Кіріспе
"Dumb" – Nirvana әні, американдық Nirvana рок-тобының әншісі және гитаристі Курт Кобейн жазған. Бұл топтың 1993 жылы шыққан үшінші және соңғы студиялық альбомындағы алтыншы ән. In Utero нұсқасында Чикаго музыканты Кера Шейлидің, альбомның продюсері Стив Альбинидің досы жазған және орындаған виолончель бөлігі бар. Шейли ешқашан топпен гастрольдемеген, бірақ In Utero гастролі кезінде әннің барлық тікелей орындалуларында виолончель болды, оны гастрольдің американдық кезеңінде Лори Голдстон, ал еуропалық кезеңінде Мелора Крейгер орындады. "Dumb" ешқашан жеке ән ретінде шығарылмағанына қарамастан, Billboard журналының Radio & Records басылымы жариялаған АҚШ-тың Alternative National Airplay чартында 37-орынға жетті. 2002 жылдың қарашасында "Journals" журналында әннің екі мәтіні жарық көрді, олардың бірі "I Think I'm Dumb" деген жұмыс атауымен, ал мәтініне "Not Finished" деп жазылған. Сондай-ақ, түсіндірмесіз "Molly's Lips" және "Slushy" атты шотландтық рок-тобы Vaselines-тің екі әнінің атаулары да жазылған. 2023 жылғы сұхбатында Кортни Лав Кобейннің Амстердамға саяхат кезінде бұл әнді 20 минуттың ішінде жазғанын айтты. "Dumb" әні алғаш рет 1990 жылдың 25 қыркүйегінде орындалды, ол кезде Кобейн KAOS (FM) радиосында, Олимпия қаласында (Вашингтон штаты), американдық Beat Happening рок-тобының Келвин Джонсон жүргізген Boy Meets Girl шоуында акустикалық нұсқасын орындады. Толық құрамымен әннің алғашқы тікелей орындалуы 1990 жылдың 25 қарашасында Сиэтлдегі Off Ramp Café-де болды. Бұл сессияда соңғы шығарылған Nevermind альбомынан "Drain You" және "Endless Nameless" әндері де болды, оны Дейл Гриффин өндірді және алғаш рет 1991 жылдың 3 қарашасында эфирге шықты. Осы аспаптық үлгілердің бірі 2013 жылдың қыркүйегінде In Utero альбомының 20 жылдығына арналған "Deluxe" және "Super Deluxe" нұсқаларында жарық көрді.
"Dumb" is a song by the American rock band, Nirvana, written by vocalist and guitarist, Kurt Cobain. It is the sixth song on the band's third and final studio album, In Utero, released in 1993. The In Utero version features a cello part, written and performed by Chicago musician Kera Schaley, a friend of the album's producer, Steve Albini. Schaley never toured with the band, but all live versions of the song during the In Utero tour featured cello, performed by Lori Goldston during the American leg of the tour, and Melora Creager during the European leg. Despite never being released as a single, "Dumb" reached number 37 on the US Alternative National Airplay chart, which was published by the Billboard sister publication, Radio & Records. Two lyrics sheets for the song were published posthumously in Journals in November 2002, one under the working title of "I Think I'm Dumb," with a note that the lyrics were "Not Finished," and the titles of two songs by Scottish rock band the Vaselines, "Molly's Lips" and "Slushy," written under the title with no explanation. In a 2023 interview, Courtney Love stated that Cobain had written the song in just 20 minutes, during a trip to Amsterdam. "Dumb" was debuted live on September 25, 1990, when Cobain performed a solo acoustic version on the Boy Meets Girl show, hosted by Calvin Johnson of the American rock band Beat Happening, on KAOS (FM) in Olympia, Washington. The first live version featuring the full band was at the Off Ramp Café in Seattle, Washington on November 25, 1990. The full session, which also featured versions of "Drain You" and "Endless Nameless" from their then latest release, Nevermind, was produced by Dale Griffin, and first broadcast on November 3, 1991. One of these instrumental takes was released on the 20th anniversary "Deluxe" and "Super Deluxe" editions of In Utero in September 2013.
Жатырдағы
"Dumb" әнінің соңғы студиялық нұсқасы 1993 жылдың ақпанында, In Utero альбомының жазбалары барысында, Стив Альбини Каннон Фолс, Миннесота штатындағы Pachyderm Studios студиясында жазылды. Әннің гитарасы, бас гитарасы және барабаны 15 ақпанда, жазбалардың үшінші күні жазылды. Альбомға арналған барлық вокал Кобейн келесі күні бір жазба сессиясында жазды. 2013 жылы Spotify Landmark аудио сериясына берген сұхбатында Альбини "Dumb" және "Pennyroyal Tea" әндеріндегі барабаншы Дейв Гролдың бас барабанын "алдыңғы жағы толық баспен жабылған кішкентай барабанмен ауыстырдым, сондықтан ол қалған жазбадағы перкуссиялық, қатты рок дыбысына қарағанда, серпімді, джазды дыбысқа ие болды" деді.
