Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Веллингтондағы көше, Жаңа Зеландия
Street in Wellington, New Zealand
Лэмбтон-Кей (бұрын The Beach деп аталған) – Жаңа Зеландияның астанасы Веллингтонның орталық бизнес ауданының жүрегі. Аты айтқандай, бастапқыда бұл жағалаудың ең жоғары су деңгейі болған, кейде теңіз жолдан асып, қарсы беттегі дүкендерге кіріп кеткен. 1840 жылы осы жерде еуропалықтар алғашқы рет қоныстанды (алдында Петонда су тасқынына ұшыраған жерге қоныстанғаннан кейін), осы қоныс Веллингтон қаласына айналды. 19 ғасырда Пипитеа Па Ламбтон-Кейдің ең солтүстік бөлігінде орналасқан – осы аумақтағы жолдың бөлігі қазір Торндон-Кей деп аталады. 1855 жылғы Вайрарапа жер сілкінісінен жер көтеріліп, одан әрі мелиорация жұмыстары жүргізілгенінің нәтижесінде Лэмбтон-Кей қазіргі жағалаудан шамамен 250 метр қашықтықта қалды. Кумотото өзені Террасадан басталып, қазіргі Вудвард көшесі арқылы Лэмбтон-Кейден су жағасына дейін ағып жатты. Бұл өзен 19 ғасырдың соңында құбырлар арқылы жер астына жіберілді. Лэмбтон-Кей – Жаңа Зеландия компаниясының директорлар кеңесінің алғашқы төрағасы Джон Лэмбтонның құрметіне аталған. Қаланың саудасы оңтүстікке қарай кеңейіп, Куба көшесін де қамтыды, бірақ Лэмбтон-Кей маңызды сауда артериясы болып қала береді. 2020 жылы Лэмбтон-Кей мен Уиллис көшесінде күніне шамамен 70 000 адамның жүретіні есептелді, олардың көпшілігі жаяу немесе автобуспен жол жүреді. Бұл жер әкімшілік маңызы да бар, себебі Жаңа Зеландия Парламентінің ғимараты солтүстік жағында орналасқан. Веллингтонның ескерткіш кенотафы да осы жақта, Парламентке жақын жерде орналасқан. Веллингтон кабельдік жолы Лэмбтон-Кейден Ботаникалық бақтың жоғарғы бөлігіне дейін қатынайды. 1843 жылы Лондоннан келген Джеймс Генри Мариоттың кітап дүкені осы жерде болған. Лэмбтон-Кейдің бойында бірнеше көрнекті мүсіндер орналасқан.
Lambton Quay (once known as The Beach) is the heart of the central business district of Wellington, the capital city of New Zealand. Originally, as the name implies, it was the high water line of the foreshore, and sometimes the sea would roll across the road and enter the shops on the opposite side. It was the site of the original European settlement in 1840 (following initial settlement on flood prone land at Petone), which grew into Wellington. In the 19th century Pipitea Pa was situated at the extreme northern end of Lambton Quay – the section of road in this area is now known as Thorndon Quay. Land uplift caused by the 1855 Wairarapa earthquake and further reclamation have left Lambton Quay some 250 metres from the current shoreline. Kumototo Stream used to flow from the Terrace, down what is now Woodward Street and across Lambton Quay to the waterfront. This stream was culverted in the late 19th century. Lambton Quay is named after John Lambton, 1st Earl of Durham, the first chairman of directors of the New Zealand Company. The city's retail trade has spread further south to also include Cuba Street, but Lambton Quay remains a major commercial thoroughfare. In 2020 it was estimated that about 70,000 people travel on Lambton Quay and Willis Street each day, mostly on foot or by bus. It is also of administrative significance, with the New Zealand Parliament Buildings towards the northern end. The Wellington Cenotaph is also located at this end, next to Parliament. The Wellington Cable Car runs from Lambton Quay to the top of the Botanic Garden. James Henry Marriott, who arrived from London in 1843, had a bookshop here. The length of Lambton Quay is punctuated by several notable sculptures.
Тарих
Жаппай бұталар, порттың жағасына дейін, 1840 жылға дейін аймақтың көп бөлігін жапқан. Ескі Банк Аркадасы орналасқан жерде, сол кездегі Желді Түбек немесе Сазды Түбек деп аталған жерде, толқын кезінде тастардың арасымен өту қиын болған. Түбек 1857 және 1863 жылдар аралығында 7 акр 3 руд 34 перч (шамамен) жерді қайта иелену үшін қазылды. Ламбтон-Кей атауы 1840 жылдың соңында қолданысқа енді. 1840 жылдың 22 қазанында Кейдің солтүстік жағында 2 қабатты Барретт мейрамханасы ашылды. Веллингтон мейрамханасы 1843 жылға дейін ашылды. Оның иесі, Барон Альдздорф, 1855 жылғы жер сілкінісінде Веллингтонда қаза тапқан жалғыз адам болды, мейрамхананың мұржасы құлап, оған тиді. Содан кейін ол Критерион мейрамханасы болып, кем дегенде 1887 жылға дейін сол атаумен сақталды. 1900 жылға қарай Кейдегі ғимараттарға Корольдік мейрамханасы, үкіметтік баспахана, Ескі Үкіметтік ғимараттар, Орталық полиция бөлімі, Клуб мейрамханасы, Оксидентал мейрамханасы, Коммерциялық одақ және Жаңа Зеландия сақтандыру компаниялары, Сенім және несие компаниясы, Стар мейрамханасы, Бейкер Брос, Австралияның Одақ банкі, Жаңа Оңтүстік Уэльс банкі, Оңтүстік Британдық сақтандыру, Колониалдық банк, Биржа ғимараты, Барретт мейрамханасы және Теңдік құрылыс инвестициялар компаниясы кірді.
Dense bush, down to the harbour's edge, covered much of the area until 1840 and, at the site of the Old Bank Arcade, it could be hard to get round the rocks at high tide at what was then Windy Point, or Clay Point. The Point was dug away between 1857 and 1863 to reclaim 7 acres 3 roods 34 perches (almost ). The name Lambton Quay was in use by the end of 1840. On 22 October 1840 Barrett's Hotel, a 2 storey pub, opened at the north end of the Quay. The Wellington Hotel opened by 1843. Its owner, Baron Alzdorf, was the only Wellington person killed in the 1855 earthquake, when a chimney of the hotel fell on him, after which it became the Criterion Hotel, a name it kept until at least 1887. By 1900 buildings on the Quay included the Royal Hotel, government printer, Old Government Buildings, Central Police Station, Club Hotel, Occidental Hotel, Commercial Union and New Zealand Insurance companies, Trust & Loan Co, Star Hotel, Baker Bros, Union Bank of Australia, Bank of New South Wales, South British Insurance, Colonial Bank, Exchange Building, Barrett's Hotel and Equitable Building Investment Co.