орындалады. Кәсіби теңізшілер де теңізшілер әндерінің үлкен жиынтығын пайдаланды. Махаббат өлеңдері, көбінесе трагедиялық немесе өкінішті сипатта, көптеген халық дәстүрлерінде маңызды орын алады. Балалар өлеңдері, балалар әндері және балаларды көңіл көтеруге немесе тыныштандыруға арналған мағынасыз өлеңдер де дәстүрлі әндердің жиі кездесетін тақырыптары болып табылады.

Халық әндерінің түрлендірулері мен вариациялары

Бір қоғамда ауызша таратылатын музыка уақыт өте көптеген нұсқаларға бөлінеді, себебі мұндай тарату сөз бен нотаның толыққанды дәлдігін қамтамасыз ете алмайды. Сонымен қатар, халық әншілері естіген әндерін өзгертуге құқылы. Мысалы, "Мен кездеспейтін адаммын" (Roud 975) әнінің сөздері 18 ғасырда жазылған, және оның ирландтық тегі бар сияқты. 1958 жылы бұл ән Канадада жазылды ("Менің атым Пэт, мен оған мақтан тұтамын"). Шотландиялық саяхатшы Джинни Робертсон 1961 жылы осы әннің келесі жазбасын жасады. Ол әнді өзінің туысы "Джок Стюарт" есіміне қарай өзгертті, ал ирландтық сілтемелер жоқ. 1976 жылы шотланд суретшісі Арчи Фишер әннен атылған итке қатысты мәліметті алып тастау үшін оны өзгертті. 1985 жылы The Pogues тобы ирландтық сілтемелерді қайта қалпына келтіріп, әнді бастапқы күйіне жақын нұсқаға жеткізді. Әннің сан алуан нұсқалары табиғи түрде көбейгендіктен, әдетте әннің "нақты" нұсқасы болмайды. Дәстүрлі әндерді зерттеушілер ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде Барбара Аллен балладасының көптеген нұсқаларын кездестірді, және олардың көпшілігі бір-бірінен айқайлап ерекшеленеді. Алғашқы нұсқасы белгісіз, көптеген нұсқалар шынайылығына таласа алады. Әйгілі фольклоршы Сесил Шарптың пікірінше, дәстүрлі әннің осы бәсекелес нұсқалары биологиялық табиғи іріктеуге ұқсас жетілдіру процесінен өтеді: тек қарапайым тыңдарманға ең тартымды жаңа нұсқалар ғана басқалармен қабылданып, уақыт өте таратылады. Осылайша, уақыт өте келе әр дәстүрлі ән эстетикалық тұрғыдан жағымдырақ болатынын күтуге болады, себебі қоғамдық жақсартулар үнемі жүріп тұрады. Балладаға әдеби қызығушылық кем дегенде Томас Перси мен Уильям Вордсвортқа дейін жетеді. Англияның Елизавета және Стюарт дәуіріндегі композиторлар көбінесе халықтық мотивтерден музыкаларын дамытты, классикалық сюита стильді халық билеріне негізделді, ал Йозеф Хайднның халық әуендерін қолданғаны белгілі. Бірақ "халық" терминінің пайда болуы Еуропа бойынша ұлттық сезімнің күшеюімен бірге болды, бұл Еуропаның шеттерінде, ұлттық ерекшеліктер ең анық білінген жерлерде ерекше күшті болды. Орталық Еуропа, Ресей, Скандинавия, Испания және Ұлыбританияда ұлттық композиторлар пайда болды: Дворжак, Сметана, Григ, Римский-Корсаков, Брамс, Лист, де Фалла, Вагнер, Сибелиус, Воан-Уильямс, Барток және тағы басқалардың музыкасы халық әуендеріне сүйенді.

Өңірлік нысандар

Халық музыкасының кеңінен таралуына байланысты дәстүрлі халық музыкасының жоғалуы – әлемдік құбылыс, бірақ ол әлемнің барлық жерінде бірдей қарқынмен жүрмейді. Бұл процесс "өндіріс пен мәдениеттің коммерциялық қадамдары ең жоғары деңгейде жеткен жерлерде" ең қарқынды, алайда, технологиялық даму төмен болған жерлерде де бірте-бірте орын алады. Дегенмен, дәстүрлі халық музыкасы мәдени немесе ұлттық ерекшеліктің символы саналатын елдер мен аймақтарда дәстүрлі музыканың жоғалуы тежеледі.

Ертедегі халық музыкасы, далалық жұмыс және ғылыми зерттеулер

19 ғасырда дыбыс жазу технологиясының дамуына дейін халық музыкасы туралы көптеген мәліметтер ғалымдардың, жинақтаушылардың және оны қолдайтындардың жасаған зерттеулері мен жазбаларынан алынған.

XIX ғасырдағы Еуропа

XIX ғасырдан бастап музыкалық дәстүрлердің жоғалып бара жатқанын байқаған ғалымдар мен әуесқойлар халық музыкасын сақтау үшін түрлі шаралар қолға алды. Мұндай күш-жігердің бірі – Фрэнсис Джеймс Чайлдтың 19-ғасырдың аяғында ағылшын және шотланд дәстүріндегі үш жүзден астам балладаның мәтіндерін жинауы (бұл жинақ Child Ballads деп аталады), олардың кейбіреулері 16-ғасырға дейін жаратылған. Шарп ағылшын халық әндерін (өзінің мұқият өңделген және тазартылған нұсқаларында) мектеп оқушыларына оқыту үшін белсенді жұмыс істеді, осы әндердің танымалдығын қайта жаңғыртуға және ұзартуға үміттене отырып. 1960 жылдар мен 1970 жылдардың ортасына дейін американдық ғалым Бертран Харрис Бронсон «Балалық канон» деп белгілі болған мәтіндер мен әуендердің сол кездегі барлық нұсқаларын қамтитын төрт томдық жинақ жариялады. Ол сонымен қатар ауызша дәстүрдің қалай жұмыс істейтіні туралы маңызды теорияларды ұсынды. Осыған ұқсас жұмыстар басқа елдерде де жүргізілді. Мүмкін, ең ауқымдысы – Крисянис Баронстың Ригада жасаған еңбегі. Ол 1894 жылдан 1915 жылға дейін Латвия халық әндерінің (Latvju dainas) 217 996 мәтінін қамтитын алты томдық жинақ шығарды. Норвегияда Людвиг Матиас Линдеман сияқты жинаушылардың еңбектерін Эдвард Григ фортепианоға арналған лирикалық пьесаларында және басқа да шығармаларында кеңінен пайдаланды, олар зор танымалдылыққа ие болды. Осы кезеңде классикалық музыка композиторлары халық әндерін жинауға қызығушылық танытты, және көптеген композиторлар халық музыкасын зерттеу үшін өріс жұмыстарын жүргізді. Олардың қатарында Англиядан Перси Грейнгер мен Ральф Вон Уильямс, ал Венгриядан Бела Барток болды. Бұл композиторлар, көптеген алдыңғылары сияқты, халық әндерін өңдеп, дәстүрлі материалдарды классикалық шығармаларға енгізді.

