Кіріспе
Мосс Бушқа қарсы (Огайо Жоғарғы сотының іс нөмірі: 04-2055 және 04-2088) – 2004 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Огайо штатының ресми тіркелген сайлаушылар алқасының дауыстарын күштен шығару мақсатымен Огайо штатының 37 сайлаушысы тарапынан сотқа берілген шағым. Шағым 2004 жылдың 13 желтоқсанында берілген және 2005 жылдың 6 қаңтарында АҚШ Өкілдер палатасы мен АҚШ Сенаты Огайо штатының дауыстарын қабылдағаннан кейін талапкерлердің өтініші бойынша тоқтатылды. Бұл іске Демократия үшін Альянс ұйымының өкілі Клифф Арнебек жетекшілік етті. Іс тоқтатылғаннан кейін Арнебек тобы Огайо штатының Мемлекеттік хатшысы Кеннет Блэквеллге қарсы Огайо Демократиялық партиясы сайлау күні қозғаған федералдық сот ісіне араласу туралы өтініш берді. Алайда, Огайо Демократиялық партиясы бұл өтінішке қарсылық білдіріп, нәтижесінде ол қабылданбады.
Істің егжей-тегжейі
Бұл іс Огайо штатының Джордж Буш пен оның кандидаттық жолдасы Дик Чейниге берілген сайлау дауыстарының сертификатын күштен шығаруға бағытталған. Арыз берушілер сайлау нәтижесін өзгерткен кең таралған, жүйелі сайлау алдастығы болғанын мәлімдеді. Осы негізде соттан бекітілген нәтижелерді жоққа шығарып, сайлаушылар дауысын Джон Керри мен оның кандидаттық жолдасы Джон Эдвардсқа беруді талап етті. Егер 2004 жылғы президенттік сайлауда Огайо штатының 20 сайлаушы дауысы ауысқанда, бұл жалпы сайлау нәтижесін Буштан Керриге өзгертуге әкелген болар еді. Ақырында, бұл іс қарастырылмай қалды. Толығырақ 2004 жылғы АҚШ президенттік сайлауының нәтижелеріне қараңыз.
Сот ісі
Қарашадағы сайлаудан кейін Огайо штатының сайлаушылары 2004 жылдың 13 желтоқсанында президент Бушқа дауыс беру үшін жиналатын болды. Сол күні Огайоның бірнеше азаматы («Шартартушылар») Огайодағы сайлау өткізілу барысындағы әділетсіздіктер туралы сайлауға шағымдану петициясын және сайлау аяқталғанша Огайо штатының сайлаушыларының жиналуына және дауыс беруіне кедергі келтіру үшін уақытша тыйым салу және алдын ала тыйым салу туралы өтініш білдірді. 2005 жылдың 16 желтоқсанында судьялар Томас Мойер және Морин О'Коннелл жеке пікірлерінде Moss v. Bush I ісін екі жеке іс ретінде қарау мүмкіндігін қамтамасыз етпей, қараудан бас тартты. Әділет төрешісі Мойер де, О'Коннелл де Огайо штатының сайлау заңнамасы Шартартушыларға бір петицияда екі түрлі лауазымға сайланған адамдарға қатысты шағымдануға рұқсат бермейді деген шешімге келді. 17 желтоқсанда іс қайтадан жаңартылды, енді ол тек Огайо штатының президенттік сайлау коллегиясына сайлаушыларын сайлауға қатысты. Сонымен қатар, соттан Керри-Эдвардс президенттік билетін Огайо штатының сайлау дауыстарының заңды жеңімпазы деп жариялау туралы өтініш жасалды. 2005 жылдың 12 қаңтарында Шартартушылардың өтініші бойынша Moss v. Bush ісі қабылданбады.
Санкцияларды қолдану туралы ұсыныс
2005 жылғы 18 қаңтарда Огайо штатының мемлекеттік хатшысы талапкерлерге қарсы санкция салу туралы өтініш берді, онда Moss v. Буш ісі негізсіз екендігі, заңмен белгіленген дәлелдеме стандарттарына сай келмейтіні және тек партиялық саяси мақсаттармен қозғалғаны айтылды. 2005 жылғы 19 мамырда Бас судья Мойер санкция салу туралы өтінішті қабылдамады. Судья Мойер "[талапкерлер шағымда көптеген айыптаулар келтірді, олар ең жақсы жағдайда өте күмәнді, әлеуетті түрде артық көрінетін, қоздыратын және логикадан мүлдем айырылған" (4-тармақ) және "осы айыптаулардың көпшілігінің сырттай жағымсыз сипатына қарамастан" (16-тармақ) Огайо заңдары бойынша санкциялар екі себеппен орынды емес деп шешті. Біріншіден, судья Мойер азаматтық сот ісінен өзгеше, Огайо штатының сайлау дауы туралы заңдары негізсіз айыптаулар үшін санкция салуға рұқсат бермейді деген қорытындыға келді. (17-24-тармақтар). Екіншіден, талапкерлер дәлелдер жиналғанға дейін өздерінің талаптарын кері тартып алғандықтан, судья Мойер санкциялар заңмен рұқсат етілсе де, сотта санкция салу үшін жеткілікті дәлелдер болмағанын мәлімдеді. (25-тармақ).
Мосс пен Мойер
2004 жылғы 20 желтоқсанда "Огайо штатының Жоғарғы сотының 2005 жылғы мерзіміне Томас Мойердің Бас судья лауазымына сайлануын растау туралы" шағым бойынша іс қайтадан жаңартылды. Бұл іс Moss v. Moyer, Огайо Жоғарғы сотының іс нөмірі 04-2106 ретінде белгілі. Губернатор Боб Тафт судья Морин О'Коннорды бұл мәселені қарауға тағайындады. 2004 жылғы 28 желтоқсанда судья О'Коннор Огайо азаматтық процессуалдық ережелерінің 9(b) тармағына сәйкес, шағымданушылардың Бас судья сайлауындағы күдікті алаяқтық әрекеттерін толыққанды және нақты сипаттаулары қажет екенін мәлімдеді. Ол шағымданушыларға 2005 жылдың 7 қаңтарына дейін осы талаптарды орындауды бұйырды, олардың қарсы тараптарына 2005 жылдың 14 қаңтарына дейін жауап беруге мүмкіндік берді және осы талаптар қарастырылып біткенше кез келген процессуалдық әрекеттерді тоқтатты. 2005 жылдың 12 қаңтарында шағымданушылардың өтініші бойынша Moss v. Moyer ісі қарастырылмай қалды.
Мосс пен Мойер
Moss v. Moyer ісінің тізімі
Алғашқы тіркеу (pdf) (тіркелген 2004.12.20)
Адвокатты іске қабылдау өтініші қабылданды (pdf) (шешім 2004.12.27)
First filing (pdf) (filed 2004.12.20)
Motion for admission pro hac vice granted (pdf) (decided 2004.12.27)