Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Пьер Гутьер (1732–1813) – француз металл өңдеушісі. Бар-сюр-Об қаласында дүниеге келген ол, Мартин Курдың шәкірті ретінде, ерте жасында Парижге келді. Өмірінің жарқын кезеңінде ол сан алуан металл бұйымдар жасады, олардың ең жақсылары сол заманғы өнердегі бәсекелестерінен кем түспеді. Ұзақ жылдар бойы Людовик XVI сарайынан, әсіресе Мари Антуанеттадан жиһаз жасауға көптеген тапсырыстар алды делінген, бірақ соңғы зерттеулер оның королева үшін жасаған жұмыстары қоладан жасалған бұйымдармен ғана шектелгенін көрсетті. Дегенмен, Гутьер бұл шығынды оңай көтере алады, тіпті оған тиесілі көптеген жиһаз безендірулері Томирдің қолынан шыққан деген пікірді сыншылар ақтаса, оның беделіне де ешқандай зиян келмейді. Бірақ егер ол сарайға қызмет етпесе де, герцог д’Омон, герцогиня де Мазарин және мадам дю Барридің ең әдемі заттарын жасағандығы сөзсіз. Шындығында, Людовик XV-тің сүйіктісінің әдеттері ұлы суретшінің Лувесьенн сарайының даңқы үшін жасаған барлық еңбегінің құнынан айырылуына себеп болды. 1782 жылы Парижде өткен аукционда герцог д’Омонның жинағы сатылғанда, Гутьермен безендірілген көптеген заттар Людовик XVI және Мария Антуанетта сатып алды, осыдан олардың сарай үшін жасалғаны туралы сенім пайда болды. Алайда, герцогтің сату каталогы сақталған, онда сатып алушылардың есімдері мен төленген бағалар көрсетілген. Аукцион Гутьердің өнерінің шыңы болды. Қымбат лак шкафтар, шамдар мен шамдандар, инкрустацияланған үстелдер мен шкафтар, порфир, яшма және таңдаулы мәрмәрдан жасалған бағаналар мен вазалар, Қытай мен Жапонияның фарфорының көп бөлігін ол қоламен әшекейледі. Оның 50-ден астам туындысында Гутьердің қолымен қойылған белгі бар. Герцог д’Омонның кабинеті аңшылық өнерінің ең жоғары деңгейін көрсетеді, ал осы аукционда Гутьердің жұмысы үшін төленген жоғары бағалар оның өз заманындағы жетістіктеріне берілген құндылықтың нақты көрсеткіші болып табылады. Мысалы, Мария Антуанетта оның жасаған қызыл яшмадан жасалған ыдысқа немесе парфюмерияға арналған құтыға 12 000 ливр төледі, ол сол кезде-ақ танымал болған. Бірақ 1831 жылы Фурнье аукционында ол сол бағаның оннан бір бөлігіне сатылды; ал 1865 жылы, Герфорд маркизі оны принц де Бове аукционында сатып алғанда, 31 900 франкқа бағаланды. Қазір ол Уоллес жинағында сақталады, онда Гутьердің ең тамаша және ең көрнекті туындылары жинақталған. Алтын қоладан құйылған және әсем өңделген безендірулерде жүзім жапырақтарынан төгілген сатирлердің бас суреттері бейнеленген, ал аяқтарында серпіліске дайын жылан оралған. Кішкентай тостаған Луврдің қазыналарының бірі. Сондай-ақ, 1771 жылы Гутьер, цизилеур және дореур ду Рой а Париж деген қолтаңбасы қойылған қола сағат бар, онда өзен құдайы, Рейн және оның саласы Дюрансты бейнелейтін су нимфасы, сондай-ақ Авиньон қаласын бейнелейтін әйел тұлғасы бейнеленген. Гутьердің барлық жұмысы жоғары сапалы емес, ал ол орындаған көптеген бұйымдар басқалардың жобалары бойынша жасалған. Оның ең жақсы туындыларындағы нәзіктігі, талғампаздығы және аяқталуы ерекше тартымды, ал оның ұлы сәттерінде ол суретші де, шебер де ең жоғары деңгейде тұрады. Оның кейбір безендірулерінде кездесетін жұмсақ, өлі алтын түсін ол өзі ойлап тапқан делінеді, бірақ оның барлық керемет жұмыстарындағы алтын жалатылуы ерекше сапаға ие. Бұл тонның сүйкімділігі Фонтенблодағы Мария Антуанеттаның кабинетіндегі шамдар мен қоладан жасалған безендірулерде жақсы көрінеді. Ол революцияға дейін мадам дю Барри үшін Лувесьеннді әшекейлеуді жалғастырды, содан кейін ол үшін гильотина келді, ал оның өзі толық құлдырауға ұшырады. Оның мүлігі тәркіленген кезде, ол оған 756 000 ливр қарыз болды, бірақ ол әкімшілерге бірнеше рет өтініш бергеніне қарамастан, бір тиын да алмады. "Ауруханада орын іздеуге мәжбүр болған ол кедейлікте қайтыс болды" делінген оның ұлдары дю Барридің мұрагерлеріне қарсы сотқа берген арыздарында.
