Еуропалық орта салмақты жылқы түрлері мен тұқымдары

Кіріспе

Орта салмақты жылқы түрлері мен тұқымдары – жануар түрін жіктеуге арналған биологиялық термин. Карли Рей Джепсеннің әні.

Жылы қанды жылқы – негізінен Еуропадан шыққан, ашық тұқымдық кітап саясатын, тұқымдық кітап бойынша іріктеуді және ат спорты үшін селекциялау мақсатын ұстанатын ұйымдарда тіркелген орта салмақты жылқы түрлері мен тұқымдарының тобы. Бұл термин осы жылқыларды ауыр жұмыс жылқысынан ("салқын қанды") және таза қанды, араб және ахалтеке ("қызыл қанды") сияқты жеңіл мінезді жылқыдан ажыратады. Қазіргі жылы қанды жылқылар ауыр шаруашылық жылқы түрлерінен шыққан, ыстық қанды жылқының әсерімен жүйелі түрде жақсартылған, бірақ бұл термин жылы қанды жылқының "салқын" және "қызыл" қанды жылқының тікелей будандастырылған ұрпақтары екенін білдірмейді.

Өсімдіктерді асылдандыру саясаты

Ашық тұқымдық кітап саясаты жылы қанды жылқыларды таза қанды, араб, першерон және Морган сияқты «тұқымдардан» ерекшелендіреді, олардың жабық тұқымдық кітабы бар және екі таза қанды ата-анасын талап етеді. Керісінше, көптеген жылы қанды тіркелімдер өз жылқыларын жақсарту үшін басқа ұқсас популяциялардан асыл тұқымды малдарды қабылдайды және өздерінің жылқыларын жеке «тұқым» деп санамайды. Тракехнер – ерекше жағдай, себебі басқа тұқымдар асыл тұқымды популяция ішінде қолданылса да, бұл жылқы нағыз тұқым болып есептеледі. Ганновер, Холштейн және Сель Франсуа тұқымдық кітаптары басқаларына қарағанда сәл кем ашық деп саналады. Көптеген жылы қанды тіркелімдер спорттық жылқылар үшін Дүниежүзілік асыл тұқымдылар федерациясының мүшесі болып табылатын кез келген басқа тіркелімнен асыл тұқымды малдарды мойындайды, ол IOC мойындаған Халықаралық ат спорты федерациясымен байланысты. Жылы қанды тіркелімдердің ерекшелігі – тұқымдық кітаптар бойынша іріктеу, бірақ Еуропадағы кейбір таза қанды тұқымдар да осы тәжірибені қолданады. Тұқымдық кітаптар бойынша іріктеу – бұл сыртқы бағалауды пайдалану, яғни әлеуетті асыл тұқымды малдың сыртқы түрі мен қозғалысын бағалау арқылы жарамсыз асыл тұқымды жылқыларды іріктеу және эволюцияны белгілі бір мақсатқа бағыттау. Бүгінде тұқымдық кітаптарды іріктеу әдетте сыртқы бағалаумен қатар, өнімділікті растауды талап етеді, әсіресе тоқымдар үшін. Сыртқы түрі мен қозғалысының стандарттары белгілі бір ата-тектік типті сақтау үшін емес, нақты қажеттілікті қанағаттандыру үшін жасалған. Бұл тұжырымдаманы Ольденбург жылқысының соңғы 150 жылдағы тарихы көрсетеді: 19-шы ғасырдың соңында стандарт ауыр, бірақ сәнді, жоғары сатылы күймелік жылқыны, 20-шы ғасырдың басында ауыр, күшті, экономикалық шаруашылық және артиллерия жылқысын, ал 1950 жылдан бері заманауи спорттық жылқыны талап етеді. Жылы қанды тіркелімдердің ең маңызды ерекшелігі – олардың асылдандыру мақсатының (немесе «асылдандыру бағытының») спорттық жылқы өсіру болып табылуы. Әр тіркелімнің назар аударатын бағыты әртүрлі, бірақ көпшілігі негізінен секіру және дрессаж үшін өсіріледі. Көптеген тіркелімдерде көлікпен жүргізу және жолға шығу да бар. Асылдандыру мақсаты нарықтың қажеттіліктерін көрсетеді. Атты әскерді қажет еткен дәуірлерде және аймақтарда жылы қандылар сол қажеттілікке сай өсірілді; жеңіл және орташа ауыл шаруашылығы жұмыстарына арналған жылқылар қажет болған кезде және қайда, жылы қандылар сол рөлдерді де орындады. Стандартты асылдандыру мақсатының мақсатты дамуы – жылы қандылардың тағы бір ерекшелігі. Жылы қанды жылқылар екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, механикаландыру ауыл шаруашылығы жылқыларын ескіргеннен кейін және батыс әлемінде атпен демалу кеңінен таралғаннан кейін танымал болды. Ата-тегіндегі жылы қанды түрлер «ауыр жылы қандылар» деп аталады және олар арнайы ұйымдар арқылы сақталады. Ауыр жылы қандылар отбасылық жылқы ретінде және көлікпен жүруде өздерінің ерекше орнын тапты.

