Кіріспе
Жапон императорлық әскери-теңіз флотының жеңіл авианосегі
Рюджо (龍驤 "Шабысқан Дракон") – 1930 жылдардың басында Жапон императорлық әскери-теңіз флоты үшін салынған жеңіл авианосегі. 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімінің ережесін айналып өту мақсатында шағын және жеңіл конструкциямен салынған, бірақ ол жоғары ауырлық орталығына ие және тұрақсыз болып шықты. Құрылысы аяқталғаннан кейін бір жыл ішінде осы мәселелерді жою үшін қайта жөндеуге жіберілді. Тұрақтылығы жақсартылғаннан кейін Рюджо қайтадан қызметке кіріп, Екінші Қытай-Жапон соғысы кезіндегі операцияларға қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Филиппин, Малайя және Голландтың Шығыс Индиясындағы операцияларға әуе қолдау көрсетті, оның ұшақтары Ява теңізінің екінші шайқасына қатысты. 1942 жылғы сәуірде Үнді мұхитындағы шабуыл кезінде кеме британ сауда кемелеріне қарулары мен ұшақтарымен шабуыл жасады. Рюджо 1942 жылғы маусымда Алеут аралдары кампаниясының бастапқы шайқасы – Голланд порты шайқасына қатысты. 1942 жылғы 24 тамызда Шығыс Соломон аралдары шайқасында американдық авианосецтердің ұшақтарымен батып кетті.
Дизайн
Рюджо стандартты суыру мөлшеріндегі жеңіл авиациялық кеме ретінде жоспарланған. 1930 жылғы Лондондық теңіз келісімінің үшінші бабы жоғарыда аталған олқылықты жапты; соның салдарынан Рюджо Жапонияда аяқталған өзінің түріндегі жалғыз жеңіл авиациялық кеме болды. Рюджоның жалпы ұзындығы болды, ені және суға бату тереңдігі . Оның стандартты жүктемедегі суыру мөлшері ал эми қалыпты жүктемеде . Оның экипажы 600 офицер мен қатардағы теңізшілерден тұрды. Рюджоның салмағын 8000 метрикалық тоннада ұстау үшін, корпусы броньсыз, жеңіл салынды; қозғалтқыш бөлімдері мен оқ-дәрі қоймаларының жанына қорғаныш плиталары қосылды. Ол сондай-ақ тек бір ангармен жобаланған, бұл өте төмен профильді қалдыратын еді (кеме ортасында тек және кормасында ). 1929 жылы кеме салынғаннан бастап 1931 жылы суға түскенге дейін, Әскери-теңіз күштері авиациялық құралдарды сақтау талабын 48-ге дейін екі есеге арттырды, осылайша оның қабілетті әуе тобын қамтамасыз ету үшін. Бұл бірінші ангардың үстіне екінші ангарды қосуды қажет етті, бұл борттың тарлығына байланысты, Sperry активті стабилизаторларына қарамастан, кемені дауылды теңізде ең нашар тұрақты етті. Бұл оның буынындағы келісімдерді айналып өтуге тырысқан көптеген жапондық соғыс кемелерінде кездесетін жалпы ақаулық еді. 1934 жылдың 12 наурызындағы Томозуру оқиғасы, онда ауыр торпедалық қайық қатты ауа райында құлап кетті, IJN-ді барлық кемелерінің тұрақтылығын зерттеуге мәжбүр етті, нәтижесінде тұрақтылықты жақсарту және корпустың беріктігін арттыру үшін жобалау өзгерістері енгізілді. Бұрыннан-ақ тұрақтылығы нашар екені белгілі болған Рюджо дереу Куре теңіз арсеналына жөндеуге жіберілді, онда кемені нығайту және тұрақтылығын жақсарту үшін балласт және беткей торпедалық бөлімдер қосылды. Оның түтін құбырлары кеме қабырғасының жоғарырақ бөлігіне жылжытылып, түтін палубаға түспеуі үшін төмен қарай иілді. Одан кейін Рюджо 1935 жылдың 25 қыркүйегінде «Төртінші флот оқиғасы» кезінде маневр жасап жатқанда тайфунға тап болған көптеген жапондық соғыс кемелерінің бірі болды. Кеме көпіршігі, ұшу палубасы және үстіңгі құрылысы зақымдалды, ал ангар суға батты. Бас бөлігі бір палубаға көтерілді және теңізде жақсырақ жүзу үшін мұрын бөлігі қайта жасалды.
