Кіріспе

Тромболиттік препарат

Альтеплаза, Activase саудалық атауымен де сатылады, адам тініндегі плазминоген активаторының (t PA) биосинтетикалық түрі. Ол жедел ишемиялық инсульт, жедел ST сегментінің көтерілуімен жүретін миокард инфарктісі (жүрек шабуылының бір түрі), төмен қан қысымымен байланысты өкпелік эмболия және орталық веналық катетердің бітелуі үшін қолданылатын тромболиттік дәрі. Ол венаға немесе артерияға инъекция арқылы енгізіледі және қытай хомягының жасушаларында (CHO) рекомбинантты ДНК технологиясы арқылы синтезделеді. Альтеплаза фибринолизді күшейту арқылы қан ұйыршағын ыдыратады.

Медициналық қолданыстар

Алтеплаза жіті ишемиялық инсульт, миокард инфарктісі, жіті массивті өкпе эмболиясы және бітелген катетерлерді емдеу үшін көрсетіледі. Басқа тромболиздік препараттар сияқты, алтеплаза тіндік қан ағынын қалпына келтіру үшін қан құйрықшаларын ерітуге қолданылады, бірақ бұл патологияға байланысты өзгеруі мүмкін. Әдетте алтеплазаны денеге тамыр арқылы енгізеді.

Ишемиялық инсульт

Жедел ишемиялық инсульт диагнозы қойылған ересектерде альтеплазамен тромболитикалық емдеу стандартты күтім болып табылады. Альтеплаза қолдану функционалдық жағдайды жақсартумен және мүгедектікке шалдығу мүмкіндігін азайтумен байланысты.

Өкпе эмболиясы

2019 жылға қарай альтеплаза өкпе эмболиясын (ӨЭ) емдеу үшін ең көп қолданылатын дәрі болып табылады. Альтеплазаның инфузия уақыты 2 сағатқа созылады, ал жартылай ыдырау мерзімі 4–6 минутты құрайды. Жүйелік тромболиз жедел ӨЭ-мен ауырған науқастарда оң қарыншаның қызметін, жүрек соғу жиілігі мен артериялық қысымды жылдам қалпына келтіре алады. Дегенмен, жүйелік тромболизде қолданылатын альтеплазаның стандартты дозалары, әсіресе егде жастағы науқастарда, ми ішілік қан кету сияқты ауыр қан кетулерге алып келуі мүмкін.

Блокталған катетерлер

Алтеплазаны кішкентай дозаларда қолдану арқылы катеттерді бітеп тастаған қан құйрықшаларын жоюға болады, осылайша катетті қайта ашып, оны пайдалануды жалғастыруға мүмкіндік туады. Орталық веноздық катетерлерде катеттің бітелуі жиі кездеседі. Қазіргі уақытта АҚШ-та катеттердің бітелуіне стандартты емдеу – алтеплаза енгізу. Катетерлік окклюзияны емдеудің жаңа баламалары, мысалы, тенектеплаза, ретеплаза және рекомбинантты урокиназа, алтеплазаға қарағанда әсер ету уақыты қысқа болуының артықшылығын ұсынады. STEMI диагнозы қойылған адамдарда алтеплазаны қолдануға болмайтын жағдайлар жіті ишемиялық инсультқа байланысты қарсы көрсетімдермен ұқсас. Алтеплазаның қосымша әсерлеріне симптомдық және өлімге алып келетін ішкі ми қан кетуі жатады. Бұл медициналық көзқарастың өзгеруіне ықпал етті, себебі ол шұғыл медициналық көмек көрсету бөлімшесінде ишемиялық инсультпен ауыратын науқастарды уақтылы бағалауға және емдеуге мүмкіндік берді.

Құқықтық мәртебе

1987 жылдың мамыр айында АҚШ-тың FDA-сы дәріні толығымен мақұлдаудың орнына қосымша мәліметтерді сұрады, нәтижесінде Genentech акцияларының құны шамамен төрттен бір бөлігіне төмендеді. Бұл шешім компанияның өзі үшін де, көптеген кардиологтар мен реттеуші органдар үшін де күтпеген болып келді және FDA-ны, соның ішінде The Wall Street Journal редакциялық алқасынан айқын сынға ұшырады. Екі қосымша сынақтан нәтижелер алынғаннан кейін, рекомбинантты tPA өндіруге жасалған алғашқы әрекеттерден кейін небәрі жеті жыл өткендігі анықталды, бұл оны тарихтағы ең жылдам әзірленген дәрілердің біріне айналдырды. Дегенмен, алтеплаздың құны әлі де тиімді.

Даулар

Алтеплаз төмен және орташа кірісті елдерде өте сирек қолданылады. Бұл оның жоғары құнымен және көбінесе денсаулық сақтанумен қамтылмауымен байланысты болуы мүмкін. Жіті ишемиялық инсультпен ауырған әйелдерге қарағанда ерлерге интравендік тінді плазминоген активаторын қолдану жиілегірек байқалады. Алайда, 2008 жылдан бері бұл айырмашылық азайып келеді.