Скрипко
"Dumb" In Utero жаздырылымында Альбинидің досы Кера Шейлидің виолончелі тартылған. Ол альбомның екінші синглы және соңғы трекі "All Apologies" әнінде де орындаған, сондай-ақ болашақта B-жағына енетін "Marigold" әнінің жазылмаған нұсқасында да қатысқан. Шейли 2010 жылы Swan Fungus журналына берген сұхбатында: "Мен студияға бардым, Стив маған 'Dumb' әнін ойнап көрсетті. Мен оған партия жаздым, сосын Курт келіп тыңдады, нені қалдыру керектігін, нені алып тастау керектігін айтты. Содан кейін ол маған 'All Apologies' әнімен тәжірибе жасауды сұрады", – деп еске түсірді. 2023 жылы ол әнді алғаш рет естіген кезді еске түсіріп, Rolling Stone журналының Брайан Хиаттпен бөлісті: "Мен 'Dumb' әнін естігенімді есімде, содан кейін Курт кірген кезде оған қарап: 'Бұл өте әдемі ән' дедім. Ол мұны қызық деп ойлаған болуы мүмкін, бірақ 'Рақмет' деді". Шейлидің сөзінше, әннің соңғы виолончель партиясы шамамен үш рет жазылған.
Жатырдағыдан кейінгі
1993 жылы 18 қарашада топ Нью-Йорктегі Sony Music Studios-та MTV Unplugged бағдарламасында "Dumb" әнінің акустикалық нұсқасын орындады. Бұл нұсқада Пат Смирдің қосымша гитарасы мен In Utero турының американдық бөлігінде топпен бірге өнер көрсеткен виолончельші Лори Голдстонның виолончелі таралды. Ән "Serve the Servants" әнімен бірге Нирвананың соңғы теледидардағы өнер көрсетуі кезінде, 1994 жылы 23 ақпанда Италияның Рим қаласында RAI телеарнасының Tunnel бағдарламасында орындалды. Бұл нұсқада In Utero турының еуропалық бөлігінде топпен бірге өнер көрсеткен Мелора Крейгердің виолончелі ойнатылды. "Dumb" әні Нирвананың соңғы концертінде, 1994 жылы 1 наурызда Мюнхендегі 1-терминалда соңғы рет орындалды.
Музыка
Журналист Гиллиан Г. Гар "Dumb" әнінің Nirvana тобының "бастапқысынан соңына дейін тыныш" күйде қалған сирек әндерінің бірі екенін айтты, оны Bleach альбомындағы "About a Girl" әнімен салыстырды. "About a Girl" сияқты, бұл ән де "Beatlesque" деп сипатталған. Nirvana тобының басисті Крис Новоселик оны "әдемі ән" деп атады. "Бұл өте жақсы ән. Маған әннің BBC нұсқасы ұнайды. Ол өте шикі, бірақ әдемілігі әлі де күшті. Ұсық поп ән" деді ол. In Utero нұсқасын сипаттаған NME журналының Джон Малви ән "виолончельдің көмегімен, "Lithium" әнінің барокколық пародиязындай, ойшалап, айналып өтеді. Ән қайта-қайта күшейіп, жарылысқа дайын тұрады, бірақ одан әрі коммерциялық табыс әкелетін мачолық ритуалдан қашқандай болады". Сол сияқты, American Songwriter журналының Джим Бевигилия "In Utero" альбомындағы әннің жаздырылуында барлық кернеу жиналған деді. "Кобейннің гитарасы оны бұзып жібереді деп күтесің, бірақ ол ешқашан солай болмайды. Оның орнына, виолончель Крис Новоселик пен Дейв Гролдың тұрақты ырғақтың қосымшасы ретінде, кейіпкердің, мүмкін, ол бақытты екеніне қарсы әрекет етеді".
Шығару және қабылдау
"Dumb" ешқашан жеке ән ретінде жарық көрмегенімен, американдық альтернативті рок радиосында танымал болды және еуропалық радиостанцияларда ойнатылды. 1994 жылы WHFS радиосының ең көп ойналған 100 әнінің тізімінде 39-шы орынды, KROQ FM радиосының 1994 жылғы ең көп ойналған 100 әнінің тізімінде 41-ші орынды, Q101 радиосының 1994 жылғы ең көп ойналған 100 әнінің тізімінде 56-шы орынды және 91X радиосының 1994 жылғы ең көп ойналған 100 әнінің тізімінде 82-ші орынды иеленді. "Dumb" сондай-ақ 1994 жылы Live 105 радиосының "Топ 500 ән" тізімінде 381-ші орынға, 1995 жылы Live 105 радиосының "Топ 300 революциялық ән" тізімінде 266-шы орынға және 1999 жылы WHFS радиосының "90-шы жылдардағы Топ 500 ән" тізімінде 220-ші орынға енді. 1994 жылғы жалпы эфирде ойналуы нәтижесінде ән Radio & Records баспасы жариялаған АҚШ Альтернативті Ұлттық эфирлік тізімінде 37-ші орынға ие болды.
