Олденбург жылқысы: тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Жылқы тұқымы

Ольденбург немесе Ольденбургер – Төменгі Саксонияның солтүстік-батыс бөлігінен шыққан жылы қанды жылқы, бұрынғы Ольденбург Ұлы Герцогтығының аумағында қалыптасқан. Тұқым барлық мақсаттағы шаруашылық және көлік аттарынан құралған тұқымдық негізге негізделген, қазірде Alt Oldenburger деп аталады. Қазіргі заманғы Ольденбургті Ольденбург жылқысы өсірушілер қауымдастығы басқарады, ол әрбір ұрпақтың бұрынғыдан жақсы болуын қамтамасыз ету үшін асыл тұқымды малдарды қатаң іріктеуді жүзеге асырады. Ольденбургтер – тамаша жүріс-тұрысы және секіру қабілеті бар алып спорттық жылқылар. Ольденбург жылқысын өсіру өте кең тұқымдық талаптармен және мемлекеттік асыл тұқымды шаруашылықтарға шектеу қоймай, жеке меншік асыл тұқымды бұқаларды пайдаланумен ерекшеленеді.

Тарих

17 ғасырға дейін Ольденбург аймағындағы жылқылар шағын және қарапайым болған, бірақ Фризия жағалауының ауыр топырағын өңдеуге жеткілікті күшті болған. Осы жылқылар Ольденбургтің Холштейннен Гронингенге дейінгі көршілерінің негізін қалады. Жылқы өсіруді ұйымдастырумен алғашқылардың бірі граф Иоганн XVI (1540–1603) айналысты. Иоганн XVI Даниядан жоғары сапалы Фредериксборгтерді, таза канды түрік жылқыларын және өзінің асыл тұқымды мал шаруашылығында пайдалану үшін күшті неаполитандық және андалузиялық жылқыларды сатып алды. Оның ізбасары граф Антон Гунтер (1583–1667) тек саяхаттарынан сол заманғы ең ізделісті жылқыларды ғана әкеліп қоймай, сонымен қатар оларды өзінің шаруаларына қолжетімді етіп берді. 1715 жылдан бастап Остфризияда қатаң айғыр тексерулері жүргізіліп, 1755 жылы Ольденбургке тарады. Мұндай тексерулер 1820 жылы мемлекеттік реттеу бойынша міндетті болды. Осы процестер мал өсірушілерге жылқыны нарық сұранысына сәйкес жылдам өзгертуге мүмкіндік берді. Уақыт өте келе Ольденбург және оның көршісі Остфризен "сәнді жылқыларға" айналды, стильді, жоғары басқан карета жылқылары болды, бірақ олар сонымен қатар практикалық шаруалық жылқылар да еді. Ольденбург пен Остфризенді ерекшелендіргені – мемлекеттік асыл тұқымды ферманың болмауы еді. Жеке мал өсірушілер ретінде, бие және айғыр иелері асыл тұқымды мал сатып алуда үлкен еркіндікке ие болды және оны сақтап қалды, нәтижесінде Ольденбург және Остфризен жылқылары алыс-жақын елдерге экспортталды. 1923 жылы Остфризен тұқымдық кітабы мен Ольденбург тұқымдық кітабы бірігіп, бүгінгі Ольденбург жылқы өсірушілер қауымдастығын (GOV) құрды.