Солтүстік Америка

Аудиожазу технологиясының пайда болуы фольклоршыларға жоғалып бара жатқан музыкалық формаларды сақтау үшін революциялық құрал ұсынды. Америкалық халық музыкасын зерттеген алғашқы ғалымдар 1800-жылдардың соңында құрылған Америкалық фольклор қоғамының (AFS) мүшелері болды. Олардың зерттеулері Американың түпкілікті халық музыкасын қамтыды, бірақ халық музыкасын оқшауланған қоғамдарда сақталған тарихи нысан ретінде қарастыра берді. Солтүстік Америкада 1930 және 1940 жылдары Конгресс кітапханасы Роберт Уинслоу Гордон, Алан Ломакс және басқа да дәстүрлі музыка коллекционерлерінің кеңселері арқылы Солтүстік Американың далалық материалдарын мүмкіндігінше көп жинауға тырысты. Джон Ломакс (Алан Ломакс әкесі) - каубойлар мен оңтүстік қара нәсілділердің музыкасы сияқты ерекше американдық халық музыкасын зерттеген алғашқы танымал ғалым. Оның алғашқы маңызды жарияланған еңбегі 1911 жылы жарық көрген «Каубой әндері және шекаралық балладалар» болды. Ол өз заманының ең көрнекті американдық халық музыкасы ғалымы болды, әсіресе 1930 және 1940 жылдардың басында халық музыкасының қайта жаңғыруының басталуы кезінде. Сесил Шарп та Америкада жұмыс істеді, 1916-1918 жылдары Мод Карпелс және Олив Дам Кэмпбеллмен бірлесіп Аппалачи тауларының дәстүрлі әндерін жазды. Кэмпбелл мен Шарп қазіргі заманғы «Songcatcher» фильміндегі актерлер басқа есімдермен бейнеленген. XX ғасырдың алғашқы онжылдықтарында фольклоршылардың арасындағы маңызды тақырып – аймақтық ерекшелік, АҚШ-тың аймақтарына негізделген халық музыкасының (және байланысты мәдениеттердің) әртүрлілігін талдау, әннің тарихи тамырына емес. Кейін оған әлеуметтік жағдай мен топтық айырмашылықтар қосылды. Ең көрнекті аймақтық зерттеушілер – фольклорға ерекше қызығушылық танытқан әдебиетшілер болды. Карл Сэндбург жазушы және ақын ретінде АҚШ-ты жиі аралады. Ол саяхаттарында әндер жинап, 1927 жылы оларды «Американдық әндер жинағы» атты кітабында жариялады. Вандербильт университетінде жұмыс істеген тарихшы Рейчел Дональдсон кейіннен халық музыкасының қайта жаңғыруын талдағанда «Американдық әнші құс» туралы былай деді: «Сандбург халық әндері жинағында американдық халық музыкасын түсінудің топтық динамикасын қосты. Бұл халық музыкасының қайта жаңғырушыларының американизм туралы өз көзқарастарын құрастырған негіздің соңғы бөлігі болды. Сандбургтің жұмысшы табының өкілдері басқа ғалымдар, қоғамдық зиялылар мен фольклоршылар американдық халықты өздерінің анықтамаларымен, халықтық қайта жаңғырушылар американдық халық музыкасын түсінуде және жалпыамерикандық бірегейлікті құруда қолданған анықтамалармен атап өткен этникалық, нәсілдік және аймақтық тұрғыдан әртүрлі азаматтарға қосылды». 1930 жылға дейін халық музыкасын зерттеу негізінен ғалымдар мен коллекционерлердің қызметі болды. 1930 жылдары халық арасында және онымен айналысатындарда халық музыкасындағы үлкен масштабтағы тақырыптар, ортақтықтар мен байланыстар пайда бола бастады, олар көбінесе Ұлы депрессиямен байланысты болды. Аймақтық ерекшелік пен мәдени плюрализм әсер мен тақырып ретінде өсті. Осы кезеңде халық музыкасы саяси және әлеуметтік белсенділік тақырыптарымен және қозғалыстарымен байланыса бастады. Ұлы депрессияның салдарынан коммунизмді мүмкін жақсы жүйе ретінде қарастырған саяси белсенді, көрнекті халық музыканттары мен ғалымдары болды. Вуди Гатри осындай көзқарасқа ие әнші-ақындар мен суретшілерге үлгі болды. 1930 жылдары халық музыкасы фестивальдері көбейді. Президент Франклин Рузвельт халық музыкасының жанкүйері болды, Ақ үйде халықтық концерттер өткізді және халықтық фестивальдерге жиі демеушілік жасады. Бір танымал фестиваль – Сара Гертруда Кноттың 1934 жылы Сент-Луис қаласында құрылған Ұлттық халық фестивалі. «The Washington Post» газетінің демеушілігімен фестиваль 1937 жылдан 1942 жылға дейін Вашингтондағы Конституция залында өтті. Халық музыкасы қозғалысы, фестивальдер және соғыс уақытындағы күш-жігер демократия, мәдени плюрализм және мәдениет пен нәсілге негізделген кедергілерді жою сияқты әлеуметтік игіліктер үшін күш ретінде қарастырылды. 1930 жылдары американдық халық музыкасын қайта жаңғыртушылар халық музыкасына әртүрлі тәсілдермен қарады. 1930 жылдардың соңында осы және басқалар американдық халық музыкасын әлеуметтік қозғалысқа айналдырды. Ричи Аппалачианның сыртқы ықпалға ашылған кезінде өмір сүрген, университет біліміне ие болған және ақырында Нью-Йоркке көшіп барған, онда ол отбасылық репертуардың классикалық жазбаларын жасап, осы әндердің маңызды жинағын жариялады. 2012 жылдың қаңтарында Конгресс кітапханасының Америкалық фольклор орталығы, Мәдени теңдік қауымдастығымен бірлесіп, Ломакс 1946 жылғы және одан кейінгі жазбаларының кең ауқымды архивін цифрлық форматта жариялайтынын хабарлады. Ломакс өмірінің соңғы 20 жылын «Global Jukebox» деп аталатын интерактивті мультимедиалық білім берулік компьютерлік жобасымен айналысты, ол 5000 сағаттан астам дыбыс жазбаларын, 400 000 фут пленканы, 3000 бейнекассетті және 5000 фотосуретті қамтыды. 2012 жылдың наурыз айына қарай бұл орындалды. Ломакс 1946 жылғы және одан кейінгі 17 400-ге жуық жазбасы тегін онлайн режимінде қолжетімді болды. Мәдени теңдік қауымдастығы ұсынған және цифрлық форматқа келтірілген Алан Ломакс архивінің тәуелсіз жинағы, «1933 жылдан 1942 жылға дейін Конгресс кітапханасының қамқорлығымен жасалған ацетат және алюминий дискілеріндегі мыңдаған бұрынғы жазбалардан ерекшеленеді. Бұл ерте жинақ – әйгілі Джелли Ролл Мортон, Вуди Гатри, Лид Белли және Мадди Уотерс сессияларын, сондай-ақ Ломакс Гаитиде және Шығыс Кентуккиде (1937) жасаған үлкен жинақтарды қамтиды» және оның аймақтары мен елдерінің ерекше музыкалық дәстүрлері бар. Солтүстік Африканың музыкасы көбінесе Сахара Африкасының музыкалық дәстүрлерінен өзгеше тарихқа ие. Африка диаспорасының музыкалық және би формалары, соның ішінде афроамерикандық музыка және сока, калипсо және зук сияқты көптеген Кариб тегінің музыкалық жанрлары; самба, кубин румба, сальса сияқты Латын Америкасының музыкалық жанрлары; және басқа да ритмге негізделген жанрлар, құл африкалықтардың музыкасына әртүрлі деңгейде негізделген, бұл өз кезегінде африкалық халық музыкасына әсер еткен.