Ұшу палубасы мен ангарлар
Рюдзё – арал үстінен жасалмаған, тік қабырғалы авианосец. Навигациялық және басқару көпірі ұзын "жылыжай" түріндегі жабық кеңістікте, ұшу палубасының алдыңғы жиегінің астында орналасқан, ал суперқұрылым кеменің кормасына қарай жылжытылған, Рюдзёға ерекше ашық мүңкіліктің пішінін берген. Ұшу палубасы кең, екі тіреу тірегімен сүйеніп, суперқұрылымның кормасынан әрі созылған. Ұшу палубасына алты көлденең тежегіш сым орнатылған, 1936 жылы ұшақтарды тоқтату үшін жаңартылған. Олар кемеге 48 ұшақ сақтауға мүмкіндік берді, бірақ бір уақытта 37 ғана ұшақ қолданылуы мүмкін еді. 1934–1936 жылдар аралығында екі ұшаққа қарсы зениттік қондырғылар ауыстырылды. Олардың максималды тиімді ату жылдамдығы минутына 110–120 оқтан аспады, себебі жиі 15 оқтық дүрылдерді ауыстыру қажет болды. 1942 жылдың сәуір-мамырындағы қысқа қайта жөндеу кезінде бұл қондырғылар алты үштік зениттік қондырғымен алмастырылды. Кеме 1929 жылдың 26 қарашасында Мицубисидің Йокогама кеме құрылыс алаңында салынды. 1931 жылдың 2 сәуірінде суға түсіріліп, 25 сәуірде Йокосука теңіз арсеналына жабдықтау үшін сүйретілді және 1933 жылдың 9 мамырында капитан Тосио Мацунага басқаруымен қолданысқа енгізілді. 1933 жылдың ортасындағы жаттығулар кезінде оның бастапқы әуе тобы тоғыз Mitsubishi B1M2 (Type 13) торпедалық бомбалаушыдан, сондай-ақ үш қосалқы және үш A1N1 (Type 3) истребительінен, сондай-ақ екі қосалқыдан тұрды. Мацунага 20 қазанда капитан Торао Кувабарамен ауыстырылды. Томозуру оқиғасынан кейін кеме 1934 жылдың 26 мамырынан 20 тамызына дейін қайта құрылды. Капитан Ичиро Оно 1934 жылдың 15 қарашасында басқаруды өз мойнына алды, ал Рюдзё контр-адмирал Хидехо Ваданың Бірінші авианосец дивизиясының флагманы болды. Келесі айда кеме алты Nakajima E4N2 C Type 90 барлау ұшағын, алты Yokosuka B3Y1 Type 92 торпедалық бомбалаушыны және оншақты A2N1 Type 90 истребителін пайдаланып, секіру бомбалау тактикасын бағау үшін таңдалды. Бірнеше ай сынақтан өткеннен кейін бұл ұшақтар жарамсыз болып шықты. Рюдзё 1935 жылы өткен Біріккен флоттық маневрлерге қатысып, IJN Төртінші флотилиясына қосылды. 25 қыркүйекте флот тайфунға тап болды. Кеме орташа зақымдар алды. Рюдзё 1935 жылдың 11 қазанында жөндеу, өзгертулер және 1936 жылдың 31 мамырына дейін жалғасқан қайта жөндеу үшін Куреге келді. 31 қазанда Оно капитан Шуничи Кирамен ауыстырылды. Авианосецтер 21 қыркүйекте Оңтүстік Қытай жағалауына Кантон маңындағы қытай күштеріне шабуыл жасау үшін Сасебоға қайта оралды. Оның әуе тобы өзгерген жоқ, бірақ әр түрден төрт ұшақ қосалқы болды. Рюдзёның алғашқы әуе шабуылы 13 B5N және тоғыз A5M ұшақтарынан, содан кейін күнінің соңында екі B5N және үш A5M ұшақтарынан тұрды. Олар екі Consolidated PBY су ұшағын жерде жойып, бір B5N және бір A5M ұшағын жоғалтып, аз ғана жетістікке жетті. Кеме 20 желтоқсанда Даваоға қонды және оның B5N ұшақтары Даваоның оңтүстігінде британдық мұнай танкеріне шабуыл жасады. 1942 жылдың қаңтарында оның ұшақтары Японның Малай түбегіндегі операцияларын қолдады. Кеме келесі күні француз Индокитайының Сайгон қаласына бағытталды және 20 ақпанда жетті. Бір аптадан кейін ол Жаваның Жакарта қаласына әскерлерді тасымалдаған конвойды күзетуге тағайындалды. Алты басқа B5N Семаранг портын бомбалады, мүмкін бір сауда кемесін өртеп жіберді. 