Соғыстан кейінгі кезең

Олт Ольденбургтің атқарған барлық рөлдері – көлікке арналған, артиллериядағы, шаруашылықтағы аттар – 1940 және 1950 жылдары механикаландырудың нәтижесінде біртіндеп тоқтатылды. Дегенмен, бос уақыттың артуы және қолда бар қаржы демалыс мақсатында атпен жүруді дамытуға мүмкіндік берді, және ол дамыды. Ольденбургтің шаруашылықтары бағытын өзгертіп, көлікке арналған аттарымен бірдей даңққа ие болатын мінезді аттарды өндіруге көшті. Ольденбург жылқыларының мінездік қасиеттерін жақсарту үшін әкелінген алғашқы шетелдік айғыр – қара қоңыр түсті англо-нормандық Кондор болды. 1959 жылы оның ізінен толыққанды таза қанды Адонис xx келді. Келесі 15 жыл ішінде Ольденбург жылқылары үшін көптеген таза қанды айғырлар бекітілді: Manolete xx, Miracolo xx, Guter Gast xx, More Magic xx, Makuba xx және, ең бастысы, Vollkorn xx. Vollkorn xx Ольденбургтің алғашқы халықаралық спорттық жылқыларының бірін өндірді: Volturno, Manolette xx қызынан туған, 1976 жылы Олимпиаданың күміс жүлдесін жеңіп алған командалық жарыс бойынша (Eventing) құрамасының мүшесі болды. Кондордың табысы Ольденбург шаруашылықтарын неміс айғырларына қарағанда француз айғырларын таңдауға ынталандырды. Олардың ішінде 1968 жылы Furioso II және 1969 жылы Futuro болды, екеуі де Furioso xx, Tiro және француз англо-арабтық Арлекин x-тің ұрпағы – Zeus болды. Тракехнер, Magister де болды, бірақ Тракехнерлер Ольденбургте көршілес Ганновердегідей кеңінен қолданылмады. 1972 жылы француздық англо-араб айғыры Иншаллах x Ольденбургке ерекше сән берді, ол өзінің әдемі қимыл-қозғалысын және айқын сыртқы түрін ұрпақтарына сыйлады. Ал технология Ольденбургті өзгертуді жалғастырды. Жасанды ұрықтандыру техникасының жетістіктері айғырлардың шаруашылыққа жақын болуын қажет етпеді. 1970 жылдан бері Еуропаның барлық аймақтарынан жылқыларды пайдалану едәуір артты. Ганновер, Холштейнер, Вестфалия және Тракехнер сияқты неміс жылы қанды жылқылары, сондай-ақ голландтық жылы қанды жылқылар мен Selle Français Ольденбургті жаңғыртуды жалғастырды. Неміс Ольденбург қауымдастығының (Verband) ұраны – "Сапа – жалғыз маңызды стандарт", олардың әртүрлі тектік және түстік ерекшеліктерді еркін қабылдауынан көрінеді. Жергілікті жерде өсірілген жылқылармен ғана шектелген немесе бір түсті екіншісіне артық көретін басқа тіркелімдерден айырмашылығы, қазіргі Ольденбург айғырлар мен биелерді тек олардың дрессаж және секіруге арналған жылқы ретіндегі қасиеттеріне қарай таңдайды.

All the roles that the Alt Oldenburger played – carriage horse, artillery horse, farm horse – were overtaken in succession by mechanization during the 1940s and 1950s. However, increased leisure time and expendable income set the stage for recreational riding to come into its own, which it did. Oldenburg breeders changed direction, moving towards producing riding horses of the same renown as their carriage horses. The first foreign stallion imported to improve the riding horse qualities of the Oldenburg mares was Condor, a dark bay Anglo Norman. He was followed by Adonis xx in 1959, this time a full Thoroughbred. A veritable slew of Thoroughbred sires were approved for Oldenburg mares over the next 15 years: Manolete xx, Miracolo xx, Guter Gast xx, More Magic xx, Makuba xx, and not least of all, Vollkorn xx. Vollkorn xx produced one of Oldenburg's first international sport horses: Volturno, out of a Manolette xx daughter, was a member of the Olympic silver medal winning Eventing team in 1976. Condor's success encouraged the Oldenburg breeders to choose French sires over German ones. Prominent among these were Furioso II in 1968 and Futuro in 1969, both by Furioso xx, Tiro, and Zeus, who was by French Anglo Arabian Arlequin x. There was also the Trakehner, Magister, though Trakehners were not used in Oldenburg to the same extent that they were in neighboring Hannover. In 1972 added flair came to the Oldenburg from the French Anglo Arabian stallion, Inschallah x, who donated his expressive gaits and dry features to his offspring. And technology continued to change the Oldenburg. Advances in artificial insemination techniques meant that stallions did not have to be nearby to be part of the breeding population. Since the 1970s, use of horses from all over Europe has greatly increased. German Warmbloods like the Hanoverian, Holsteiner, Westphalian, and Trakehner, in addition to Dutch Warmbloods and Selle Français continued to modernize the Oldenburg. The slogan of the German Oldenburg Verband is that "Quality is the only standard that counts," evidenced by their liberal acceptance of a wide variety of pedigrees and colors. Unlike other registries that are limited to locally bred horses, or which prefer one color to another, the modern Oldenburg selects stallions and mares based only on their quality as dressage and jumping horses.