Азия

Көптеген Азия өркениеттері өнер / сарай / классикалық стильдер мен "халық" музыкасын ажыратады. Мысалы, қайтыс болған Алам Лохар – Оңтүстік Азиядан шыққан әнші, ол халық әншісі ретінде танымал. Khunung Eshei/Khuland Eshei – Азияның Манипур штатындағы мейтей халқының ежелгі халық әні, ол Азия халық музыкасының мысалы және оны жеке жанр ретінде қалыптастыру жолы.

Қытайдың халық музыкасы

Археологиялық жаңалыстар Қытай халық музыкасын 7000 жылға дейін жетелетінін көрсетеді, ол негізінен пентатоникалық шкалаға негіделген. Хан дәстүрлі тойлары мен жоқтауларында көбінесе суона деп аталатын гобойдың бір түрі және чуйгушоу деп аталатын соққылы аспаптар тобы қолданылады. Ауыз мүшелерінен (шенг), шаумалардан (суона), флейталардан (дизи) және соққы аспаптарынан (әсіресе юнлуо гонгтарынан) тұратын топтар солтүстік ауылдарда кең таралған; олардың музыкасы Пекин, Сиань, Утайшань және Тяньцзиньдегі императорлық храм музыкасынан бастау алады. Сиань барабан музыкасы, желді және соққылы аспаптардан тұрады, Сиань маңында танымал және Қытайдан тыс жерлерде коммерциялық сұранысқа ие. Тағы бір маңызды аспап – қытай сыбызғысы, ол аккордеон сияқты батыс аспаптарының алғабасы саналады. Батыс үлгісіндегі қола оркестрлерінің қатысуымен өтетін шерулер жиі кездеседі, көбінесе дыбыс күші жағынан шаум/чуйгушоу тобымен бәсекелеседі. Оңтүстік Фуцзянь және Тайваньда Наньинь немесе Наньгуань – дәстүрлі балладалар жанры. Олар әйел адамдармен ксяо және пипа, сондай-ақ басқа да дәстүрлі аспаптармен орындалады. Музыка көбінесе қайғылы болып келеді және көбінесе махаббатқа шалдыққан адамдар туралы айтады. Одан оңтүстікке қарай, Шантоу, Хакка және Чаочжоуда чжэн ансамбльдері танымал. Сычжу ансамбльдері флейталар мен иілген немесе тартылған струналы аспаптарды гармониялы және әуенді музыка жасау үшін пайдаланады, ол кейбір тыңдаушылар арасында Батыста да танымал болды. Бұл ансамбльдер Нанкин және Ханчжоуда, сондай-ақ Оңтүстік Янцзы аймағындағы басқа да жерлерде танымал. Цзяннань Сычжу (Цзяннаньнан келген жібек және бамбук музыкасы) – аспаптық музыканың бір түрі, оны көбінесе Шанхай шайханаларындағы әуесқой музыканттар орындайды. Гуандун музыкасы немесе Кантон музыкасы – Гуанчжоу және айналасындағы аймақтардың аспаптық музыкасы. Бұл аймақтың музыкасы Юэцзю (Кантон операсы) музыкасына әсер етті, ол Қытайдың «Алтын ғасыры» кезінде кең танымал болды. Қытайда халық әндері ежелгі заманнан бері жазылып келеді. Юэфу термині балладалар, жоқтаулар, халық әндері, махаббат әндері және сарайда орындалатын әндер сияқты әндердің кең ауқымын білдіреді. Қытай – көптеген тілдік және географиялық аймақтары бар кең ел. Халық әндері географиялық аймақ, тіл түрі, этникалық топ, әлеуметтік функция (мысалы, еңбек әндері, рәсімдік әндер, құдалық әндері) және музыкалық түрлер бойынша жіктеледі. Қытай фольклоршылары жинаған қазіргі антологиялар дәстүрлі әндер, революциялық әндер және жаңадан құрастырылған әндер арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Солтүстік-батыс Қытайдағы әндер әдемі әйелдерге сілтеме жасайтын «гүл әндері» (хуа’ер) деп аталады, бірақ бұрын олар эротикалық мазмұнымен танымал болған. Цзянсу провинциясының «тау әндері» (шаньге) де махаббат тақырыбымен әйгілі болды. Басқа да аймақтық ән дәстүрлеріне Төменгі Янцзы дельтасының «тартылған өлеңдері» (танци), Кантон ағаш балық дәстүрі (мую немесе мук ю) және Солтүстік Қытайдың барабан әндері (гуци) жатады. XXI ғасырда көптеген қытай халық әндері ЮНЕСКО-ның Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының өкілдік тізіміне енгізілді. Осы процесте бұрынғыда осыратушы деп есептелген әндер енді романтикалық танысу әндері ретінде қайта жаңартылуда. Көптеген қауымдастықтарда танымал болған аймақтық ән байқаулары кәсіби халық әншілігін мансап ретінде насихаттады, соның нәтижесінде кейбір жеке халық әншілері ұлттық деңгейде танымал болды.