7 сәуірде қайта бірігіп, 11 сәуірде Сингапурға жетті. Бір аптадан кейін оның B5N ұшақтары торпедалық жаттығулар үшін бөлінді және кеме 23 сәуірде қысқа қайта жөндеу үшін Куреге келді. және әр түрден екі қосалқы ұшақ. Кеме 25 мамырда Муцу шығанағына, содан кейін 1 маусымда Парамушироға ауыстырылып, сол күні Алеут аралдарына бағытталды. Рюдзё 24 маусымда Муцу шығанағына оралды және төрт күннен кейін Ату және Киска аралдарына екінші күшейту конвойын жабу үшін Алеут аралдарына қайта бағытталды және американдық қарсы шабуыл болған жағдайда 7 шілдеге дейін сол жерде қалды. 13 шілдеде Куреге қайта жөндеуге келді және бір күннен кейін Екінші авианосец дивизиясына ауыстырылды. Бірлескен флоттың бас қолбасшысы адмирал Исороку Ямамото 21 тамызда Соломон аралдарының маңында американдық авианосец байқалғаннан кейін, Трукты айналып өтуді және флотты теңізде отынмен қамтамасыз етуді бұйырды. 24 тамызда сағат 01:45-те Мобильді күштердің қолбасшысы вице-адмирал Чуичи Нагумо Рюдзё мен екі эсминецімен бірге жүк тасымалдаушы крейсер Тонеге Гуадалканалға бара жатқан әскер конвойының алдында жүруге және егер тасымалдаушылар байқалмаса, Хендерсон алаңындағы одақтас әуе базасына шабуыл жасауға бұйрық берді. Бұл бөлінген күшке контр-адмирал Чуичи Хара басшылық етті. Рюдзё екі шағын әуе шабуылын ұйымдастырды, жалпы алғанда 6 B5N және 15 Zero ұшағын, сағат 12:20-дан бастап, Lunga Point-тің солтүстігіндегі Алдау күші болғаннан кейін. Хендерсон алаңының маңындағы патрульдеуде болған Marine Fighter Squadron VMF 223 эскадрильясының төрт Grumman F4F Wildcat истребителі сағат 14:20 шамасында келіп жатқан жапон ұшақтарын байқап, қорғаушыларды ескертті. VMF 223 және VMF 212 эскадрильяларынан тағы он Wildcat және 67-ші истребитель эскадрильясынан 2 Bell P-400 ұшағы да көтерілді. Zero ұшақтарының тоғызы әуе алаңын шабуылдады, ал B5N ұшақтары тиімсіз бомба тастады. Американдықтар 19 ұшақты түсіргендерін мәлімдеді, бірақ үш Zero және үш B5N ұшағы ғана жойылды, тағы бір B5N жерге құлады. Кезекте үш Wildcat ұшағы түсірілді. Сағат 14:40 шамасында бөлінген күш Enterprise авианосецінен келген бірнеше барлау ұшақтарымен қайта байқалды; жапондық кемелер американдықтарды дереу байқамады. Олар сағат 14:55-те жауынгерлік патруль үшін үш Zero ұшағын ұшырды, үш минуттан кейін екі Grumman TBF Avenger торпедалық бомбалаушысы Рюдзёның кормасын басып өтті, төрт бомбаны сәл ғана өткізіп жіберді. Сағат 15:00-ден кейін тағы екі Zero патрульге қосылды, дәл осы уақытта екі тағы бір барлаушы Avenger ұшағын түсіріп алды. Сонымен қатар, Saratoga авианосеці бөлінген күшке қарсы шабуылды ұйымдастырды, ол 31 Douglas SBD Dauntless және сегіз Avenger ұшақтарынан тұрды; ұзақ қашықтық истребительдердің эскортына мүмкіндік бермеді. Олар жақын арада авианосецті тауып шабуыл жасады. Олар Рюдзёны үш бомба және бір торпедамен соқты, торпеда оң жақ қозғалтқыш пен қазандық бөлмелерін су басты. Екі авианосецтен де ұшақтар жойылған жоқ. Бомбалар авианосецті өртке тоғытты және торпедадан туған су басудан ол қисайды. Рюдзё сағат 14:08-де солтүстіске бұрылды, бірақ өрт сөндірілгеннен кейін де қисайып, су басу күшейді. Прогрессивті су басу оның машиналарын істен шығарды және сағат 14:20-да тоқтауға мәжбүр етті. Кемені тастау бұйрығы сағат 15:15-те берілді және Amatsukaze эсминеці экипажды құтқару үшін жақындады. Кеме бірнеше рет B-17 бомбалаушыларынан шабуылға ұшырады, бірақ зақым алмады. Рюдзё сағат 17:55 шамасында координаттарда құлап кетті, нәтижесінде жеті офицер мен 113 экипаж мүшесі қаза болды.