Қазіргі Ольденбург

Бүгінде Ольденбург қауымдастығында 220-дан астам мақұлданған тұқымдық айғыр және 7000 бие бар, сонымен қатар 96 айғыр және 1300 бие "Ольденбург Интернешнл" секіруге арналған асыл тұқымды бағдарламаның құрамына кіреді. Бұл көрсеткіштер Ольденбургті Германиядағы ең ірі тұқымдық кітаптардың біріне айналдырады. Ольденбург тұқымдық аумақ бойынша ең ірі тұқымдық кітап болып табылады. Әр жылғы күзде Ольденбург Verband Vechta қаласында "Айғыр күндерін" өткізеді, оның барысында жас айғырлар лицензиялық бағалаудан өтеді. Лицензиялау нәтижелері жарияланғаннан кейін, көптеген айғырлар жылқы шаруашылықтарына сатылады немесе жарысқа дайындалатын жас жылқылар ретінде жаңа үйлерге жіберіледі. Іс-шараның соңғы күні "Ескі айғырлар шеруі" өтеді, онда толық мақұлданған, өнімділігі тексерілген барлық айғырлар көрсетіледі. Алайда, бұл жай ғана көрме емес, ересек айғырлардың ұрпақтары да қатаң тексеруден өтеді. Өз жас тобындағы ең жақсы айғырлар, олардың ұрпақтарының нәтижелеріне сүйене отырып, асыл тұқымды өсірудегі жетістіктері үшін "премиум" сыйлығын немесе марапат алады. Жыл бойы Vechta қаласында таңдалған жас жылқылар, köraspirants, элиталық жарыс аттары және биелерге арналған бірнеше аукциондар ұйымдастырылады. Элиталық саудадағы ең қымбат жылқылар көбінесе 100 000 еуродан астам бағаға сатылады. Аралас саудада жылқылардың кең ассортименті ұсынылады. Verband жас жылқылар үшін еркін секіру жарыстарын да ұйымдастырады. Ольденбург Verband бие тұқымдарына ерекше мән береді, олардың көптегені Альт-Ольденбург ата-бабаларына дейін жетеді. Жыл бойы өткізілетін тексерулерден іріктелген ең жақсы жас биелер Растедедегі Элиталық биелер көрмесіне шақырылады. Олар Мемлекеттік сыйлық үшін – бұл бастапқыда жоғары сапалы биелерді экспорттаудан ұстау үшін пара болып тағайындалған – және "Чемпион бие" атаны үшін бәсекелеседі.

Сипаттамалары

Қазіргі заманғы Ольденбургті ең жақсы сол жамбастағы "О" және тәж белгісімен анықтауға болады. "Ольденбург Интернешнл" бағдарламасының жылқылары ұқсас таңбаға ие, ішінде "С" орналасқан, толық емес "О" тәжбен белгіленген. Олденбург таңбасының астында жылқының өмірлік нөмірінен соңғы екі сан көрсетіледі. Олденбургтің ресми таңбасы 2 жасқа дейінгі жылқыларға ғана қойылады. Тағы бір анықтама әдісі – мойынның жанына имплантацияланған цифрлық микрочип. Олденбургтің әр жеке мысалының сыртқы түрі әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан кез келген жылықанды жылқыны оның нақты тегімен сипаттау әлдеқайда тиімді. Дегенмен, Ольденбург ат үстінде жүретін ең "заманауи" жылқыларды шығарумен танымал: көркем басы және ұзын аяқтары. Басқа жағдайда, олар спорттық жылқы стандартына сәйкес таңдалады, әдетте, төбесі көтеріңкі, мойны жеткілікті ұзын және жамбасы орташа көлбеу болады. Идеалды өлшемдерде олар тұрады. Олденбург өзінің кеңділігімен ерекше түсті жылықанды жылқылар туралы алға қойған ойларымен де көзге түседі. АҚШ және Германияда кемінде 8 tobiano pinto тұқымдық бикеш тізімге енгізілген. Көптеген Ольденбургтер қара, қоңыр, құлын, кездік немесе сұр түсті болады. Жылықанды жылқылардың арасында да, көптеген Ольденбургтердің серпімді, жақсы жолға қойылған қозғалысы бар. Жүріс, шабыс немесе секіріс сапасы жеке жылқыға байланысты, бірақ олардың қозғалысы спортқа қабілетті болу үшін таңдалады. Барлық үш қозғалыс алдыңғы немесе артқы жағынан қарағанда түзу және әрқашан ырғақты болады. Жүрісі тынымсыз және кең, шабысы белсенді және серпімді, ал секірісі көтеріңкі және реттеліп жасалады. Кедергілерден өту кезінде, тіпті дрессажға баулыған Ольденбургтердің көпшілігі де белгілі бір дағды көрсетеді. Секіріске баулығандар өте жақсы техникамен қабілетті. Соңғы кезде бірнеше тұқымдық қоғамдар жылқыларын тым "қызғыш" өсіргені үшін сынға ұшырады. Бұл үрдіс секіріс спортының өркендеуіне байланысты туды: жалпы алғанда, сезімтал, тәуелсіз жылқылар секіріс спортына жақсырақ жарайды. Алайда, аса сезімтал, тәуелсіз жылқылар ат сатып алушылардың көп бөлігін құрайтын әуесқойларға қолайлы емес. Осы кезде аттың өнімділігін тексерудің маңызы айқын көрінеді. Бикештер мен элиталық тайыншалар ішкі қасиеттері бойынша бағаланады: темперамент, мінез, дене құрылысы және жұмысқа ынтасы, сондай-ақ мінездемесі. Сондықтан Ольденбург қауымдастығында селекционерлер жоғары өнімділікке қабілетті жылқыны немесе әуесқойларға қолайлы жылқыны таңдауға мүмкіндік алады. Халықтың ішінде әртүрлі темпераменттер кездеседі, бірақ дұрыс қасиеттері бар жылқыны табу қиын емес. Қауымдастық ережелеріне сәйкес, тайыншалар әкесінің атымен аталады, яғни ұлының аты мен әкесінің аты бір әріппен басталады (Доннерхоллдың "Дан арманы"). Тайыншалар анасының атымен аталады (Фиестадан Фабина). Бұл практика аналық желіні анықтауды жеңілдетеді.