Австралия

Халық әндерінің дәстүрлерін Австралияға Англия, Шотландия және Ирландиядан келген алғашқы қоныс жайлаушылар алып келді және елдің шалғай ауылдық аймақтарында кеңінен таралды. Буш балладалары түрінде жазылған ұйқасты әндер, өлеңдер мен әңгімелер көбінесе Буштағы Австралияның көшпелі және қарсылық рухын көрсетеді, ал авторлары мен орындаушылары буш бардтары деп аталады. 19 ғасыр – буш балладаларының алтын ғасыры болды. Бірнеше зерттеушілер әндерді жинап, каталогтады, олардың ішінде Джон Мередиттің 1950 жылдардағы жазбалары Австралия Ұлттық кітапханасындағы жинақтың негізіне айналды. Әдеттегі тақырыптарына кен өндіру, мал өсіру және айдау, қой қырқу, саяхаттау, соғыс оқиғалары, 1891 жылғы Австралиялық қырқыштардың ереуілі, жерсіз жұмысшылар мен жер иелері арасындағы таптық қақтығыстар, Нед Келли сияқты заңнан тыс адамдар, сондай-ақ махаббат және жүк тасымалы сияқты қазіргі заманғы тақырыптар кіреді. Ең танымал буш балладасы – «Waltzing Matilda» («Матильда вальсі»), ол «Австралияның ресми емес ұлттық әнұраны» деп аталады. Австралияның түпкілікті халқының музыкасы аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының музыкасын қамтиды, олар бірлесіп Австралияның түпкілікті халқы деп аталады; ол Австралияның түпкілікті халықтары орындайтын әртүрлі ерекше дәстүрлі музыкалық стильдерді, сондай-ақ түпкілікті Австралиялық әртістердің түсіндірген және орындаған еуропалық дәстүрлермен үйлескен қазіргі заманғы музыкалық стильдерді қамтиды. Музыка осы халықтардың әлеуметтік, мәдени және рәсімдік салтанаттарының ажырамас бөлігі болды, мыңжылдықтар бойы олардың жеке және ұжымдық тарихынан бүгінгі күнге дейін. Дәстүрлі формаларға белгілі бір аймақтарда немесе Австралияның түпкілікті топтарында ерекшеліктері бар орындаушылық және музыкалық аспаптардың көптеген аспектілері кіреді. Музыкалық дәстүрдің бірдей элементтері Австралия құрлығының көп бөлігінде, тіпті одан да тыс жерлерде де кездеседі. Торрес бұғазы аралдарының мәдениеті Жаңа Гвинеяның көршілес бөліктерімен байланысты, сондықтан олардың музыкасы да байланысты. Музыка – Австралияның түпкілікті халқының мәдениетін сақтаудағы маңызды құрал.

Келттік дәстүрлі музыка

Кельт музыкасы – суретшілер, жазба компаниялары, музыка дүкендері және музыка журналдары қолданатын термин. Бұл термин кельт халықтарының халық музыкасы дәстүрлерінен пайда болған музыкалық жанрлардың кең тобын сипаттау үшін қолданылады. Осы дәстүрлерге ирланд, шотланд, мэнктік, корниш, уэльс және бретон дәстүрлері жатады. Астурия және Галисия музыкасы да жиі қосылады, бірақ олардың арасындағы тығыз музыкалық байланысты көрсететін маңызды зерттеулер жоқ. Бретаньдегі халықтық қайта жандану 1950-ші жылдары «багаду» және «кан ха дискан» арқылы басталды, ал 1960-шы жылдардың ортасынан бастап Алан Стивеллдің жұмысы арқылы әлемдік деңгейде танымал болды. Ирландияда The Clancy Brothers және Tommy Makem (мүшелерінің барлығы Ирландияда туған болғанымен, топ Нью-Йорктің Гринвич-Виллиджінде танымал болды), The Dubliners, Clannad, Planxty, The Chieftains, The Pogues, The Corrs, The Irish Rovers және басқа да көптеген халықтық топтар соңғы онжылдықтарда ирландтық дәстүрлі музыканы жандандыру және қайта танымал ету үшін көп еңбек етті. Бұл топтар, белгілі бір деңгейде, ирланд музыкасының дәстүріне қатысты және Сеймус Эннис және Питер Кеннеди сияқты суретшілердің еңбегінен үлкен пайда көрді. Silly Wizard, Capercaillie, Runrig, Jackie Leven, Julie Fowlis, Karine Polwart, Alasdair Roberts, Dick Gaughan, Wolfstone, Boys of the Lough және The Silencers шотландтық халық музыкасын дәстүрлі шотланд және гэль халық әндерін заманауи жанрлармен үйлестіре отырып, жанды және жаңа сақтап келді. Бұл суретшілер сонымен қатар Еуропа және Солтүстік Америкада коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. Шотландияның дәстүрлі музыкалық аренасында үлкен таланттар пайда болуда, соңғы жылдары Mànran, Skipinnish, Barluath және Breabach сияқты топтар, сондай-ақ Patsy Reid, Robyn Stapleton және Mischa MacPherson сияқты жеке орындаушылар үлкен жетістіктерге қол жеткізді.

