Кіріспе

Француз революциясының саясаткері (1766–1795)

Жан Мари Клод Александр Гужон (13 сәуір 1766, Бург-ан-Брессе – 17 маусым 1795, Париж) – француз революциясының саясаткері. Ол 1793 жылдан 1795 жылға дейін Ұлттық конвент мүшесі болды, 1 Prairial Year III көтерілісінен кейін өлім жазасына кесілді және атқылынар алдында өз-өзіне қол жұмсады.

Ерте өмір

Оның әкесі Клод Гужон Дижондағы салық жинау орталығының (les droits réunis) директоры, ал әкесі Клод Александр Гужон Бург-ан-Бресседе салық жинаушы болды. 1762 жылдың 9 ақпанында Клод Александр, адвокат Джозеф Рикардтың қызы, Жоан Маргарет Николь Рикардқа үйленді, ол Бургундия басшылығының бірінші хатшысы болды (1745 жылы туған). 1774 жылы отбасы Провинс қаласына көшті. Жас Жан-Мари Гужон әкесі қаржылық қиындыққа тап болғаннан кейін оқуын тастап, бірінші Диппке, содан кейін Сент-Малоға барып, теңіз күштеріне қосылды. Он екі жасында «Диадем» кемесіне матрос болып енген ол 1778 жылы Ушант шайқасында ағылшын флотына қарсы «Сен-Эсприт» кемесінде болды. 1790 жылдың мамырында ол Ренн қаласындағы ата-анасына қосылды, онда оның әкесі пошта басқармасының директоры болды, ал ол Бретань интенданты кеңсесіне орналасты. 1790 жылы ол Париждің жанындағы Мёдон қаласына қоныстанды және оқуын жалғастырды.

Революция кезінде

Гужон революцияның алғашқы күндеріне қатысып, Некер жұмыстан босатылғаннан кейін қару-жарақтарды алуға көмектесті және Легион-дю-Шатель кеңесінің мүшесі болды. 1789 жылдың соңында ол Дижон академиясының сыйлығына ұсынылған «Үкіметтердің моралі халыққа қатысты қандай әсер етеді» деген баяндамасы үшін академиялық мойындылыққа ие болды. Бұл баяндама Руссо мен Маблидің ықпалында болды. Сыйлық берілмеді, бірақ Академия Гужонның жұмысы ғана оларға шынайы қызығушылық тудырғанын мәлімдеді, алайда оны жүзеге асырмады. 1794 жылдың 5-8 сәуірінде ол уақытша Сыртқы істер министрі және Ішкі істер министрі қызметін атқарды, ал 26 Germinal (15 сәуір) күні Герраль де Сешель гильотинаға алынғаннан кейін Гужон Конвент мүшесі ретінде орнын иеленді. Ол Тиссоны хатшы ретінде алып, осы лауазымды қабылдады және Николя Энтц пен Пьер Бурботтпен бірге Пфальцты бағындыру науқанына қатысты. Ол 23 Thermidor (10 тамыз) күні Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің бұйрығымен қайта шақырылды. 10 Fructidor (27 тамыз) күні Парижге келгеннен кейін, 1 Germinal (21 наурыз) күні ол Эммануэль Жозеф Сиес ұсынған полиция заңына қарсы күресті, ал Жан Ламберт Таллиен 1-ші жылғы Конституцияға шабуыл жасағанда, Гужон оны халықтың ашуымен қорқытты.

Төмендеу

Халық 1 Прайриал III жылы (1795 жылы 20 мамырда) заң шығарушы органға шабуыл жасаған кезде, ол бүлікшілердің талап еткен өзгерістерді қамтамасыз ету және әртүрлі комитеттердің функцияларын атқару үшін арнайы комиссия құруды ұсынды. Прайриал көтерілісінің сәтсіздігі халықтың талаптарын қолдаған депутаттардың бірден құлдырауына әкелді. Отырыс аяқталғанға дейін Гужон, Гилберт Ромме, Жан Мишель Дюрой, Адриен Дюкесной, Пьер Бурботт, Пьер Аймабль де Субрани және басқалар әріптестерімен бірге тұтқындалды. Парижден шығарылған ол және оның тұтқындар тобы Аванш қаласында, Бриттаниядағы Тауро қамалына (fr) бара жатқанда халықтан шабуылдан мүжілді. Түрмеде тұрып, ол революциялық өлеңдер жазды. Олар 17 маусымда әскери комиссия алдында сотталу үшін Парижге қайтарылды, бірақ олардың көтерілісті ұйымдастыруға қатысқандығына ешқандай дәлел табылған жоқ. (Шындығында, Гужон мен Бурботтен басқа, айыпталушылар бір-бірін танымады). Олар өлім жазасына кесілді. Алдын ала келісілген жоспар бойынша, олар сот залынан төмен түсетін баспалдақта Гужон жасырған пышақпен өз-өзіне қол жұмсауға тырысты. Гужон, Ромме, Бурботт және Субрани сәтті болды, ал қалғандары гильотинаға бірден жіберілгенге дейін тек жарақат алды. Өзін-өзі өлтіру алдында ол былай деді: "Мен оны (яғни I жылғы Конституцияны) қорғауға ант бердім және оның үшін өлемін, антқа адал болғаным үшін бақыттымын. Мен одан кейін ол жойылмай, теңдікке немқұрайлылықпен қаралатын, құқықтар бұзылатын және халықтың байлардың, үкімет пен мемлекеттің жалғыз иелерінің толық бағынышында болатын басқа Конституциямен (яғни III жылғы Конституциямен) алмастырылмаса, одан да бақытты болар едім."

Отбасы

1793 жылғы 3 сәуірде Метрэйде Гуажон Лиза (Мари) Кормериге (1771-1843) үйленді, ол Индр-э-Луар департаментінің әкімшісінің қызы болған. Камиль Десмулинс Гуажонның Лиза Кормериге үйлену туралы хатын, оның патриоттық сезімдерімен, турашыл азаматтықтың үлгісі ретінде жоғары бағалады. Олардың бір ұлы болды, архитектор Филарет, ол Парижде Фримайр III жылының 28-і (18 желтоқсан 1794) күні дүниеге келді және 1832 жылғы 28 желтоқсанда Тур қаласында ұрпақ қалдырмай қайтыс болды.