Армян рок музыкасы: тарихы, «Аракелнер», «Asparez», «Ayas» сияқты атақты топтар, кеңес және пост-кеңес дәуіріндегі дамуы. Армян музыкасы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Армян рок музыкасы – Арменияда немесе армян текті музыканттар орындаған рок музыкасының алуан түрлерін қамтиды. Кеңес дәуіріндегі ең танымал топтардың қатарында Артур Месчианның «Аракиальнер», «1+2», «Калейдоскоп» және «Блики» тобы болды. 1980-жылдардың басында мемлекеттік бақылаудың әлсіреуінен кейін, Asparez және Ayas сияқты бірнеше армян рок-топтары Батыс Еуропада жанкүйерлерге ие болды. Asparez – «Мелодия» совет лейблінде альбом шығарған жалғыз армян рок-тобы. Tarerk, Tessilk, 36.6 және Maximum топтары өз елінде үлкен қолдауға ие болды.
Armenian rock describes a wide variety of forms of rock music made in Armenia or by artists of Armenian descent. Among the most recognized groups of Soviet era were Arthur Meschian's "Arakyalner", "1+2", "Kaleidoscope", and "Bliki". Following the loosening of state control in the early 1980s, a number of Armenian rock bands gained followers in Western Europe, such as Asparez and Ayas. Asparez was the only Armenian rock act to release an LP on the iconic Soviet label Melodiya. The bands Tarerk, Tessilk, 36.6 and Maximum had strong followings at home.
Кеңес дәуірі
Армения Кеңес үкіметі тұсында рок-музыкаға қатаң шектеулер қойылды, себебі КПСС оны батыстың антисоциалистік ықпалы деп қарады. Бірақ, 1970 жылдардың басында Ереван қаласында Артур Месчианның «Аракиалнер», «1+2», «Калейдоскоп» және «Блики» сияқты кеңестік әріптестерімен бәсекелесе алатын күшті, танымал топтар пайда болды. 1980-ші жылдары армян халық музыкасын рокпен үйлестіріп, армян фолк-рок топтары құрылды. Олардың ішінде ең белгілілері – 1978 жылы Ленинаканда құрылған «Бамбир» және 1986 жылы Ереванда құрылған «Востан Хайоц» болды. 1982 жылы «Бамбир» Беларусьтің Лида қаласында өткен халықаралық фестивальде «Халық музыкасы» жүлдесін жеңіп алды. Сол кезеңде Францияда құрылған, бірақ қысқа ғұмырлы болған «Зартонг» сияқты танылмаған армян халықтық топтары да болды. 1980 жылдардың соңында кеңестік рок-сахна кеңейген кезде «Аспарез» және «Аяс» сияқты топтар шығыстық рок танымалдылығының артуына байланысты халықаралық көрермендердің назарына ілікті. Бұл екі топтың үлесі алғаш рет «Melodie und Rhythmus» журналында сипатталған. «Аяс» тобы 1986 жылы консерваторияны бітірген Артур Митинян құрды және бір жылдан кейін Ереванның «Рок, Рок, Рок» фестивалінде «Жыл әні» жүлдесін жеңіп алды. Содан кейін олар «Sisian Rock Festival» жүлдесін де иеленді. «Элипс» тобы да сол дәуірдің маңызды тобының бірі болып 1986 жылы құрылды. 1986 жылдың жазында «Элипс» Латвияға гастрольдік сапарға шықты, онда Рига қаласындағы «Pilligrim» тобымен бірге өнер көрсетті. Атақ-даңққа ие болғанмен, бұл топ Кеңес Коммунистік партиясының наразылығына ұшырады және Кеңеске қарсы топ ретінде тыйым салынды. Олардың ең танымал әні – «Паткератсрек» (Қиял) армян рок-музыкасының гимні болып саналады.
Rock was greatly restricted for most of the period Armenia was under Soviet rule, being viewed by the CPSU as a Western anti socialist influence. Yet, by the early 1970s, there were a range of popular bands in the capital city of Yerevan strong enough to compete with their Soviet counterparts Arthur Meschian's "Arakyalner", "1+2", "Kaleidoscope" and "Bliki". By the eighties, combining Armenian folk music with rock, the Armenian folk rock groups were founded with notable, and popular even in 2000's, representatives Bambir, founded 1978 in Leninakan and Vostan Hayots, founded in 1986 in Yerevan. In 1982 Bambir won the "Folk Music Award" at the International Festival in Lida, Belarus. Other more obscure groups were also founded in the same time period like Zartong a short lived Armenian folk group from France. As the Soviet rock scene grew larger in the late 1980s, bands like Asparez and Ayas attracted international audiences due to the new popularity of oriental rock these two bands were among original contributors, that was described first time in Melodie und Rhythmus magazine. Ayas was formed in 1986 by a conservatory graduate Artur Mitinyan, and a year later won Best Song of the Year award at Yerevan's "Rock, Rock, Rock Festival". Later they won the "Sisian Rock Festival" award as well. Elips was another important band of the era formed in 1986. In summer 1986 “Elips” went on tour to Latvia, where they played together with a Riga based group “Pilligrim”. Simultaneously with the fame, the group gained the hatred of the Soviet Communist party nomenclature and was prohibited as an anti Soviet group. Their most popular song "Patkeratsrek" (Imagine) remains as one of the hymns of Armenian rock.