Орталық және Шығыс Еуропа

Шығыс блогы кезінде ұлттық халық билерін мемлекет белсенді түрде насихаттады. 1937 жылдан 1990 жылға дейін Ресей мен Польшадан шыққан би топтары коммунистік емес Еуропа елдерін аралап өтті. Қызыл Армия хоры көптеген альбомдар жаздырып, ең танымал әскери музыкалық ұйымға айналды. Шығыс Еуропа еврей халқының клезмер музыкалық дәстүрінің отаны болып табылады. Полька – Орталық Еуропаның биі, сонымен қатар бүкіл Еуропа мен Америкада кең таралған би музыкасының жанры. Ол 19 ғасырдың ортасында Богемияда пайда болды. Полька бүгінге дейін көптеген Еуропа елдерінде халық музыкасының танымал жанры болып саналады және Польша, Латвия, Литва, Чехия, Нидерланды, Хорватия, Словения, Германия, Венгрия, Австрия, Швейцария, Италия, Украина, Беларусь, Ресей және Словакиядағы халық әртістері орындайды. Бұл бидің жергілікті түрлері Скандинавия елдерінде, Ұлыбританияда, Ирландия Республикасында, Латын Америкасында (әсіресе Мексикада) және АҚШ-та да кездеседі. Немец фольксвидерлері, «Кармина Бурана» сияқты Liederhandschriften қолжазбаларында сақталған, ортағасырлық миннезанг және майстерзингер дәстүрлерімен байланысты. Бұл халық әндері 18 ғасырдың соңында неміс романтизмі кезінде қайта жаңғырды, алғашқыда Иоганн Готфрид Гердер және ағартушылықтың басқа да жақтастары тарапынан насихатталды, кейіннен Ахим фон Арним мен Клеменс Брентано («Des Knaben Wunderhorn») және Людвиг Уланд жинақтады. Халықтық музыка мен би жанры, әсіресе Баварияның Альпілік аймақтарында, Австрияда, Швейцарияда (Kuhreihen) және Оңтүстік Тирольде индустрияландыруға қарамастан, бүгінге дейін сақталған ауылдық қауымдастықтарда кездеседі. Жоғарғы Карниола мен Штириядағы словен халық музыкасы да Альпілік дәстүрлерден пайда болды, мысалы, Лёже Слак ансамблі сияқты. Дәстүрлі фольксмузикті коммерциялық фольксмузикпен шатастырмау керек, ол оның туындысы болып табылады. Венгриялық Muzsikás тобы көптеген американдық гастрольдерде болды және «Англиялық науқас» голливудтік фильміне қатысты, ал әнші Марта Себестен Deep Forest тобымен жұмыс істеді. 1970-ші жылдарда басталған венгр танчхаз қозғалысы музыкатану мамандары мен әуесқойлар арасындағы тығыз ынтымақтастықты қамтиды. Алайда, Венгрияның кейбір ауылдық аймақтарында дәстүрлі венгр халық музыкасы мен мәдениеті сақталғанмен, Трансильваниядағы венгр этникалық қауымдастықтары арасында жоғалу қаупі бар. Танчхаз қозғалысы музыка, би және киім-кешек сияқты кең ауқымды халықтық дәстүрлерді жаңғыртты және жаңа музыкалық клубтар құрды. Бұл қозғалыс этникалық венгр қауымдастықтарына әлемнің басқа да аймақтарына тарады. Ол Босния мен Герцеговина, Болгария, Хорватия, Грекия, Черногория, Сербия, Румыния, Солтүстік Македония, Албания, Югославияның тарихи мемлекеттері (немесе Сербия мен Черногория) және Фракия сияқты географиялық аймақтардың музыкасын қамтиды. Кейбір музыка күрделі ырғақпен ерекшеленеді. «Болгар дауыстарының құпиясы» тобы 32-ші жыл сайынғы салтанатта «Грэмми» сыйлығын ең үздік дәстүрлі халықтық жазба үшін жеңіп алды. Балқан халық музыкасының маңызды бөлігі – жергілікті рома халқының музыкасы, ол тальва және қола оркестр музыкасы деп аталады.