During the carrier's 1934–1936 refit, two of the mountings were exchanged for two twin gun mounts for license built Hotchkiss 25 mm Type 96 light AA guns, These guns had an effective range of , and an effective ceiling of at an elevation of +85 degrees. The maximum effective rate of fire was only between 110 and 120 rounds per minute because of the need to frequently change the fifteen round magazines. The machine guns were replaced during a brief refit in April–May 1942 with six triple mount AA guns. The ship was laid down at the Mitsubishi's Yokohama shipyard on 26 November 1929. She was launched on 2 April 1931, towed to Yokosuka Naval Arsenal on 25 April for fitting out, and commissioned on 9 May 1933 with Captain Toshio Matsunaga in command. While training in mid 1933, her initial air group consisted of nine Mitsubishi B1M2 (Type 13) torpedo bombers, plus three spares, and three A1N1 (Type 3) fighters, plus two spares. Matsunaga was relieved by Captain Torao Kuwabara on 20 October. After the Tomozuru Incident, the ship was reconstructed from 26 May to 20 August 1934. Captain Ichiro Ono assumed command on 15 November 1934 and Ryūjō became the flagship of Rear Admiral Hideho Wada's First Carrier Division. The following month the ship was chosen to evaluate dive bombing tactics using six Nakajima E4N2 C Type 90 reconnaissance aircraft, six Yokosuka B3Y1 Type 92 torpedo bombers, and a dozen A2N1 Type 90 fighters. The reconnaissance aircraft proved to be unsuitable after several months' testing. Ryūjō participated in the Combined Fleet Maneuvers of 1935 where she was attached to the IJN Fourth Fleet. The fleet was caught in a typhoon on 25 September and the ship was moderately damaged. Ryūjō arrived at Kure on 11 October 1935 for repairs, modifications, and a refit that lasted until 31 May 1936. On 31 October Ono was relieved by Captain Shun'ichi Kira. The carriers returned to Sasebo at the beginning of September to resupply before arriving off the South China coast on 21 September to attack Chinese forces near Canton. Her air group had not changed, but four of each type of aircraft were spares. Ryūjōs initial airstrike consisted of 13 B5Ns escorted by nine A5Ms with a smaller airstrike later in the day by two B5Ns and three A5Ms. They accomplished little, destroying two Consolidated PBY seaplanes on the ground for the loss of one B5N and one A5M. The ship covered the landing at Davao on 20 December and her B5Ns attacked a British oil tanker south of Davao. In January 1942 her aircraft supported Japanese operations in the Malay Peninsula. The carrier sailed to Saigon, French Indochina, the next day and arrived on 20 February. A week later she was assigned to cover the convoy taking troops to Jakarta, Java. Six other B5Ns bombed the port of Semarang, possibly setting one merchantman on fire. before reuniting on 7 April and arriving at Singapore on 11 April. A week later, her B5Ns were detached for torpedo training and the ship arrived at Kure on 23 April for a brief refit. plus two spares of each type. The ship transferred to Mutsu Bay on 25 May and then to Paramushiro