Кіріспе

Газет бетінде материалды орналастыру процесі

Жаңалықтар дизайны – газет бетінде материалды редакциялық және графикалық талаптар мен мақсаттарға сәйкес орналастыру процесі. Басты редакциялық мақсаттар – жаңалықтарды маңыздылығы бойынша реттеу, ал графикалық талаптар – оқылымдылықты және жарнаманы тепе-теңдікпен, көзге түсірмей енгізуді қамтиды. Жаңалықтар дизайны графикалық дизайн принциптерін қамтиды және журналистиканы оқыту бағдарламасының бір бөлігі ретінде мектептер мен жоғары оқу орындарында оқытылады. Қабаттас және байланысты терминдер: макеттеу, құрастыру (бұрынғы жапсыру) және беттеу. Қазіргі заманғы газеттер дәуірі 19 ғасырдың ортасында, өнеркәсіптік революция кезінде, баспа және тарату мүмкіндіктерінің артуымен басталды. Уақыт өте келе баспа технологиясының, графикалық дизайнның және редакциялық стандарттардың жақсаруы газеттердің сыртқы түрі мен оқылымдылығын жақсартуға әкелді. 19 ғасырдағы газеттер көбінесе әр мақалаға бірнеше тақырыппен, тік форматта тығыз басылған. Осы технологиялық шектеулердің көпшілігі 20 ғасырдың соңында цифрлық жинақтау және беттеу енгізілгенге дейін сақталды.

Процесс

Дизайнерлер әдетте беттік басылым бағдарламалық жасақтамасын пайдаланып, беттердегі элементтерді тікелей орналастырады. Бұрын, цифрлық редактуралық беттеуден бұрын, дизайнерлер әр беттің элементтерінің нақты орналасуын бақылау үшін дәл "макеттік үлгілерді" қолданған. Мәтін құрастырушыға мәтін түрін белгілеуге және мәтін бағандарын орналастыруға мүмкіндік беретін дұрыс бағана енін анықтау үшін толық макеттік үлгі қажет болды. Макет сонымен қатар кез келген таңдалған ен үшін мәтіннің ұзындығын ("баған дюймдеріндегі мәтін") есептеуді талап етті. Бастапқы газеттердегі айырмашылықтар мен үйлеспеушіліктердің көп бөлігі соңғы минуттағы түзетулерді тек мәтін құрастырушылар жасағандықтан туындады. Фотографиялық басып шығару процесінде мәтін құрастыру жабыстыруға жол берді, онда мәтін бағандары машиналармен (фототиптеу машиналары) жоғары ажыратымды пленкаға басылып, фотосуретке түсірілген соңғы басылымдарға жабыстырылды. Бұл басылымдар өз кезегінде үлкен форматты өндіріс камерасымен тікелей болат эмульсиялық фотопластиналарға "негативке түсірілді". Жабыстыру ауыр типографиялық мәтін құрастыруды тоқтатса да, бұл әлі де жоспарланған макеттерді және баған енін орнатуды талап етті. Фотопластиналар (әлі) баспа барабандарына оралып, газет қағазына (қағазға) тікелей сия жағады. 1990 жылдардың ортасында жабыстыру процесі тікелей пластинаға басу процесіне жол берді, онда компьютерлік беттелген файлдар тікелей фотопластинаға оптикалық түрде жіберілді. Газет өндірісінің бірнеше аралық кезеңдерін алмастырған тікелей пластинаға басу, бұрынғыдан гөрі әлдеқайда икемділік пен дәлдікке мүмкіндік берді. Бүгінгі таңдағы дизайнерлер әлі де Adobe InDesign немесе Quark сияқты макеттік бағдарламалық жасақтамасын пайдаланып, бағандық тор макеттерін қолданады.

Құрылыс нұсқалары

Дизайнерлер фотосуреттердің мөлшерін және тақырыптардың мөлшерін (әріптердің мөлшері мен тақырыптың қанша орын алатынын) таңдайды. Олар мақалалардың қай беттерге және бетте қай жерге орналасатынын редакторлармен ақылдасып немесе өздері шеше алады. Арнайы беттер үшін қаріптерді таңдауға мүмкіндік бар, бірақ газеттердің көбінесе тұрақты қолданылуын анықтайтын өз дизайн стилі болады.

Белгілі жаңалықтар дизайнерлері

1930 жылдары Linotype News журналында Джон Э. Аллен АҚШ баспасөзінің дизайны туралы ең көп жазған алғашқы адам болды. Одан кейін ғасырдың ортасында Сиракуза журналистикасының профессоры Эдмунд Арнольд, кейде "қазіргі заманғы" газет дизайнының әкесі деп есептеледі, ал журналист Харольд Эванс ғасырдың соңында британдық жаңалықтар дизайнында маңызды рөл атқарды.