Солтүстік халық музыкасы

Солтүстік Еуропа, әсіресе Скандинавия елдерінің халық музыкасы бірнеше дәстүрлерді қамтиды. Скандинавия елдеріне әдетте Исландия, Норвегия, Финляндия, Швеция, Дания және Гренландия кіреді. Кейде Эстония, Латвия және Литва сияқты Балтық елдері де оған қосылады. Скандинавия елдерінің көптеген аймақтары белгілі бір дәстүрлерді бөліседі, бірақ олардың көпшілігі айқын ерекшеліктерге ие, мысалы, Дания, Швеция және Норвегияның псалмодиконы. Балтық мемлекеттерін (немесе кейде тек Эстонияны) және Ресейдің солтүстік-батыс бөліктерін мәдени ұқсастықтары бар деп топтастыруға болады, бірақ соңғы жылдары бұл қарым-қатынас салқындады. Норвегия, Швеция, Дания және Атлантика мұхитындағы Исландия мен Фарер аралдарымен салыстырғанда, мұндай ұқсастықтар жоқ. Гренландияның инуит мәдениеті өзінің бірегей музыкалық дәстүрлеріне ие. Финляндия Балтық және Скандинавия елдерімен көптеген мәдени ұқсастықтарды бөліседі. Швеция, Норвегия, Финляндия және Ресейдегі саамдар көршілес мәдениеттермен байланысы бар, бірақ өздерінің ерекше мәдениетін сақтайды. Швед халық музыкасы – 19 ғасырдың басында Швецияда басталған фольклорлық жинау жұмысына негізделген музыка жанры. Швед халық музыкасының негізгі аспабы – скрипка. Швед дәстүрлеріне тән тағы бір аспап – никельгарпа. Шведтердегі аспаптық халық музыкасының көп бөлігі би музыкасы болып табылады, ал швед халық музыкасының ерекше белгісі – поляк. Швециядағы вокалдық және аспаптық дәстүрлер тарихи тұрғыдан әндерді бөлісіп келген, бірақ олар жеке орындалған. 1970-ші жылдардағы халық музыкасының жаңаруынан бастап, әншілер мен музыканттар халық музыкасы ансамбльдерінде бірге өнер көрсетуге кірісті.

Латын Америкасы

Американың халық музыкасы үш негізгі музыкалық түрдің қалыптасуы мен бірігуінен тұрады: еуропалық дәстүрлі музыка, американдық жергілікті халықтардың дәстүрлі музыкасы және сол құрлықтан құлдармен келген африкалық тайпалық музыка. Латын және Оңтүстік Америка музыкасының ерекшелігі – анддық музыка, сондай-ақ карибтік және пампеандық сияқты басқа жергілікті стильдер, Испания мен Португалияның ибериялық музыкасы және жалпы алғанда африкалық тайпалық музыка. Бұл үш түр орталық және оңтүстік Америкада ерекшеленген музыкалық формаларға айналып, бірігіп дамыды. Анд музыкасы – еуропалықтар келгенге дейін Инка империясының аумағында тұрған кечуа, аймара және басқа халықтардың мекенінен шыққан. Оған Боливия, Эквадор, Чили, Колумбия, Перу және Венесуэланың аймақтарына тән фольклорлық музыка кіреді. Анд музыкасы Латын Америкасының әртүрлі аймақтарында танымал, оның негізгі тыңдармандары ауылдық жерлерде және жергілікті халық арасында. 1970 жылдардағы «Nueva Canción» қозғалысы осы жанрды Латын Америкасы бойынша жаңғыртты және оны бұрын белгісіз немесе ұмытылған жерлерге жеткізді. «Nueva Canción» (испан тілінде «жаңа ән») – Латын Америкасы мен Иберияның халық музыкасы, халықтық шабытталған музыка және әлеуметтік маңызы бар музыканың бір қозғалысы және жанры. Оның дамуы мен рөлі кейбір жағынан Солтүстік Америкадағы халық музыкасының екінші қайта жандануына ұқсас. Бұл дәстүрлі халық музыкасынан жаңа жанрдың пайда болуын қамтиды, ол негізінен қазіргі заманғы халық музыкасы болып табылады, бірақ ағылшын тіліндегі осы жанр термині оған жиі қолданылмайды. «Nueva Canción» 1970-1980 жылдары Португалия, Испания және Латын Америкасындағы әлеуметтік өзгерістерде маңызды рөл атқарғаны үшін танымал. «Nueva Canción» алғаш рет 1960 жылдары Чилиде «Чилидің жаңа әні» ретінде пайда болды. Музыкалық стиль көп ұзамай Испанияда және Латын Америкасының кейбір аймақтарында ұқсас атаулармен кеңінен танылды. «Nueva Canción» дәстүрлі Латын Америкасының халық музыкасын жаңартты және саяси мәтіндері арқасында революциялық қозғалыстармен, Латын Америкасының жаңа солшылдарымен, азаттық теологиясымен, хиппилермен және адам құқықтары қозғалыстарымен байланысты болды. Ол Латын Америкасы бойынша үлкен танымалдылыққа ие болды және «Rock en español» жанрының алғыкүші саналады. Cueca – Чили, Боливия және Перуға тән музыкалық стильдер мен билердің жиынтығы. Trova және Son – Кубаның дәстүрлі музыкасының стильдері, ол Ориенте провинциясынан шыққан және испан әндері мен билерінің (Болеро және контраданса сияқты) және афрокубалық ырғақ пен соқпалы аспаптардың ықпалына ие. Moda de viola – бразилиялық халық музыкасын белгілейтін атау. Ол көбінесе 6 ішекті нейлонды акустикалық гитарамен орындалады, бірақ ең дәстүрлі аспап – viola caipira. Әндерде ауыл шаруашылығымен айналысатын адамдардың өміріндегі қиындықтар суреттеледі. Тақырыптар көбінесе жер, жануарлар, фольклор, мүмкін емес махаббат және ажырасумен байланысты. Көптеген әндер көңілді болғанымен, олардың көпшілігі ностальгиялық және күйзеліске толы.