The modern Oldenburg can best be identified by the "O" and crown brand on the left hip. Horses of the "Oldenburg International" program have a similar brand, with an "S" within a crowned, incomplete "O". Underneath the Oldenburg brand are the last two numbers of the horse's life number. The official brand can only be placed on Oldenburg horses prior to 2 years of age. A digital micro chip implanted in the crest of the neck is another identification method used. The appearance of an individual Oldenburg can vary, and it is usually better to describe any warmblood by its actual parentage. However, Oldenburg is known for producing among the most "modern" examples of riding horses: expressive heads and long legs. Otherwise, they are selected to fit the model of a sport horse, generally built uphill with a reasonably long neck and a long, moderately sloped pelvis. Ideally, they stand between
Oldenburg has, as part of its liberality, been very forward thinking about unusually colored warmbloods. Between the United States and Germany, no fewer than 8 tobiano pinto stallions are included in the roster. Most Oldenburgers are black, brown, bay, chestnut, or grey. Even among warmbloods, most Oldenburgers have expressive, elastic gaits with a great deal of suspension. The quality of the walk, trot, or canter is highly individual, but their gaits are selected to be suitable for sport. All three gaits are straight when viewed from the front or back, and rhythmical at all times. The walk is diligent and open, the trot is active and elastic, and the canter is uphill and adjustable. Over fences, even most dressage bred Oldenburgers show some talent. The jumper bred individuals are capable with great technique. Several breeding societies have lately come under scrutiny for breeding their horses too "hot". This movement has come about as show jumping has exploded in popularity: sensitive, independent horses, in general, make better show jumpers. However, highly sensitive, independent horses are not suitable for most amateur riders, who make up the majority of the horse buying market. This is when the importance of the performance test is clearest. The stallions and elite mares are scored on their interior qualities: temperament, character, constitution, and willingness to work, as well as rideability. Therefore, within the Oldenburg Verband, breeders have the tools to choose the route of high performance horse, or one more suitable for the amateur rider. While a variety of temperaments exist within the population, finding one with the right elements is not difficult. According to the verband rules, colts are to be named patrilineally, that is, the first letter of the son's name is the same as the first letter of the sire's name (Dream of Glory by Donnerhall). Fillies are named matrilineally (Fabina out of Fiesta). This practice makes it easy to trace female families.

Қолданылуы

Таза қанды жылқы емес егер, көптеген Олденбургтер конкурға өте баяу болады. Дегенмен, 2006 жылы Олденбург Verband халықаралық конкурда ең көп таралған тұқымдық кітаптар бойынша Әлемдік спорттық жылқылар федерациясының (WBFSH) рейтингінде 11-орында тұрды. Спорттың ең жоғары деңгейіне жеткен алғашқы Олденбургтердің бірі – 1968 жылы туған қара түсті айғыр Волтурно, ол 1976 жылғы Олимпиадада күміс жүлде алған Германия құрамасының мүшесі болды. Әсіресе 2001 жылы «Олденбургтік секіруші» тұқымдық кітабының енгізілуімен Олденбургтер конкур спортында үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Батыл, сақтықпен, күшпен, кең секіріспен және дұрыс техникамен секіруге дайындалған Олденбург Verband конкур бойынша WBFSH тұқымдық кітаптарының рейтингінде 7-орында болды. 2006 жылғы Әлем кубогының чемпионы Сандро Бой және Арко III сияқты жылқылардың арқасында Вестфалия, Ганновер, Голландия жылықандылары, сондай-ақ конкурға бағытталған Холштейнер, Сель Франсуа және Бельгия жылықандылары ғана халықаралық аренада олардан жақсы нәтижелер көрсетті. Олденбургтер әсіресе дрессажда сәттілікке жетті, оның үлкен үлесін Донерхолл және қазір Сандро Хит сияқты дрессаж жылқыларын өндіруде көшбасшылыққа ие болған айғырлар құрады. 2006 жылы Олденбургтер дрессаж рингінде үшінші ең табысты тұқым болды, тек Ганновер және Голландия жылықандылары ғана жоғары WBFSH рейтингісіне ие болды. Олденбургтер Олимпиада ойындарында дрессажбен айналысты.