Кіріспе

Жапон императорлық әскери-теңіз флотының жеңіл авианосегі

Рюджо (龍驤 "Шабысқан Дракон") – 1930 жылдардың басында Жапон императорлық әскери-теңіз флоты үшін салынған жеңіл авианосегі. 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімінің ережесін айналып өту мақсатында шағын және жеңіл конструкциямен салынған, бірақ ол жоғары ауырлық орталығына ие және тұрақсыз болып шықты. Құрылысы аяқталғаннан кейін бір жыл ішінде осы мәселелерді жою үшін қайта жөндеуге жіберілді. Тұрақтылығы жақсартылғаннан кейін Рюджо қайтадан қызметке кіріп, Екінші Қытай-Жапон соғысы кезіндегі операцияларға қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Филиппин, Малайя және Голландтың Шығыс Индиясындағы операцияларға әуе қолдау көрсетті, оның ұшақтары Ява теңізінің екінші шайқасына қатысты. 1942 жылғы сәуірде Үнді мұхитындағы шабуыл кезінде кеме британ сауда кемелеріне қарулары мен ұшақтарымен шабуыл жасады. Рюджо 1942 жылғы маусымда Алеут аралдары кампаниясының бастапқы шайқасы – Голланд порты шайқасына қатысты. 1942 жылғы 24 тамызда Шығыс Соломон аралдары шайқасында американдық авианосецтердің ұшақтарымен батып кетті.

Дизайн

Рюджо стандартты суыру мөлшеріндегі жеңіл авиациялық кеме ретінде жоспарланған. 1930 жылғы Лондондық теңіз келісімінің үшінші бабы жоғарыда аталған олқылықты жапты; соның салдарынан Рюджо Жапонияда аяқталған өзінің түріндегі жалғыз жеңіл авиациялық кеме болды. Рюджоның жалпы ұзындығы болды, ені және суға бату тереңдігі . Оның стандартты жүктемедегі суыру мөлшері ал эми қалыпты жүктемеде . Оның экипажы 600 офицер мен қатардағы теңізшілерден тұрды. Рюджоның салмағын 8000 метрикалық тоннада ұстау үшін, корпусы броньсыз, жеңіл салынды; қозғалтқыш бөлімдері мен оқ-дәрі қоймаларының жанына қорғаныш плиталары қосылды. Ол сондай-ақ тек бір ангармен жобаланған, бұл өте төмен профильді қалдыратын еді (кеме ортасында тек және кормасында ). 1929 жылы кеме салынғаннан бастап 1931 жылы суға түскенге дейін, Әскери-теңіз күштері авиациялық құралдарды сақтау талабын 48-ге дейін екі есеге арттырды, осылайша оның қабілетті әуе тобын қамтамасыз ету үшін. Бұл бірінші ангардың үстіне екінші ангарды қосуды қажет етті, бұл борттың тарлығына байланысты, Sperry активті стабилизаторларына қарамастан, кемені дауылды теңізде ең нашар тұрақты етті. Бұл оның буынындағы келісімдерді айналып өтуге тырысқан көптеген жапондық соғыс кемелерінде кездесетін жалпы ақаулық еді. 1934 жылдың 12 наурызындағы Томозуру оқиғасы, онда ауыр торпедалық қайық қатты ауа райында құлап кетті, IJN-ді барлық кемелерінің тұрақтылығын зерттеуге мәжбүр етті, нәтижесінде тұрақтылықты жақсарту және корпустың беріктігін арттыру үшін жобалау өзгерістері енгізілді. Бұрыннан-ақ тұрақтылығы нашар екені белгілі болған Рюджо дереу Куре теңіз арсеналына жөндеуге жіберілді, онда кемені нығайту және тұрақтылығын жақсарту үшін балласт және беткей торпедалық бөлімдер қосылды. Оның түтін құбырлары кеме қабырғасының жоғарырақ бөлігіне жылжытылып, түтін палубаға түспеуі үшін төмен қарай иілді. Одан кейін Рюджо 1935 жылдың 25 қыркүйегінде «Төртінші флот оқиғасы» кезінде маневр жасап жатқанда тайфунға тап болған көптеген жапондық соғыс кемелерінің бірі болды. Кеме көпіршігі, ұшу палубасы және үстіңгі құрылысы зақымдалды, ал ангар суға батты. Бас бөлігі бір палубаға көтерілді және теңізде жақсырақ жүзу үшін мұрын бөлігі қайта жасалды.