on 1 June before departing the same day for the Aleutians. Ryūjō arrived back at Mutsu Bay on 24 June, and departed for the Aleutians four days later to cover the second reinforcement convoy to Attu and Kiska Islands and remained in the area until 7 July in case of an American counterattack. She arrived at Kure on 13 July for a refit and was transferred to Carrier Division 2 a day later. Admiral Isoroku Yamamoto, commander in chief of the Combined Fleet, ordered Truk to be bypassed and the fleet refueled at sea after an American carrier was spotted near the Solomon Islands on 21 August. At 01:45 on 24 August, Vice Admiral Chūichi Nagumo, commander of the Mobile Force, ordered Ryūjō and the heavy cruiser Japanese cruiser Tone, escorted by two destroyers, detached to move in advance of the troop convoy bound for Guadalcanal and to attack the Allied air base at Henderson Field if no carriers were spotted. This Detached Force was commanded by Rear Admiral Chūichi Hara in Tone. Ryūjō launched two small airstrikes, totaling 6 B5Ns and 15 Zeros, beginning at 12:20 once the Diversionary Force was north of Lunga Point. Four Grumman F4F Wildcat fighters from Marine Fighter Squadron VMF 223 on combat air patrol (CAP) near Henderson Field spotted the incoming Japanese aircraft around 14:20 and alerted the defenders. Ten more Wildcats from VMF 223 and VMF 212 scrambled, as well as 2 United States Army Air Corps Bell P 400s from the 67th Fighter Squadron in response. Nine of the Zeros strafed the airfield while the B5Ns bombed it with bombs to little effect. The Americans claimed to have shot down 19 aircraft, but only three Zeros and three B5Ns were lost, with another B5N forced to crash land. Only three Wildcats were shot down in turn. Around 14:40, the Detached Force was spotted again by several search aircraft from the carrier Enterprise; the Japanese ships did not immediately spot the Americans. They launched three Zeros for a combat air patrol at 14:55, three minutes before two of the searching Grumman TBF Avenger torpedo bombers narrowly missed Ryūjō astern with four bombs. Two more Zeros reinforced the patrol shortly after 15:00, just in time to intercept two more searching Avengers, shooting down one. In the meantime, the carrier Saratoga had launched an airstrike against the Detached Force in the early afternoon that consisted of 31 Douglas SBD Dauntlesses and eight Avengers; the long range precluded fighter escort. They found the carrier shortly afterward and attacked. They hit Ryūjō three times with bombs and one torpedo; the torpedo hit flooded the starboard engine and boiler rooms. No aircraft from either Ryūjō or Saratoga were shot down in the attack. The bomb hits set the carrier on fire and she took on a list from the flooding caused by the torpedo hit. Ryūjō turned north at 14:08, but her list continued to increase even after the fires were put out. The progressive flooding disabled her machinery and caused her to stop at 14:20. The order to abandon ship was given at 15:15 and the destroyer Japanese destroyer Amatsukaze moved alongside to rescue the crew. The ships were bombed several times by multiple B 17s without effect before Ryūjō capsized about 17:55 at coordinates with the loss of seven officers and 113 crewmen.