Канада

Канаданың дәстүрлі халық музыкасы ерекше түрлі. 1974 жылы Изабел Миллс былай деп жазды: «Канада тарихын білу – канадалық халық әндерінің мозаикасын түсіну үшін маңызды. Бұл мозаиканың бір бөлігін Еуропалық және англосаксон қоныс аударушылары жаңа жерге әкелген Канаданың халық әндері құрайды». Ол Квебек колониясы француз иммигранттарын қалай әкелгенін, одан кейін Ұлыбритания, Германия және басқа да Еуропа елдерінен келген иммигранттар толқындарын, олардың барлығы өздерінің туған жерлерінен музыка әкелгенін, олардың кейбіреулері бүгінге дейін сақталғанын сипаттайды. Этнограф және фольклоршы Мариус Барбо Канадада он мыңнан астам француз халық әні мен олардың нұсқалары жиналғанын бағалады. Көптеген ескі әндер сол кезде Францияда жоғалып кеткен. 19-шы және 20-шы ғасырдың басында Канадада, әсіресе шалғай ауылдық аймақтарда, музыка кәсіби төленген ойын-сауық ретінде салыстырмалы түрде баяу дамыды. Қалалық музыка клубтарында би залдары/варьете жанры танымал болды, одан кейін джаз пайда болды, ал ауылдық Канада көбінесе дәстүрлі музыканың елі болып қалды. Бірақ 1920-1930 жылдары американдық радио желілері Канадаға хабар таратуды бастағанда, канадалық дәстүрлі музыканы тыңдайтын адамдардың саны америкалық Нэшвилл стиліндегі кантри музыкасы және джаз сияқты қалалық стильдерге ауысты. Канадалық музыканың американдануы 1930 жылдары Канада радио лигасының ұлттық қоғамдық хабар таратушыны құру үшін лоббилеуіне әкелді, нәтижесінде 1936 жылы Канада радио корпорациясы (CBC) құрылды. CBC радио және кейіннен теледидар арқылы канадалық музыканы, соның ішінде дәстүрлі музыканы насихаттады, бірақ ғасырдың ортасындағы «заманауи» нәрселерге деген құштарлық халық музыкасының рок пен поп музыкасына қарағанда төмендеуіне әкелді. Дегенмен, 1960-шы жылдардағы халық музыкасының жаңаруы Канадаға әсер етті, сол кезде Монреаль халық шеберханасы және ел бойынша басқа да халық клубтары мен кофеханалар жас әнші-күйшілер мен орындаушылар үшін, сондай-ақ шетелден келген суретшілермен алмасу ортасы болды.

Америка Құрама Штаттары

Америкалық дәстүрлі музыканы тамырлық музыка деп те атайды. Тамырлық музыка – музыкалық жанрлардың кең ауқымы, оның ішінде блюграсс, кантри музыкасы, госпел, ежелгі музыка, жұмысшылар тобының музыкасы, Аппалачи халқының музыкасы, блюз, каджун және американдық үндістердің музыкасы кіреді. Музыка американдық деп есептеледі, өйткені ол АҚШ-та туған немесе дамыған, немесе шетелдік бастауларынан соншалықты өзгеше дамып, музыка зерттеушілерін ерекше жаңалық ретінде таң қалдырды. Ол «тамырлық музыка» деп аталады, себебі ол АҚШ-та кейіннен дамыған музыканың негізі болды, соның ішінде рок-н-ролл, қазіргі халық музыкасы, ритм-н-блюз және джаз. Осы жанрлардың кейбіреулері дәстүрлі халық музыкасы болып саналады. Каджун музыкасы – Луизиананың символдық музыкасы, ол Канаданың француз тілді акадиялықтарының балладаларынан бастау алады. Каджун музыкасы көбінесе Акадиядан шыққан, креолдық негізделген, каджун әсері бар зидеко стилімен бірге айтылады. Бұл француз Луизианасының дыбыстары американдық эстрадалық музыкаға көптеген жылдар бойы, әсіресе кантри музыкасына әсер етті және теледидар жарнамалары сияқты бұқаралық ақпарат құралдары арқылы халық мәдениетіне ықпал етті. Аппалачи музыкасы – АҚШ-тың шығысындағы Аппалачи аймағының дәстүрлі музыкасы. Ол әртүрлі еуропалық және африкалық әсерлерден құралған, соның ішінде ағылшын балладалары, ирланд және шотланд халық музыкасы (әсіресе скрипка музыкасы), гимндер және афроамерикандық блюзден алынған. 1920 жылдары алғаш рет жазылған Аппалачи музыканттары ежелгі заман музыкасының, кантри музыкасының және блюграстың ерте дамуына маңызды үлес қосты және американдық халық музыкасының қайта жаңғыруының маңызды бөлігі болды. Аппалачи музыкасын орындау үшін әдетте банджо, американдық скрипка, fretful dulcimer және гитара қолданылады. Алғашқы жазылған Аппалачи музыканттарының ішінде Fiddlin' John Carson, Henry Whitter, Bascom Lamar Lunsford, Carter отбасы, Clarence Ashley, Frank Proffitt және Dock Boggs бар, олардың барлығы 1920 және 1930 жылдары жазылған. 1950-1960 жылдардағы халық музыкасының қайта жаңғыру кезінде бірнеше Аппалачи музыканттары танымал болды, соның ішінде Jean Ritchie, Roscoe Holcomb, Ola Belle Reed, Lily May Ledford және Doc Watson. Loretta Lynn, Roy Acuff, Dolly Parton, Earl Scruggs, Chet Atkins және Don Reno сияқты кантри және блюграсс әртістері дәстүрлі Аппалачи музыкасының күшті ықпалына тап болды. Оклахома және АҚШ-тың оңтүстік жазықтары: Жазба тарихына дейін осы аймақтағы американдық үндістер әндер мен аспаптарды қолданған, музыка мен би рәсімдер мен әлеуметтік шаралардың негізгі бөлігі болып қала береді. «Басқа оңтүстік-шығыс тайпаларының өздерінің қасиетті және әлеуметтік әндері бар, соның ішінде жануарлар билері мен достық билері, сондай-ақ стикбол ойындарына сүйемелдейтін әндер бар». Оңтүстік жазықтарындағы үндістердің музыкасының орталық бөлігі – барабан, ол жазықтардағы үндістердің музыкасының жүрек соғуы деп аталады. Бұл жанрдың көп бөлігі аң аулау және соғыспен байланысты, ол далалық мәдениеттің негізі болды. «Халық музыкасының қайта жаңғыруы» термині дәстүрлі халық музыкасына деген қызығушылықтың жаңадан оянуына немесе оны өзгертетін оқиғаға немесе кезеңге қатысты; соңғысы көбінесе әлеуметтік белсенділік компонентін қамтиды. Бұрынғысының көрнекті мысалы – шамамен 1890-1920 жылдардағы британдық халық музыкасының қайта жаңғыруы. Соңғысының ең көрнекті және ықпалды мысалы (әдетте «халық музыкасының қайта жаңғыруы» деп аталады) – 20-ғасырдың ортасындағы ағылшын тілді әлемде ортақ болған халық музыкасының қайта жаңғыруы, ол қазіргі халық музыкасын тудырды. Бұл жандану туралы «Қазіргі халық музыкасы» мақаласын қараңыз. Бұрынғы бір қайта жаңғыру батыс классикалық музыкасына әсер етті. Percy Grainger, Ralph Vaughan Williams және Béla Bartók сияқты композиторлар халық әншілері мен музыканттарының әндерін жаздырып алды. Испанияда Isaac Albéniz (1860-1909) фортепианоға арналған шығармаларын шығарды, соның ішінде Suite Iberia (1906-1909) бар. Enrique Granados (1867-1918) испандық операсы – сарсуэла және испан билерін жазды. Manuel de Falla (1876-1946) андалузиялық фламенконың канте-джондосына қызығушылық танытты, оның әсері оның көптеген шығармаларында қатты сезіледі, соның ішінде Испания бақшасындағы түндер және Siete canciones populares españolas («Жеті испан халық әні», дауыс және фортепиано үшін). Fernando Sor және Francisco Tarrega сияқты композиторлар гитараны Испанияның ұлттық аспабы ретінде таныстырды. Қазіргі испандық халық әртістері көп (Mil i Maria, Russian Red, т.б.), олар өздерінің аталарының дәстүрлерін құрметтей отырып, жаңартуда. Фламенко 20-ғасыр бойына танымал болды, сондай-ақ Галисияның кельт музыкасы сияқты солтүстік стильдер де дамыды. Француз классикалық композиторлары, Bizet-тен Ravel-ге дейін, испандық тақырыптарды пайдаланды және ерекше испандық жанрлар бүкіл әлемде танылды. Халық музыкасының қайта жаңғыруы немесе тамырлық қайта жаңғыруы әлемнің әртүрлі аймақтарында дәстүрлі музыкаға деген қызығушылықтың жаңадан оянуын қамтиды. Бұл көбінесе жастардың, көбінесе өз елдерінің дәстүрлі музыкасының және көбінесе әлеуметтік сананың, мақсаттардың және осы стильдегі жаңа музыканың дамуын қамтиды. Nueva canción, әлеуметтік міндеттемелерге бағытталған жаңа форманың ұқсас эволюциясы бірнеше испан тілді елдерде болды.

