Екінші дүниежүзілік соғысындағы қаһарман: Доминик Потье тағдыры
Edgard Potier
Доминик Потье: Бельгиялық авиатор, 2-ші дүйн. соғысында MI9 желісін ұйымдастырған. Немістерге қарсы күресіп, қаһармандық түрде қаза тапты. Батырлық тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Доминик Эдгард Антуан Потье (2 қараша 1903 – 11 қаңтар 1944) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бельгияда «Миссия Мартин» және Францияда «Поссум желісі» деп белгілі болған, MI9 қашу және жалтару желісін ұйымдастырған бельгиялық әуе күштері офицері. Немістерге тұтқынға түсіп, азапталғаннан кейін Потье өз-өзіне қол жұмсады.
Dominique Edgard Antoine Potier (2 November 1903 – 11 January 1944) was a Belgian airforce officer during World War II who organised an MI9 escape and evasion network, known as Mission Martin in Belgium and the Possum Line in France. Captured and tortured by the Germans, Potier committed suicide.
Екінші дүниежүзілік соғыс қызметі
1940 жылы мамыр айында Потье Бельгия әуе күшінде капитан-командир болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Потье Франция, Испания және Португалия арқылы өтіп, 1942 жылдың наурыз айында Англияға келді. 39 жасында ол RAF-тен активті ұшу қызметіне тым ескі деп табылмай, қабылданбады. Содан кейін ол MI9-ға қосылды және 1943 жылдың шілдесінде канадалық радиооператор Конрад Лафлермен бірге Суксиге жақын оңтүстік-шығыс Бельгияға (Люксембург провинциясы) парашютпен түсірілді. Осы кезде Германияға бомбалау шабуылдары жасаған одақтас әуешілер Бельгияның Арденн аймағында жиі құлап жатты. Потье миссиясы, Бельгияда Mission Martin, ал Францияда Possum Line деп белгілі болды, осы әуешілерді іздеп табуды, оларға баспана беруді, тамақтандыруды және жалған құжаттармен қамтамасыз етуді, содан кейін Солтүстік Франциядағы Реймс және оның маңындағы қауіпсіз үйлерге жеткізуді көздеді. Арденннен өзгеше, бұл аймақ Lysander ұшақтарын пайдалана отырып, әуе арқылы эвакуациялауға ыңғайлы болды. 1943 жылдың тамыз және желтоқсан аралығында үш сәтті операция өткізіліп, 11 әуеші және бір SOE агенті елге қайтарылды. Ұйым сондай-ақ 1943 жылдың қараша айында әуешілерді теңіз арқылы құтқару үшін Ұлыбритания жағалауына жеткізіп, сүйемелдеді; бұл операцияны Jade Fitzroy желісі ұйымдастырды. Possum Парижде қауіпсіз үйлер құрды, бұл әуешілердің Comète ұйымына жіберуіне мүмкіндік берді. Екі ұйымның қызметі көп жағынан бір-бірін толықтырды. Нақты деректер жоқ, бірақ шамамен 60-70 әуеші Possum арқылы өткен немесе оның панасында болған деп есептеледі. Біраз уақыт Англияға оралғаннан кейін, Потье 20 желтоқсанда Францияға қайта парашютпен түсірілді. 28 желтоқсанда Лафлер Лондонға хабар жіберіп жатқанда, немiс әскері оны кенеттен шабуылдады. Ол қашып үлкерді, бірақ бұл оқиғалар тізбегі Потье тұтқындалуына әкелді. Алғашқыда ол Париждегі Фрезн түрмесіне қамалды, содан кейін Реймске қайтарылды, онда ауыр пынадан кейін 1944 жылдың 11 қаңтарында өз-өзіне қол жұмсады. Кейін ұсталғандар көбейген соң, Реймстің маңындағы ұйым толыққанды құлап кетті. Possum желісінің Франциядағы бөлімінде тұтқындалған 70 мүшесінің 60-ы жер аударылды. Олардың жартысынан да азы елге оралды.
In May 1940, Potier was Capitaine Commandant in the Belgian airforce. With the outbreak of World War II, Potier travelled across France, Spain and Portugal and arrived in England in March 1942. At age 39, he was rejected by the RAF as too old for active flying duties. He then joined MI9 and in July 1943 was parachuted into southeast Belgium (Province of Luxembourg) near Suxy, accompanied by a Canadian radio operator Conrad Lafleur. At this time, many allied aircrew, on bombing raids to Germany, were being shot down over the Belgian Ardennes. Potier's mission, known as Mission Martin in Belgium and the Possum Line in France, was to organise the recovery of these airmen and shelter, feed and provide them with false identity documents, before moving them to safe houses in and around Reims in Northern France. Unlike the Ardennes, this area was suitable for evacuation by air, using Lysander aircraft. Between August and December 1943, three successful operations took place repatriating eleven airmen and one SOE agent. The organisation also provided for and escorted airmen to the Brittany coast, in November 1943, for rescue by sea; an operation organised by the Jade Fitzroy network. Possum operated safehouses in Paris, allowing evaders to be passed on to the Comète organisation. The two organisations in many ways supplemented each other's activities. There are no records, but it is estimated some 60–70 airmen had passed through or were being sheltered by Possum. After returning to England for a period, Potier was parachuted back into France on 20 December. On 28 December, Lafleur was transmitting messages to London, when he was surprised by the Germans. He escaped, but it was the start of a sequence of events that eventually led to the arrest of Potier. Initially he was taken to Fresnes prison in Paris, then returned to Reims, where after being subjected to considerable torture, he committed suicide on 11 January 1944. As more arrests followed, the organisation around Reims effectively collapsed. Of the 70 network members arrested in the French sector of Possum, some 60 were deported. Less than half returned.
Қалпына келтіру
Потье қалдықтары Реймстен эксгумацияланды және 1950 жылдың 18 қыркүйегінде толық әскери салтанатпен Pelouse d'Honneur Aérienne, Cimetière Communal de B 1140 Bruxelles Evère қауырында қайта жерленді.
Potier's remains were exhumed from Reims and, on 18 September 1950, he was reburied with full military honours in the Pelouse d'Honneur Aérienne, Cimetière Communal de B 1140 Bruxelles Evère.