Арменияның көшпелі жыныстары
1990 жылдары АҚШ-тағы армян рок музыканттарының саны аз болды, олар өнер көрсете алатын орындар да шектеулі еді. Армян музыканттары мен суретшілер орталығының президенті Тигран Мусоян Ереванда екі фестиваль ұйымдастырғаннан кейін, Калифорния штатының Глендейл қаласында Армян рок фестивалін өткізуді жоспарлады.
Expatriate Armenian rock musicians in the US during the 1990s were few, with fewer venues for them to perform. Tigran Mousoian, president of The Armenian Musicians & Artists Center, had organized two festivals in Yerevan, and then planned Armenian Rock Festival in Glendale, California.
Армениядағы аудитория
Армениядағы жергілікті рок-топтар үшін тыңдаушылар саны өте төмен, олар Ереван мен Гюмридегі жергілікті клубтарда өнер көрсетеді. "SARD", "Bambir 2", "Vordan Karmir", "Reincarnation" және Aramazd спид-метал тобы бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілесе бастады, әсіресе олардың бейнеклиптері жалпыұлттық телеарналарда көрсетілгеннен кейін. "Roxygeen" кавер-топтардың көшбасшысы болды, ал STRYFE және Sworn прогрессив-металл топтары еді. Жаңарып келген MDP және Oaksenham, Bambir 2, Blood Covenant, STRYFE, Sworn және Empyray жаңа мыңжылдықта сапалы, жергілікті рок музыкасының алдыңғы қатарында болды. Артур Месчиан Ереван опера театрында және Спорттық-концерт кешенінде концерттерін толығымен сатты. Сонымен қатар, Армениядан шыққан әлемдегі ең танымал альтернативті рок-тобы – The Beautified Project. Топ Армения, Ұлыбритания, Австрия, Германия, Франция, Ресей және Грузияда концерттер өткізді.
The audience in Armenia remains exceedingly small for local rock groups, playing in local clubs in Yerevan and Gyumri. Although "SARD", "Bambir 2", "Vordan Karmir", "Reincarnation" and speed metal band Aramazd started to receive media attention, especially after their videos were televised nationally. "Roxygeen" was heading the scene of cover bands, while STRYFE and Sworn are prog metal bands. The revived MDP and Oaksenham in addition to Bambir 2, Blood Covenant, STRYFE, Sworn and Empyray led the vanguard of quality made native rock in the new millennium. Arthur Meschian had sold out concerts in Yerevan Opera Theatre and Complex Sports and Concerts Complex. Also the most popular alternative rock band in the world from Armenia is The Beautified Project. The band has played concerts in Armenia, UK, Austria, Germany, France, Russia and Georgia.
Музыкалық сыйлықтар
2004 жылдан бері Халықаралық Армян Музыкасы сыйлығы түрлі рок номинациялары бойынша жеңімпаздарды мақұлдап келеді. Лауреаттар мен үміткерлердің арасында Bambir 2, Empyray, Oaksenham, Hexen, Гор Мхитарян, Red Snow және тағы да басқалар болды. 2009 жылы Ливандық армян Айлин Хатчадурианның «Мидан» альбомы «Жылдың ең үздік рок альбомы» сыйлығын жеңіп алды. Тағы бір шара – Арменияның Бірінші арнасының ұйымдастырған Армения Ұлттық Музыкалық сыйлықтары, ол Армениядағы жылдың ең үздік орындаушыларын анықтайды. 2010 жылдың 27 наурызында өткен VI салтанатта «Дорианс» тобы, құрамында әнші Гор Сужян бар, үздік рок-тобы деп жарияланды. Алайда, екі сыйлықтың да беделі жоғары болған жоқ, және оларды көбінесе қатал армян рок музыканттары бойкоттайды.
Since 2004 International Armenian Music Award announces winners in various rock categories. Among laureates and nominees there were Bambir 2, Empyray, Oaksenham, Hexen, Gor Mkhitaryan, Red Snow and others. In 2009 Lebanese Armenian, Eileen Khatchadourian's album Midan received the award of the Best Rock Album of the year. Another ceremony is Armenia's National Music Awards showcase of the Armenian Television 1st Channel, which claims best performers of the year in Armenia. At the 6th ceremony, which took place on March 27, 2010, the best rock group was announced Dorians, a group featuring a singer Gor Sujyan. Unfortunately both awards has not gained authority, and are often boycotted by more intransigent Armenian rock musicians.
Сыртқы топтардың концерттері
2009 және 2010 жылдары Арменияда Vibrgraphus компаниясы Jethro Tull, Uriah Heep, John McLaughlin және Deep Purple сияқты легендарлық рок-топтарының қатысуымен бірқатар жоғары сападағы концерттер ұйымдастырды.
A range of top class concerts featuring legendary rock groups has been organized in Armenia by Vibrgraphus in 2009 and 2010 including visits of Jethro Tull, Uriah Heep, John McLaughlin and Deep Purple.
Басқа қызмет
Харутюн Айвазян (Артем) Санкт-Петербургте "Август" баспасында орыс тілінде алғашқы рок энциклопедиясын жариялаған армян журналисі болды. "Vara" рок тобының жетекші әншісі – армян.
Harutyun Ayvazyan (Artyom) was the first Armenian journalist, who published a rock encyclopedia in St. Petersburg in Russian language at Avgust Publishing House. The rock group Vara features an Armenian lead singer.