Сыни қабылдау
Rolling Stone журналындағы In Utero туралы рецензиясында Фрике "Dumb" әнін, сондай-ақ "Heart Shaped Box" әнін мысалға келтіріп, егер X буыны "өзінің Леннонына ие болса" – яғни, рок-н-ролл құтқарылуына шынайы сенетін, бірақ қарапайым катарсисті нағыз құтылумен шатастырмайтын адам – Кобейн оған ең жақын деген қорытынды жасады. Kerrang! журналы үшін альбомды шолып жазған Фил Александр: "Курт Rape Me әнін таныс және сөзсіз қастап жасалған Teen Spirit рифтің ритмімен бастайды, ал Dumb әні жұқпалы Come As You Are сезімін береді. Екеуі де Курттың терең ойларымен толған, оның ашу-ызасы мен көңілсіздігіне қысқаша үңілуге мүмкіндік береді, бірақ ешқашан банальды және түсініксіз нәрселерге жүгінбейді."
Мұра
2002 жылы Nirvana тобының алғашқы ең үлкен хиттері альбомын қарап, Pitchfork журналынан Уилл Брайант «Dumb» әнін «Кобейннің ең бағаланбаған туындыларының бірі, «Lithium» әнінің халыққа бағытталған жаңа нұсқасы, ол Nevermind альбомының адамияттан бездірушілігін шын ниетпен өзін-өзі сынайтын көзқараспен алмастырады» деп жазды. Брайант Кера Шейлидің виолончельде орындауын әннің «жасырын қаруы» деп мақтады, ал әннің бриджін «Кобейннің ең жақсы туындысы» деп атады. 2004 жылы «Dumb» әні Q журналының «Nirvana тобының ең үздік 10 әні» тізімінде жетінші орынды иеленді. 2011 жылы NME журналы оны Nirvana-ның «10 үздік трегі» тізімінде алтыншы орынға қойды. 2015 жылы ол Rolling Stone журналының 102 Nirvana әнінің рейтингінде жиырмасыншы орында болды. 2019 жылы The Guardian журналы оны «Nirvana-ның 20 ең үздік әні» тізімінде тоғызыншы орынға орналастырды. 2023 жылы Стивен Томас Эрлвайн оны A.V. Club журналының «Essential Nirvana: Their 30 greatest songs, ranked» тізімінде Nirvana-ның 24-ші ең жақсы әні деп бағалады. «Dumb» әні 2010 жылдың тамызында топтың екінші ең үлкен хиттері жинағында, Icon альбомында қайта жарық көрді. 2017 жылы Кобейннің туған күніне толуына орай, Phonographic Performance Limited Ұлыбританиядағы телеарналар мен радиода ең көп орындалған Nirvana әндерінің тізімін жариялады, онда «Dumb» әні он тоғызыншы орында тұрды.
Музыкалық бейне
2023 жылдың 13 қазанында Nirvana тобының ресми YouTube арнасында "Dumb" әніне анимациялық бейнеклип жарияланды. Бейнеклипті RuffMercy режиссері түсірді, ол қолмен боялған Super 8 түсірілімдерін пайдаланып жасалған.
Басқа релиздер
1992 жылы 30 қазанда Рединг фестивалінде тікелей жазылған нұсқасы Live at Reading альбомында жарық көрді, ол 2009 жылы қарашада CD және DVD форматтарында шықты. 2013 жылы Альбини жасаған In Utero нұсқасының ремиксі In Utero альбомының 20 жылдық "Deluxe" және "Super Deluxe" басылымдарында пайда болды. 1993 жылы 10 қарашада Массачусетс штатының Спрингфилд қаласындағы Спрингфилд азаматтық орталығындағы концерттен әннің қысқаша фрагменті 1996 жылы қарашада жарық көрген From the Muddy Banks of the Wishkah тікелей жинағының винилдік нұсқасының төртінші жағында орын алды. Фрагментте Кобейн екінші шумақты қателікпен қайталап, әнді тоқтатып, көрермендерден кешірім сұрап, содан кейін қайтадан бастаған. Әннің екі тікелей орындалуы, 1993 жылдың 30 желтоқсанында Калифорния штатының Инглвуд қаласындағы Great Western Forum және 1994 жылдың 7 қаңтарында Сиэтлдегі Seattle Center Arena концерттерінен, 2023 жылдың қазан айында шыққан In Utero альбомының 30 жылдық "Super Deluxe" қайта басылымында жарияланды.
Шығарылмаған нұсқалары
1990 жылы 25 қыркүйекте Олимпиададағы «Boy Meets Girl» шоуында жазылған акустикалық соло нұсқасы 2016 жылы интернетке тарап кетті, бірақ әлі ресми түрде шығарылмаған. 1994 жылы 23 ақпанда Римдегі «Tunnel» бағдарламасы үшін жазылған концерттік нұсқасы да әлі жарық көрген жоқ.
Кавер нұсқалары
2016 жылы Best Coast "Summer Is Forever 2" үшін әнді орындады.