Ұшу палубасы мен ангарлар

Рюдзё – арал үстінен жасалмаған, тік қабырғалы авианосец. Навигациялық және басқару көпірі ұзын "жылыжай" түріндегі жабық кеңістікте, ұшу палубасының алдыңғы жиегінің астында орналасқан, ал суперқұрылым кеменің кормасына қарай жылжытылған, Рюдзёға ерекше ашық мүңкіліктің пішінін берген. Ұшу палубасы кең, екі тіреу тірегімен сүйеніп, суперқұрылымның кормасынан әрі созылған. Ұшу палубасына алты көлденең тежегіш сым орнатылған, 1936 жылы ұшақтарды тоқтату үшін жаңартылған. Олар кемеге 48 ұшақ сақтауға мүмкіндік берді, бірақ бір уақытта 37 ғана ұшақ қолданылуы мүмкін еді. 1934–1936 жылдар аралығында екі ұшаққа қарсы зениттік қондырғылар ауыстырылды. Олардың максималды тиімді ату жылдамдығы минутына 110–120 оқтан аспады, себебі жиі 15 оқтық дүрылдерді ауыстыру қажет болды. 1942 жылдың сәуір-мамырындағы қысқа қайта жөндеу кезінде бұл қондырғылар алты үштік зениттік қондырғымен алмастырылды. Кеме 1929 жылдың 26 қарашасында Мицубисидің Йокогама кеме құрылыс алаңында салынды. 1931 жылдың 2 сәуірінде суға түсіріліп, 25 сәуірде Йокосука теңіз арсеналына жабдықтау үшін сүйретілді және 1933 жылдың 9 мамырында капитан Тосио Мацунага басқаруымен қолданысқа енгізілді. 1933 жылдың ортасындағы жаттығулар кезінде оның бастапқы әуе тобы тоғыз Mitsubishi B1M2 (Type 13) торпедалық бомбалаушыдан, сондай-ақ үш қосалқы және үш A1N1 (Type 3) истребительінен, сондай-ақ екі қосалқыдан тұрды. Мацунага 20 қазанда капитан Торао Кувабарамен ауыстырылды. Томозуру оқиғасынан кейін кеме 1934 жылдың 26 мамырынан 20 тамызына дейін қайта құрылды. Капитан Ичиро Оно 1934 жылдың 15 қарашасында басқаруды өз мойнына алды, ал Рюдзё контр-адмирал Хидехо Ваданың Бірінші авианосец дивизиясының флагманы болды. Келесі айда кеме алты Nakajima E4N2 C Type 90 барлау ұшағын, алты Yokosuka B3Y1 Type 92 торпедалық бомбалаушыны және оншақты A2N1 Type 90 истребителін пайдаланып, секіру бомбалау тактикасын бағау үшін таңдалды. Бірнеше ай сынақтан өткеннен кейін бұл ұшақтар жарамсыз болып шықты. Рюдзё 1935 жылы өткен Біріккен флоттық маневрлерге қатысып, IJN Төртінші флотилиясына қосылды. 25 қыркүйекте флот тайфунға тап болды. Кеме орташа зақымдар алды. Рюдзё 1935 жылдың 11 қазанында жөндеу, өзгертулер және 1936 жылдың 31 мамырына дейін жалғасқан қайта жөндеу үшін Куреге келді. 31 қазанда Оно капитан Шуничи Кирамен ауыстырылды. Авианосецтер 21 қыркүйекте Оңтүстік Қытай жағалауына Кантон маңындағы қытай күштеріне шабуыл жасау үшін Сасебоға қайта оралды. Оның әуе тобы өзгерген жоқ, бірақ әр түрден төрт ұшақ қосалқы болды. Рюдзёның алғашқы әуе шабуылы 13 B5N және тоғыз A5M ұшақтарынан, содан кейін күнінің соңында екі B5N және үш A5M ұшақтарынан тұрды. Олар екі Consolidated PBY су ұшағын жерде жойып, бір B5N және бір A5M ұшағын жоғалтып, аз ғана жетістікке жетті. Кеме 20 желтоқсанда Даваоға қонды және оның B5N ұшақтары Даваоның оңтүстігінде британдық мұнай танкеріне шабуыл жасады. 1942 жылдың қаңтарында оның ұшақтары Японның Малай түбегіндегі операцияларын қолдады. Кеме келесі күні француз Индокитайының Сайгон қаласына бағытталды және 20 ақпанда жетті. Бір аптадан кейін ол Жаваның Жакарта қаласына әскерлерді тасымалдаған конвойды күзетуге тағайындалды. Алты басқа B5N Семаранг портын бомбалады, мүмкін бір сауда кемесін өртеп жіберді. 