Кіріспе
Моррисон Ольсонға қарсы, 487 U. S. 654 (1988), АҚШ Жоғарғы Сотының тәуелсіз прокурорлық актінің конституциялық екенін анықтаған шешімі болды. Моррисон сонымен қатар Конгрестің Президенттің АҚШ қызметкерлерін қызметтен алу билігін шектеу мүмкіндігінің шегін анықтауда маңызды прецедент құрды. Seila Law LLC v. Consumer Financial Protection Bureau (2020) ісінде Жоғарғы Сот Моррисонды тек екінші дәрежедегі лауазым иелеріне ғана қолданылатын тар ерекшелік ретінде қарастырды. Жылдар бойында бұл іс судья Антонин Скалияның жалғыз қарсы пікірімен де кеңінен танылды.
Фактілер
Бұл іс АҚШ Өкілдер палатасының екі кіші комитетінен түскен сотқа шақырулармен байланысты болды. Шақырулар Экологиялық қорғау агенттігіне (EPA) ЭПА мен Әділет департаментінің Жер және табиғи ресурстар бөлімінің Суперфонд заңын қолдануға бағытталған күш-жігеріне қатысты құжаттарды ұсынуды талап етті. Президент Рональд Рейган ЭПА әкімшісіне құжаттарды жарияламауды бұйырды, олардың құрамында «құқық қорғау саласына қатысты құпия ақпарат» бар деген негіз келтірілді. Бұл Өкілдер палатасының Сот комитетінің тергеуіне әкелді, нәтижесінде баяндама жарық көрді. Баяндамада Уотергейт кезеңіндегі Заң кеңесі кеңсесінің көмекші бас прокуроры болған Теодор Олсон тергеудің бастапқы кезеңінде Палатаның кіші комитеті алдында жалған және адастыратын куәлік бергені айтылды. Сот комитетінің төрағасы баяндаманың көшірмесін Бас прокурорға жіберіп, Олсон мен тағы екі адамға қатысты айыптауларды тексеру үшін тәуелсіз прокурор тағайындауды сұрады. Алексия Моррисон тәуелсіз прокурор болып тағайындалды және Олсонның федералды заңды бұзғанын анықтауға өкілеттік алды. Олсон сотқа шақыруды жоюға және Моррисонды оның лауазымымен байланысты сотқа шақыруға тырысты. Олсон тәуелсіз прокурор кеңсесінің АҚШ Президенті кеңсесінен атқарушы билікті алып тастағанын және ешкімге жауап бермейтін үкіметтің гибридті «төртінші тармағын» құрғанын мәлімдеді. Ол тәуелсіз прокурордың кең өкілеттіктерін партиялық көзқарастармен оңай пайдалануға немесе заңбұзуға болады деп сақтық танытты. Моррисон өз кезегінде, өзінің лауазымының тарихи түрде жабық ортада жұмыс істейтін атқарушы биліктің теріс пайдалануын болдырмау үшін қажет екенін айтты.
Ұстауы
Сот "Үкіметтегі әдептілік туралы" заңның тәуелсіз кеңесші тағайындау ережесі билік бөліну принципін бұзбайды деген шешім қабылдады, себебі ол бір тармақтың құзырын екіншісінің есебінен арттырмайды. Керісінше, Президент (атқарушы орган) тәуелсіз кеңесшіні қызметтен босата алмаса да, ол әлі де атқарушы биліктің лауазым иесі болып саналады, яғни ол АҚШ Конгресінің немесе соттардың бақылауында емес.
Пікірлер
Тек қана Скалия заңға қарсы шықты, себебі: 1) қылмыстық қудалау "екі биліктің біріктірілген атқарушылық құқығы" болып табылады және 2) заң президентті осы құқықтың "ексклюзивті бақылауынан" айырды. Оның пікірінше, Скалия заңның іс жүзінде қалай теріс пайдаланылуы мүмкін екенін болжап, "Менің қорқынышым, Сот Республиканы үлкен зиян келтіретін институтпен мәңгілікке ауыртпалыққа салды" деп жазды. Олсон ісі бойынша билік бөлінісі туралы талқылауы басқа Жоғарғы Сот істерімен риторикалық салыстыру арқылы танымал: мәтін=Көбінесе осындай мәселе Сот алдына қойдың терісін жамылған күйде келеді: ұсынылған принциптің билік тепе-теңдігіне елеулі өзгеріс енгізу әлеуеті бірден көзге көрінбейді және оны мұқият және көреген талдау арқылы анықтау қажет. Бірақ бұл қасқыр қасқыр болып келеді. Скалияның Моррисонға қарсылығы оның ең есте қаларлық және риторикалық күшті пікірлерінің бірі ретінде жиі айтылады және көптеген адамдар оны тізімнің басында санайды. Уақыт өте келе Скалияның жалғыз қарсылығы дұрыс көзқарас ретінде кеңінен қабылданып, 1999 жылы Конгрестің тәуелсіз кеңесші туралы заңды жоюға қабылдаған шешіміне әкелді. Сыншылар Уолш кеңсесі президент Буш ағаның оқиғаға қатысы туралы жалған мәлімдеме жасады деген хабарды таратып жіберген кезде партиялық саясатты сезінді. Сонымен қатар, Скалияның пікірлерімен үндес, тәуелсіз кеңесші Кеннет Старр президент Клинтонның жер сатып алулары мен некеден тыс қатынастарын тергеуге 40 миллион доллардан астам ақша жұмсап, төрт жылдан астам уақыт кеткен кезде де алаңдаушылық туды. Көптеген адамдар тергеудің партиялық мүдделерде жүргізілгенін сенді.
text=Frequently an issue of this sort will come before the Court clad, so to speak, in sheep's clothing: the potential of the asserted principle to effect important change in the equilibrium of power is not immediately evident, and must be discerned by a careful and perceptive analysis. But this wolf comes as a wolf. Scalia's dissent in Morrison is frequently cited as one of his most memorable and rhetorically powerful opinions, and it is considered by many to be at the top of the list. Over time, Scalia's lone dissent has become far more widely accepted as the correct view and likely led to the 1999 Congressional vote to scuttle the independent counsel statute. Critics also sensed partisan politics when Walsh's office leaked a note suggesting President Bush Sr. had lied about his connections to the affair. Concerns were also raised, in line with Scalia's dissent, when independent counsel Kenneth Starr spent $40 million and more than four years investigating President Clinton's land deals and extramarital affairs. Many believed the investigation was partisan.
Салдары
Конгресс 1999 жылы тәуелсіз прокурорлар туралы заңның мерзімін ұзартпады. Содан кейін судья Самуэль Алито биліктердің бөлінуі принципіне соққы "жұрттан ауыр салмақтағы чемпион Майк Тайсон қарсыластарын қалыпты соққандай күшті соққы берді" деді. Бұл, сол кезде президенттік өкілеттіктерді қадағалаумен айналысқан "Майерс против АҚШ" ісіне "қанжар қадаған" сияқты болды. 2006 жылдың сәуір айында Моррисонды сілтеме жасай отырып, сот И. Льюис "Скутер" Либбидің арнайы прокурор Патрик Дж. Фицджеральдқа қарсы қудалау құқығы жоқ деген аргументін қабылдамады. Моррисон "Seila Law LLC против Тоттеушілерді қорғау бюросы" (2020) ісінде АҚШ шенеуніктерін өз қалауынша қызметтен босатуға президенттің жалпы алғанда шектеусіз құқығына ерекше жағдай ретінде қарастырылды. Сот Моррисонның шешімі тек төменгі лауазымды шенеуніктерге қатысты тар ерекшелік екенін анықтады.