Кіріспе
Канада еңбек құқығының қағидасы
Канада еңбек құқығында Рэнд формуласы (автоматты ұстау және міндетті ұстау деп те аталады) – ұйымдасқан еңбек (кәсіподақтар) мен жұмыс берушілер арасындағы сот шешімінен туындаған жұмыс орнының келісімі. Бұл жұмыс берушілерге өндірістік тұрақтылықты қамтамасыз етеді, өйткені ұжымдық шартқа бағынған барлық жұмыскерлер кәсіподаққа міндетті түрде жарна төлеуге міндетті, ал кәсіподақ «бірінші жұмыс істе, кейін шағымдану» принципіне келіседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, кейбір жұмыс орындарындағы жұмыскерлер кәсіподақ өкілдері келіскен жалақы мен әлеуметтік жәрдемақының артуынан пайдаланғандарына қарамастан, кәсіподаққа жарна төлеуден бас тартқан, осылайша «тегін пайдаланушылар» ретінде қаралып, шиеленіс пен зорлыққа әкелген. Сонымен қатар, бейбіт дауларды реттеу механизмі болмауы кәсіподақ мүшелерінің жиі жұмыстан кетуіне және өндірістік тұрақсыздыққа себеп болды. Рэнд формуласының келісімі қызметкердің жарна төлеуден жалтармай, ұжымдық келіссөздердің нәтижелерінен – жоғары жалақы немесе денсаулық сақтану сияқты артықшылықтардан пайдалануын қамтамасыз ету үшін жасалды. Бұл формуланы 1946 жылы Канада Жоғарғы сотының судьясы Иван Рэнд, осы заңның атымен аталуымен, Онтарио штатының Виндзор қаласында 1945 жылғы Форд ереуіліне төрелік шешім ретінде енгізді. Канаданың Еңбек кодексі және көптеген провинциялардың еңбек қатынастары туралы заңдарында белгілі бір шарттар орындалған жағдайда Рэнд формуласын қолдануды талап ететін ережелер бар. Рэнд формуласын міндетті етпейтін провинцияларда, кәсіподақ жарналарын автоматты түрде ұстау екі тараптың (яғни жұмыс беруші мен кәсіподақтың) келісімімен ұжымдық шарттың бір бөлігі болуы мүмкін. Егер жарна төлеуге діни қарсылықтар болса, онда жарна екі тараптың келісімімен қайырымдылыққа аударылуы мүмкін.
In Canadian labour law, the Rand formula (also referred to as automatic check off and compulsory checkoff) is a workplace compromise arising from jurisprudence struck between organized labour (trade unions) and employers that guarantees employers industrial stability by requiring all workers affected by a collective agreement to pay dues to the union by mandatory deduction in exchange for the union agreement to "work now, grieve later." Historically, in some workplaces, some workers refused to pay dues to the union even after benefiting from wage and benefit improvements negotiated by the union representatives, resulting in friction and violence as they were seen as "freeloaders"; at the same time, absence of a peaceful grievance settlement mechanism created industrial instability as union members often walked off the job. The Rand formula compromise was designed to ensure that no employee will opt out of the union simply to avoid dues yet reap the benefits of collective bargaining, such as higher wages or health insurance. Supreme Court of Canada Justice Ivan Rand, the eponym of this law, introduced this formula in 1946 as an arbitration decision ending the Ford Strike of 1945 in Windsor, Ontario. The Canada Labour Code and the labour relations laws of a majority of provinces contain provisions requiring the Rand formula when certain conditions are met. In those provinces where the labour relations laws do not make the Rand formula mandatory, the automatic check off of union dues may become part of the collective bargaining agreement if both parties (i. e., the employer and the trade union) agree. If there are religious objections to paying dues the dues may be donated to a mutually agreed upon charity.
Қауымдасу бостандығы мәселесі
Рэнд формуласы кәсіподақ мүшесі болсын болмасын, жұмыс орындарында қызметкерлердің көпшілігі кәсіподақ құруға дауыс берген барлық қызметкерлерге қолданылады. Канаданың Жоғарғы соты қауымдасу еркіндігі Рэнд формуласымен бұзылмайтынын анықтады. 1991 жылғы Лавин шешімінде Сот судьялары берген бір-біріне сәйкес келетін түсіндірмелерде, Рэнд формуласы егер де 2-бапты бұзса, Канаданың Құқықтар мен бостандықтар жарғысының 1-бабына сәйкес ақталуы мүмкін, сондай-ақ ол нарықтық экономикаға қайшы келетін тәсілмен кәсіподақ төлемақысын төлеу немесе төлемеу бойынша жеке таңдауды шектейтін теріс әсерге ие болғандықтан, ол жалпы алғанда жақсы қабылданып келді. Рэнд формуласын жақсы қабылдау көбінесе кәсіподақтар мен олардың жақтастарынан болды, ал консервативті канадалықтар ең көп қарсылық көрсетті.
Қатысушы істер
R v Advance Cutting & Coring Ltd (2001): Жоғарғы Сот Квебек құрылыс саласындағы міндетті кәсіподақ мүшелігін қолдады. R. v. Advance Cutting & Coring Ltd., 2001 SCC 70, (2001) 3 S. C. R. 209
B. C. Health Services (2007): Жоғарғы Сот ұжымдық келіссөздерді еркін бірігу құқығының конституциялық кепілдігі ретінде мойындады. Health Services and Support – Facilities Subsector Bargaining Assn. v. British Columbia, (2007) 2 S. C. R. 391, 2007 SCC 27
Lavigne (1991): Жоғарғы Сот міндетті жарналарды қолдады. Lavigne v. Ontario Public Service Employees Union, (1991) 2 S. C. R. 211
B. C. Health Services (2007): The Supreme Court recognized collective bargaining as a constitutional right under the freedom of association guarantees. Health Services and Support – Facilities Subsector Bargaining Assn. v. British Columbia, (2007) 2 S. C. R. 391, 2007 SCC 27
Lavigne (1991): The Supreme Court upheld mandatory dues. Lavigne v. Ontario Public Service Employees Union, (1991) 2 S. C. R. 211