Америка Құрама Штаттары

Кейде ең алғашқы АҚШ-тағы халықтық музыка фестивалі 1928 жылы Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласында Баском Ламар Лансфорд құрған Тау биі және халықтық фестиваль болды деп айтылады. Ұлттық халық фестивалі (АҚШ) – Америка Құрама Штаттарында жыл сайын көшіп-қонып өтетін халықтық фестиваль. 1934 жылдан бері оны Ұлттық дәстүрлі өнер кеңесі (NCTA) ұйымдастырып, бүкіл елдегі 26 қала мен ауданда өткізіп келеді. Ұлттық халық фестивалі кейбір қалалардан кеткеннен кейін, Лоуэлл халықтық фестивалі, Ричмонд халықтық фестивалі, Американдық халықтық фестивалі және соңғы кезде Монтана халықтық фестивалі сияқты бірнеше жергілікті халықтық фестивальдердің ашылуына себепкер болды. Ньюпорт фольклорлық фестивалі – Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласының жанында жыл сайын өткізілетін фестиваль. Ол 1959 жылдан 1970 жылға дейін және 1985 жылдан қазіргі уақытқа дейін, әдетте жыл сайын шамамен 10 000 адам қатысады. Төрт күндік Филадельфия халықтық фестивалі 1962 жылы басталды. Оны Philadelphia Folksong Society коммерциялық емес ұйымы демеушілік етеді. Фестивальде World/Fusion, Celtic, Singer Songwriter, Folk Rock, Country, Klezmer және Dance сияқты түрлі жанрдағы заманауи және дәстүрлі орындаушылар өнер көрсетеді. Ол жыл сайын тамыздың үшінші демалыс күнінде өткізіледі. Қазіргі таңда шараға шамамен 12 000 адам келіп, 6 сахнада топтар өнер көрсетеді. Индиана штатындағы Аңшылар айы мерекесіне жыл сайын шамамен 60 000 келуші жиналады.

Ұлыбритания

Сидмут фестивалі 1954 жылы, ал Кембридж халық фестивалі 1965 жылы басталды. Англиядағы Кембридж халық фестивалі халық музыканты деп кімді шақыруға болатынының өте кең анықтамасымен белгілі. "Клуб шатырлары" келушілерге көптеген белгісіз суретшілерді ашуға мүмкіндік береді, олар әрқайсысы фестиваль аудиториясына өздерінің туындыларын он немесе 15 минут бойы таныстырады.

Австралия

Ұлттық халық фестивалі Австралиядағы ең басты халық фестивалі болып табылады және оған 50 000-нан астам адам қатысады. Вудфорд халық фестивалі мен Порт-Фейри халық фестивалі де Австралияның ірі жылдық шараларының қатарында, әйгілі халықаралық халық орындаушыларын және көптеген жергілікті өнер шеберлерін тартады.

Канада

Стэн Роджерс – Канаданың халық фестивалі Саммерфолк тарихындағы маңызды тұлға, ол Онтарио штатының Оуэн Саунд қаласында жыл сайын өткізіледі. Фестивальдің бас сахнасы мен амфитеатры "Стэн Роджерс еске алу алаңы" деп аталады. Фестиваль берік дәстүрлерге негізделген, Роджерстің "The Mary Ellen Carter" әні фестивальға қатысушылардың барлығы – көрермендер мен әртістердің бірнеше тобы бірге орындайды. Канмор халық музыка фестивалі Альберта штатындағы ең ұзақ тарихы бар халық музыка фестивалі болып табылады.

Басқа

Urkult Näsåker, Ångermanland жыл сайын тамыз айында өткізілетін, Швецияның ең ірі әлемдік музыка фестивалі деп есептеледі.