Open studbook policies separate most warmbloods from true "breeds" such as Thoroughbreds, Arabians, Percherons, and Morgans which have a closed stud book and require two purebred parents. Instead, most warmblood registries accept breeding stock from other similar populations to continuously improve their own, and do not consider their own horses to be a discrete "breed". The Trakehner is an exception, as although some other breeds are used within the breeding population, this horse is considered a true breed. The Hanoverian, Holsteiner, and Selle Français studbooks are also considered slightly less open than others. Most warmblood registries recognize breeding stock from any other registry that is a member of the World Breeding Federation for Sport Horses which is affiliated with the IOC recognized International Federation for Equestrian Sports. A defining characteristic of a warmblood registry is studbook selection, though even some purebred breeds in Europe use this practice. Studbook selection is the use of external evaluation – critiquing conformation and movement – of potential breeding stock to cull unsuitable breeding horses and direct the evolution towards a particular goal. Today, studbook selection usually entails a performance proof in addition to external evaluation, particularly for stallions. Standards of conformation and movement are not designed to perpetuate a particular ancestral type, but rather to meet a particular need. This concept is illustrated by the history of the Oldenburg horse through the past 150 years: in the late 19th century, the standard called for a heavy but elegant, high stepping carriage horse, in the early 20th century for a heavier, stronger, economical farm and artillery horse, and since 1950 for a modern sport horse. The most critical characteristic of a warmblood registry is that its breeding goal (or "breeding aim") is to breed sport horses. Each registry has a slightly different focus, but most breed primarily for show jumping and dressage. Many include combined driving and eventing as well. The breeding aim is reflective of the needs of the market. In eras and regions which called for cavalry mounts, warmbloods were bred to fit that need; when and where horses for light to moderate agricultural work were needed, warmbloods have also filled those roles. The purposeful evolution of the standard breeding aim is another characteristic of the warmbloods. Warmbloods have become popular since the end of World War II when mechanization made agricultural horses obsolete, and recreational riding became more widespread in the western world. The ancestral warmblood types are referred to as the heavy warmbloods and are preserved through special organizations. The heavy warmbloods have found their niche as family horses and in combined driving.

Жылы қанды жануарлар тізілімі

Жылы қандылардың көпшілігі Еуропа континентінде, әсіресе Германияда дамыған. Бұрын континенттік Еуропада пайда болған жылы қанды типтің, орман аты деп аталатын жабайы, жергілікті жылы қанды ата-бабалардан тарағаны ойлалған, бірақ ерте жылқылардың қазіргі ДНК зерттеулері бұл гипотезаны жоққа шығарды. Ең танымал неміс жылы қанды тұқымдары – Ганновер, Холштейн, Ольденбург және таза тұқымды Тракехнер. Басқалары – Вюртембергер, Рейнланд, Вестфалия, Цвайбрюкер, Бранденбург, Мекленбург және Бавария жылы қандылары. Бұл тұқымдардың кейбіреулері Остфризен, Альт Олденбургер, Альт Вюртембергер және Ротталер сияқты ата-бабалық типтерімен де ұсынылған. Орталық Еуропа жылы қандыларына француздық Selle Français, бельгиялық жылы қанды, голландиялық жылы қанды, швейцариялық жылы қанды, австриялық жылы қанды, даниялық жылы қанды және чех жылы қандылары жатады. Скандинавия елдері де жоғары сапалы жылы қандылар өндіреді, мысалы, фин жылы қандысы және швед жылы қандысы. Еуропа континентінде орналасқан емес жылы қанды тіркелімдерге американдық жылы қанды және ирландтық спорттық жылқыларын өсіруді реттейтін тіркелімдер кіреді.