Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фин экологы (1932–2020)
Finnish ecologist (1932–2020)
Каарло Пентти Линкола (7 желтоқсан 1932, Хельсинкиде туған – 5 сәуір 2020) – көрнекті фин терең экологы, орнитологы. Кейбір авторлар оны экофашизм және авторитарлық терең экологиямен байланыстырады. Линкола 1959 жылдан 1995 жылға дейін жыл бойы балық аулаумен айналысты. Ол Кеителе, Пейянне және Фин шығанағында, ал 1978 жылдан бастап Ванаявесиде балық аулады. Линкола қоршаған ортаның нашарлауына адамдарды кінәлады. Халық санының артуымен байланысты проблемаларды шешу үшін ол халық санының тез азаюын жақтады. Линколаның туған інісі Ансси 1941 жылы Кеңес Одағына қарсы соғыста 20 жасында қаза тапты. Ансси қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң Каарло простата қатерлі ісігінен қайтыс болды. 1944 жылы Хьюго жүрек талмасынан қайтыс болды. Линколаның Айра атындағы үлкен әпкесі және Марти атындағы кіші інісі болды. 1995 жылы Линкола Финляндияның табиғи мұра қорын (Luonnonperintösäätiö) құрды, ол Финляндияның оңтүстігіндегі қалған көне орманды және басқа да табиғатты қорғауға бағытталған. Қор жеке тұлғалар мен компаниялардан түскен қаржыны қабылдап, қорғауға лайық деп танылған ормандық жерлерді сатып алады. Линкола 1961 жылдан 1975 жылға дейін үйленген және екі баласы бар.
Kaarlo Pentti Linkola (7 December 1932 in Helsinki – 5 April 2020) was a prominent Finnish deep ecologist, ornithologist, and is linked by some authors to ecofascism and to authoritarian deep ecology. Linkola was a year round fisherman from 1959 to 1995. He fished on Keitele, Päijänne and the Gulf of Finland, and since 1978 he fished on Vanajavesi. Linkola blamed humans for the continuous degradation of the environment. He promoted rapid population decline to combat the problems commonly attributed to overpopulation. Linkola's half brother, Anssi, was killed during the Continuation War against the Soviet Union in 1941, at the age of 20. One year after Anssi died, Kaarlo died of prostate cancer. Hugo then died in 1944 due to a heart attack. Linkola had an elder sister, Aira, and a younger brother, Martti. In 1995, Linkola founded the Finnish Natural Heritage Foundation (Luonnonperintösäätiö), which concentrates on preserving the few ancient forests still left in southern Finland and other nature conservation. The foundation receives donations from private individuals and companies, then purchases forest areas deemed unique enough to deserve protection. Linkola was married from 1961 to 1975, and had two children.
Идеялар
Линколаның көзқарастары кейде "экофашистік" деп сипатталады. Ол демократияны қателік деп санады, диктатураны артық көретінін айтты, және тек радикалды өзгерістер ғана экологиялық құлдырауды болдырмайды. Ол әлемдегі адамзаттың, дамыған немесе дамымаған болуына қарамастан, жалпы биосфера есебінен өмір сүруге лайық емес деп мәлімдеді. 1994 жылдың мамыр айында Линкола The Wall Street Journal Europe газетінің бірінші бетінде жарияланды. Ол әлем халқының санын күрт азайтуды жақтады және болашақ әлемдік соғыс туралы: "Егер мен басуға болатын батырма болса, миллиондаған адамның өліміне әкелсе, мен өзімді еш ойланбастан құрбан етер едім" деді. Линколаның жазбаларында ол куә болған қоршаған ортаның нашарлауын жанды түрде сипаттайды. Ол 1979 жылы жарық көрген "Toisinajattelijan päiväkirjasta" (Диссиденттің күнделігінен) атты еңбегін неміс солшыл радикалдары Андреас Баадер мен Ульрике Майнхофқа арнап, "олар – жол көрсетушілер, Назареттен келген Иса немесе Альберт Швейцер емес" деп жазды. Линкола жеті жыл кіші швед белсендісі Грета Тунбергтің танымалдығына қуанды: "Мен оның туралы айтылатын әр сөзді жақсылап қадағалаймын. Әрине, ол кішкене еңгейген де керемет қыз. Оның неше уақытқа дейін күресе алатынын көрейік".
Linkola's views have been sometimes described as "ecofascist". He believed that democracy was a mistake, saying he preferred dictatorships, and only radical change can prevent ecological collapse. He contended that the human populations of the world, regardless if they are developed or underdeveloped, do not deserve to survive at the expense of the biosphere as a whole. In May 1994, Linkola was featured on the front page of The Wall Street Journal Europe. He said he was for a radical reduction in the world population and was quoted as saying about a future world war, "If there were a button I could press, I would sacrifice myself without hesitating, if it meant millions of people would die." Linkola's writings describe in emotional detail the environmental degradation he witnessed. He dedicated his 1979 Toisinajattelijan päiväkirjasta (From the Diary of a Dissident) to German far left militants Andreas Baader and Ulrike Meinhof, stating that "they are the signposts, not Jesus of Nazareth or Albert Schweitzer". Linkola was pleased to see the rise of Greta Thunberg, a Swedish activist seventy years younger: "I follow very closely what is said about her. After all, she's even a great girl in a little crazy way. Let's see how long she can still fight."
Қабылдау
2009 жылы жарық көрген «Экологиялық өзгерістер және сыртқы саясат: теория және практика» кітабында Киби халықаралық университетінің халықаралық қатынастар профессоры Мика Мервио Финляндиядағы көптеген экологтар Линколадан қашықтап, ал қоршаған орта туралы алаңдағандар оның еңбектерін ынтамен оқитынын айтты. Мервио Линколаны «жағымсыз шындықтың фин және қараңғы нұсқасы» ретінде сипаттады. Линкола, Пенти және Осмо Соиньинваара: «Линкола бағдарламасы туралы хаттар». Порвоо: WSOY, 1986 жыл. Линкола, Пенти: «Өмір жеңіске жете ала ма?». Хельсинки: Тамми, 2004 жыл. Линкола, Пенти: «Өмір үстемдік таба ала ма? : Экологиялық дағдарысқа революциялық көзқарас». Ұлыбритания: Arktos Media, 2-ші түзетілген басылым. 2011 жыл. («Өмір жеңіске жете ала ма?», 2004 жылғы ағылшын тіліне аудармасы).
In the 2009 book Environmental Change and Foreign Policy: Theory and Practice, Mika Merviö, Professor of International Relations at the Kibi International University, contended that while most environmentalists in Finland distanced themselves from Linkola, those concerned about the environment avidly read his writings. Merviö said that Linkola represents "a very Finnish and dark version of 'an inconvenient truth'." Linkola, Pentti and Osmo Soininvaara: Kirjeitä Linkolan ohjelmasta. Porvoo: WSOY, 1986. Linkola, Pentti: Voisiko elämä voittaa. Helsinki: Tammi, 2004. Linkola, Pentti: Can Life Prevail? : A Revolutionary Approach to the Environmental Crisis. UK: Arktos Media, 2nd Revised ed. 2011. (English translation of Voisiko elämä voittaa, 2004).