7 сәуірде қайта бірігіп, 11 сәуірде Сингапурға жетті. Бір аптадан кейін оның B5N ұшақтары торпедалық жаттығулар үшін бөлінді және кеме 23 сәуірде қысқа қайта жөндеу үшін Куреге келді. және әр түрден екі қосалқы ұшақ. Кеме 25 мамырда Муцу шығанағына, содан кейін 1 маусымда Парамушироға ауыстырылып, сол күні Алеут аралдарына бағытталды. Рюдзё 24 маусымда Муцу шығанағына оралды және төрт күннен кейін Ату және Киска аралдарына екінші күшейту конвойын жабу үшін Алеут аралдарына қайта бағытталды және американдық қарсы шабуыл болған жағдайда 7 шілдеге дейін сол жерде қалды. 13 шілдеде Куреге қайта жөндеуге келді және бір күннен кейін Екінші авианосец дивизиясына ауыстырылды. Бірлескен флоттың бас қолбасшысы адмирал Исороку Ямамото 21 тамызда Соломон аралдарының маңында американдық авианосец байқалғаннан кейін, Трукты айналып өтуді және флотты теңізде отынмен қамтамасыз етуді бұйырды. 24 тамызда сағат 01:45-те Мобильді күштердің қолбасшысы вице-адмирал Чуичи Нагумо Рюдзё мен екі эсминецімен бірге жүк тасымалдаушы крейсер Тонеге Гуадалканалға бара жатқан әскер конвойының алдында жүруге және егер тасымалдаушылар байқалмаса, Хендерсон алаңындағы одақтас әуе базасына шабуыл жасауға бұйрық берді. Бұл бөлінген күшке контр-адмирал Чуичи Хара басшылық етті. Рюдзё екі шағын әуе шабуылын ұйымдастырды, жалпы алғанда 6 B5N және 15 Zero ұшағын, сағат 12:20-дан бастап, Lunga Point-тің солтүстігіндегі Алдау күші болғаннан кейін. Хендерсон алаңының маңындағы патрульдеуде болған Marine Fighter Squadron VMF 223 эскадрильясының төрт Grumman F4F Wildcat истребителі сағат 14:20 шамасында келіп жатқан жапон ұшақтарын байқап, қорғаушыларды ескертті. VMF 223 және VMF 212 эскадрильяларынан тағы он Wildcat және 67-ші истребитель эскадрильясынан 2 Bell P-400 ұшағы да көтерілді. Zero ұшақтарының тоғызы әуе алаңын шабуылдады, ал B5N ұшақтары тиімсіз бомба тастады. Американдықтар 19 ұшақты түсіргендерін мәлімдеді, бірақ үш Zero және үш B5N ұшағы ғана жойылды, тағы бір B5N жерге құлады. Кезекте үш Wildcat ұшағы түсірілді. Сағат 14:40 шамасында бөлінген күш Enterprise авианосецінен келген бірнеше барлау ұшақтарымен қайта байқалды; жапондық кемелер американдықтарды дереу байқамады. Олар сағат 14:55-те жауынгерлік патруль үшін үш Zero ұшағын ұшырды, үш минуттан кейін екі Grumman TBF Avenger торпедалық бомбалаушысы Рюдзёның кормасын басып өтті, төрт бомбаны сәл ғана өткізіп жіберді. Сағат 15:00-ден кейін тағы екі Zero патрульге қосылды, дәл осы уақытта екі тағы бір барлаушы Avenger ұшағын түсіріп алды. Сонымен қатар, Saratoga авианосеці бөлінген күшке қарсы шабуылды ұйымдастырды, ол 31 Douglas SBD Dauntless және сегіз Avenger ұшақтарынан тұрды; ұзақ қашықтық истребительдердің эскортына мүмкіндік бермеді. Олар жақын арада авианосецті тауып шабуыл жасады. Олар Рюдзёны үш бомба және бір торпедамен соқты, торпеда оң жақ қозғалтқыш пен қазандық бөлмелерін су басты. Екі авианосецтен де ұшақтар жойылған жоқ. Бомбалар авианосецті өртке тоғытты және торпедадан туған су басудан ол қисайды. Рюдзё сағат 14:08-де солтүстіске бұрылды, бірақ өрт сөндірілгеннен кейін де қисайып, су басу күшейді. Прогрессивті су басу оның машиналарын істен шығарды және сағат 14:20-да тоқтауға мәжбүр етті. Кемені тастау бұйрығы сағат 15:15-те берілді және Amatsukaze эсминеці экипажды құтқару үшін жақындады. Кеме бірнеше рет B-17 бомбалаушыларынан шабуылға ұшырады, бірақ зақым алмады. Рюдзё сағат 17:55 шамасында координаттарда құлап кетті, нәтижесінде жеті офицер мен 113 экипаж мүшесі қаза болды.