Кіріспе

Жапон ордені Мәдениет ордені (文化勲章) – 1937 жылдың 11 ақпанында құрылған жапон ордені. Орденнің бір ғана класы бар, және ол Жапонияның өнеріне, әдебиетіне, ғылымына, технологиясына немесе жалпы мәдениетке қатысты барлық салаға үлес қосқан ерлер мен әйелдерге табыс етілуі мүмкін; орден иелері өмір бойына зейнетақы алады. Орденді Жапония императоры әр жыл сайын Мәдениет күнінде (3 қараша) жеке өзі табыс етеді. Ол «Көтерілетін күн» орденінің, «Қасиетті қазына» орденінің және «Бағалы тәж» орденінің ең жоғарғы дәрежесімен (Ұлы кордон) теңестіріледі. Жапон императорлары өз қолдарымен иеленушілерге беретін жалғыз ордендер – Хризантеманың Жоғары орденінің мойын белгісі, әр орденнің Ұлы кордоны және Мәдениет ордені. Орденнің белгісі алтын түсті және ақ эмальмен жасалған, ол тачибана апельсин гүлінің пішінінде; орталық дискіде үш ай тәрізді жаде (магатома) орналасқан. Белгі алтын және эмальмен жасалған мандарин жапырақтары мен жемістерінен құралған гүл шоғына ілінген, ол өз кезегінде мойынға тағылатын қызғылт түсті лентаға бекітілген.

Таным жүйесі

Мәдениет ордені мен мәдени еңбектерімен ерекшеленген тұлғалар академия, өнер және басқа да салалардағы жапон мәдениетін дамыту мен жетілдіруге жасалған үлестерді құрметтеу үшін бірлесіп жұмыс істейді.

Мәдениет ордені

Императордың өзі Мәдениет күнінде (3 қараша) Император сарайында өтетін марапаттау рәсімінде құрметті марапатты табыс етеді. Мәдениет орденіне үміткерлер Мәдениет еңбегі үшін лайық деп танылған тұлғалардың арасынан, Мәдениет, спорт, ғылым және технология министрінің Мәдениет еңбегі үшін лайық деп танылған тұлғаларды іріктеу комиссиясының барлық мүшелерінің пікірін тыңдағаннан кейін іріктеледі. Содан кейін Министр үміткерлерді Премьер-Министрге ұсынады, оларды Кабинет шешеді. 1955 жылдан бері жаңа марапатталғандар Мәдениет күнінде, Мәдениет орденімен марапаттау рәсімі күні жарияланады. Акира Ифукубе (1914–2006). Классикалық музыка мен киноға арналған музыканың композиторы. Рюкичи Инада (1874–1950). Дәрігер, көрнекті ғалым және бактериолог-зерттеуші. Хидео Кобаяши (1902–1983). Жапонияда әдеби сынды тәуелсіз өнер түрі ретінде қалыптастырған жазушы. Акира Куросава (1910–1998). Әлемге әйгілі кинорежиссер және суретші. Ханторо Нагаока (1865–1950). Мейдзи дәуірінің басында жапон физикасының негізін қалаушы физик. Накамура Кичимон I (1896–1954). Бұл құрметті алған алғашқы кабуки актері. Накамура Утаэмон VI (1917–2001). Ояма рөлдерімен танымал кабуки актері. Каи Хигасияма (1908–1999). Нихонга стиліндегі суреттерімен танымал суретші және жазушы. Киндзиро Окабе (1896–1984). Бөлінген анодты магнитрон жасаған электр инженері, зерттеуші және профессор. Жиро Осараги (1897–1973). Шoва дәуіріндегі танымал жазушы. Жунжиро Такакусу (1866–1945). Академик, жоғары білім беру мүмкіндіктерін кеңейтуді қолдаған және халықаралық деңгейде танымал будда ғалымы. Кендзиро Такаянага (1899–1990). Теледидарды дамытудың пионері. Морохаси Тетсуджи (1883–1982). Жапондық зерттеулер және синология саласындағы маңызды тұлға. Сусуму Тонегава (1939 ж.т.). 1987 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын жеңіп алған ғалым. Эйджи Йошикава (1892–1962). Тарихи романдардың авторы. Ясунари Кавабата (1899–1972). 1968 жылы әдебиет саласындағы Нобель сыйлығын алған жазушы.

1992 жыл

Масару Ибука (1908–1997). Sony корпорациясының негізін қосушы, президенті және төрағасы.

1994 жыл

Асахина Такаси (1908–2001). Оркестр дирижері. Умесао Тадао (1920–2010). Этнограф. Шима Хидео (1901–1998). Теміржол инженері.

1995 жыл

Шигемицу Дандо (1913–2012). Криминолог. Шусаку Эндо (1923–1996). Жазушы. Ризо Такеучи (1907–1997). Жапония тарихының ғалымы.

1997 жыл

Масатоси Кошиба (1926–2020). Нобель сыйлығының лауреаты, физик. Хирофуми Узава (1928–2014). Экономист. Тадамитсу Кисимото (1939 жылы туған). Иммунолог. Фуку Акино (1908–2001). Нихонга суретшісі. Такеши Умехара (1925 жылы туған). Жапон мәдениетін зерттеуші ғалым. Хидеки Ширакава. Нобель сыйлығының лауреаты, химик. Тошио Йодой (1911–2005). Мүсінші. Кането Шиндо. Кинорежиссер. Садако Огата. Саяси ғалым және дипломат. Накамура Якуемон, кабуки актері. Тоан Кобаяши, мөр кесу шебері. Шидзука Ширакава, қытай тіліндегі әдебиеттанушы. Хорин Фукуоджи, Нихонга суретшісі.

2005 жыл

Мицуко Мори. Актриса. Макото Саито (1921–2008). Америка дипломатиясы және саяси тарихы саласындағы саясаттанушы. Якучо Сетучи. Жазушы/Будда монахы. Хидеказу Йошида. Музыка сыншысы. Шиня Накамура. Мүсінші. Кодзи Наканиси. Органикалық химиягер. Киёши Ито. Оның еңбектері қазір Ито есебі деп аталатын математик. Дональд Кин. Жапониятанушы, ғалым, оқытушы, жазушы, жапон әдебиеті мен мәдениетін аудармашы және түсіндіруші. Тōдзюро Саката IV. Кабуки актері. Акито Арима. Ядролық физик. Харуко Сугимура, актриса.