Кіріспе
Аттар мен пони тұқымдарының тізіміне стандартталған тұқымдар, тұқымдар ішіндегі ерекшеленетін топтар, белгілі бір ерекшеліктерімен бірақ міндетті түрде стандартталған емес, бірақ кейде солай сипатталатын аттар түрлері, сондай-ақ ұқсас сипаттамалары бар бірнеше тұқымдарды біріктіретін терминдер кіреді. "Тұқым" терминінің ғылыми тұрғыдан қабылданған анықтамасы болмаса да, тұқым әдетте бірнеше буын бойында тұрақты мұрагерлік қасиеттерімен анықталады. Оның мүшелерін таза тұқымды деп атауға болады. Көп жағдайда аттардың тегі тұқымдық тіркелімде тіркеледі. Жылқыларда бұл ұғым шартты, себебі әлі толыққанды тұқымға жетпеген аттардың тегін тіркеу үшін ашық тұқымдық кітаптар жасалады. Тіркелімдер нақты тұқымның "ат" немесе "пони" ретінде тіркелгендігін анықтайтын ресми орган саналады. Сонымен қатар, әртүрлі фенотиптері немесе басқа да ерекшеліктері бар аттар үшін "түсті тұқым", спорттық аттар және жүйрік аттар тізілімдері бар, олар белгілі бір физикалық сипаттамаларына сай келетін кез келген жануарды қабылдайды, тіпті егер бұл қасиет тұрақты мұрагерлік сипат болмаса да. Басқа тіркеуші ұйымдар немесе мамандандырылған ұйымдар бірнеше тұқымға жататын аттарды тануы мүмкін, сондықтан осы мақалада мұндай жануарлар "түр" емес, "тұқым" деп жіктеледі.
The following list of horse and pony breeds includes standardized breeds, some strains within breeds that are considered distinct populations, types of horses with common characteristics that are not necessarily standardized breeds but are sometimes described as such, and terms that describe groupings of several breeds with similar characteristics. While there is no scientifically accepted definition of the term "breed", a breed is generally defined as having distinct true breeding characteristics over a number of generations. Its members may be called purebred. In most cases, bloodlines of horse breeds are recorded with a breed registry. The concept is somewhat flexible in horses, as open stud books are created for recording pedigrees of horse breeds that are not yet fully true breeding. Registries are considered the authority as to whether a given breed is listed as a "horse" or a "pony". There are also a number of "color breed", sport horse, and gaited horse registries for horses with various phenotypes or other traits, which admit any animal fitting a given set of physical characteristics, even if there the trait is not a true breeding characteristic. Other recording entities or specialty organizations may recognize horses from multiple breeds, thus, for the purposes of this article, such animals are classified as a "breed" rather than a "type”.
Жылқы тұқымдары
Кейбір мәдениеттерде және кейбір жарыс ұйымдары үшін, әдетте 145 см-ден кіші болып жетілетін немесе толық бойға жеткен жылқы "пони" деп жіктелуі мүмкін. Дегенмен, егер негізгі тұқымдық тіркемеде немесе тұқым стандартында тұқым пони ретінде сипатталмаса, онда ол осы бөлімде тізімделеді, тіпті оның кейбір немесе барлық өкілдері кішкентай болса немесе пониға тән белгілері болса да. Понилер төмендегі бөлімде келтірілген.
Пони тұқымдары
Егер тұқымдық стандарт немесе басты тұқымдық тізілімде тұқым "пони" деп сипатталса, онда ол осы бөлімде тізімделеді, тіпті кейбір жеке тұлғалары жылқыға тән қасиеттерге ие болса да. Қалған барлық тұқымдар жоғарыдағы бөлімде тізімделген. (Осы тұқымдық тізілімдердің қалауына байланысты, көптеген кіші жылқы тұқымдары "аттар" ретінде, емес, пони ретінде тізімделеді.)
Көшпелі тұқымдарды тіркеу
Стандартталған тұқым, ашық тұқымдық кітабы бар дамып келе жатқан тұқым, танылған будандастырылған жылқылардың тізімі және дизайнерлік будандастырылған жылқы арасындағы ерекшеліктер қызу пікірталас тудырады. Осы тізімнің мақсаты үшін, кем дегенде кейбір елдерде өсіру мақсатында жеке жануарларды тіркейтін ұйым немесе тізілімге ие, бірақ тұқым немесе тип санатына нақты жатпайтын жылқылардың белгілі бір топтары осы жерде көрсетілген. Бұл тізімге тек жарыс үшін жылқыларды тіркейтін ұйымдар кірмейді.
Жылқы түрлері
Жылқының "түрі" – тұқым емес, бірақ сыртқы пішініне (фенотипіне) немесе қолданысына ұқсас жылқылардың немесе жылқы тұқымдарының топтарын жіктеу үшін қолданылады. Әдетте, түрінің тіркелген тұқымдылығы болмайды және көбінесе бірнеше тұқымды қамтиды. Дегенмен, кейбір елдерде, әсіресе Еуропада, оларды шаруашылыққа пайдалануға рұқсат ету үшін белгілі бір түрлерді тіркеу тәсілдері немесе тұқымдық кітаптарды іріктеу жүйелері бар. Нақты бір түрге жататын жылқылар бірнеше мойындалған тұқымдардың бірі ретінде тіркелуі мүмкін, немесе топқа белгілі бір тегі жоқ, бірақ сыртқы түріне немесе қолданысына қатысты белгілі бір стандартқа сай келетін жылқылар кіруі мүмкін.
Құрып кеткен тұқымдар мен тұқымдар
Бұл бөлімде қазіргі Equus ferus caballus жылқысының эволюциясынан бұрынғы ешқандай түрлер қарастырылмайды.