Pierre Gouthière (1732–1813) was a French metal worker. He was born at Bar sur Aube and went to Paris at an early age as the pupil of Martin Cour. During his brilliant career he executed a vast quantity of metal work of the utmost variety, the best of which was unsurpassed by any of his rivals in that great art period. It was long believed that he received many commissions for furniture from the court of Louis XVI, and especially from Marie Antoinette, but recent searches suggest that his work for the queen was confined to bronzes. Gouthière can, however, well bear this loss, nor will his reputation suffer should those critics ultimately be justified who believe that many of the furniture mounts attributed to him were from the hand of Thomire. But if he did not work for the court he unquestionably produced many of the most splendid belongings of the duc d'Aumont, the duchesse de Mazarin and Madame du Barry. Indeed, the custom of the beautiful mistress of Louis XV brought about the financial ruin of the great artist, who accomplished more than any other man for the fame of her château of Louveciennes. When the collection of the duc d'Aumont was sold by auction in Paris in 1782 so many objects niounted by Gouthière were bought for Louis XVI and Marie Antoinette that it is not difficult to perceive the basis of the belief that they were actually made for the court. The duc's sale catalogue is, however, in existence, with the names of the purchasers and the prices realized. The auction was almost an apotheosis of Gouthière. The precious lacquer cabinets, the chandeliers and candelabra, the tables and cabinets in marquetry, the columns and vases in porphyry, jasper and choice marbles, the porcelains of China and Japan were nearly all mounted in bronze by him. More than fifty of these pieces bore Gouthière's signature. The duc d'Aumont's cabinet represented the high water mark of the chasers art, and the great prices which were paid for Gouthière's work at this sale are the most conclusive criterion of the value set upon his achievement in his own day. Thus Marie Antoinette paid 12,000 livres for a red jasper bowl or br~~le parfums mounted by him, which was then already famous. Curiously enough it commanded only one tenth of that price at the Fournier sale in 1831; but in 1865, when the marquis of Hertford bought it at the prince de Beauvais's sale, it fetched 31,900 francs. It is now in the Wallace Collection, which contains the finest and most representative gathering of Gouthière's undoubted work. The mounts of gilt bronze, cast and elaborately chased, show satyr's heads, from which hang festoons of vine leaves, while within the feet a serpent is coiled to spring. A smaller cup is one of the treasures of the Louvre. There too is a bronze clock, signed by Gouthière, cizileur et doreur du Roy a Paris, dated 1771, with a river god, a water nymph symbolizing the Rhne and its tributary the Durance, and a female figure typifying the city of Avignon. Not all of Gouthière's work is of the highest quality, and much of what he executed was from the designs of others. At his best his delicacy, refinement and finish are exceedingly delightfulin his great moments he ranks with the highest alike as artist and as craftsman. The tone of soft dead gold which is found on some of his mounts he is believed to have invented, but indeed the gilding of all his superlative work possesses a remarkable quality. This charm of tone is admirably seen in the bronzes and candelabra which he executed for the chimney piece of Marie Antoinette's boudoir at Fontainebleau. He continued to embellish Louveciennes for Madame du Barry until the Revolution, and then the guillotine came for her and absolute ruin for him. When her property was seized she owed him 756,000 livres, of which he never received a sol, despite repeated applications to the administrators. "Réduit a solliciter une place à l'hospice, il mourut dans la misére." So it was stated in a lawsuit brought by his sons against du Barry's heirs.