Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мормонның көп әйелділікке қарсы мәлімдемесі
Mormon anti polygamy statement
1890 жылғы манифест (сондай-ақ Вудруфф манифесті, көп әйелділікке қарсы манифест немесе жай ғана «манифест» деп аталады) – Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінде (LDS Church) болашақта көп әйелділікке неке қиюдан ресми түрде бас тартуға кеңес берген мәлімдеме. 1890 жылдың қыркүйегінде шіркеу президенті Уилфорд Вудрафф шығарған бұл манифест, АҚШ Конгресінің көп әйелділікке қарсы күшейген қысымына жауап болды. 1890 жылға қарай Конгресс шіркеуді таратып, оның мүлкін АҚШ федералдық үкіметіне өткізіп, көптеген танымал көп әйелді момондарды түрмеге қамаған болатын. Манифест жарияланғаннан кейін LDS шіркеуі конференциясында Вудруффтың манифесті «авторитетті және міндетті» деп қабылдады. Бұл манифест LDS шіркеуі тарихындағы маңызды бетбұрыс болды. Ол шіркеу мүшелеріне ел заңдарымен тыйым салынған кез келген некеге кірмеуді кеңес берді және Юта штатының АҚШ штаты болуына жол ашты. Дегенмен, манифест жарияланғаннан кейін де шіркеу АҚШ, Мексика және Канадада аз ғана көп әйелділік некелерін жасырын түрде жалғастырды, осыдан 1904 жылы АҚШ Конгресінің тыңдауында Екінші манифест қабылдануына себеп болды. Екі манифест те бұрынғы көп әйелділік некелерді жойған жоқ, бірақ ХХ ғасырдың басында және ортасында көп әйелділік бірте-бірте тоқтатылды. Манифест LDS шіркеуінің негізгі еңбектерінде Ресми Декларация 1 ретінде қанонизацияланды және көптеген момондар оны құдайлық уахи (өзі уахи болмаса да) арқылы шабыттандырылған деп санайды, онда Вудраффқа егер олар оған бағынбаса, шіркеудің қырқылысқа ұшырайтыны көрсетілген. Бірақ кейбір мормон фундаменталистері бұл манифестті қабылдамады.
The 1890 Manifesto (also known as the Woodruff Manifesto, the Anti polygamy Manifesto, or simply "the Manifesto") is a statement which officially advised against any future plural marriage in the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). Issued by Church President Wilford Woodruff in September 1890, the Manifesto was a response to mounting anti polygamy pressure from the United States Congress, which by 1890 had disincorporated the church, escheated its assets to the U. S. federal government, and imprisoned many prominent polygamist Mormons. Upon its issuance, the LDS Church in conference accepted Woodruff's Manifesto as "authoritative and binding." The Manifesto was a dramatic turning point in the history of the LDS Church. It advised church members against entering into any marriage prohibited by the law of the land, and made it possible for Utah to become a U. S. state. Nevertheless, even after the Manifesto, the church quietly continued to perform a small number of plural marriages in the United States, Mexico, and Canada, thus necessitating a Second Manifesto during U. S. congressional hearings in 1904. Though neither Manifesto dissolved existing plural marriages, plural marriage in the LDS Church gradually died by attrition during the early to mid 20th century. The Manifesto was canonized in the LDS Church standard works as Official Declaration 1 and is considered by mainstream Mormons to have been prompted by divine revelation (although not a revelation itself), in which Woodruff was shown that the church would be thrown into turmoil if they did not comply with it. Some Mormon fundamentalists rejected the manifesto.
Өмірбаян
Манифест АҚШ федералдық үкіметінің көп әйелділікке қарсы саясатына, әсіресе 1887 жылғы Эдмундс-Таккер заңына жауап ретінде жарияланды. Бұл заң ЛДС шіркеуін таратып, федералдық үкіметке шіркеудің барлық мүлігін тәркілеуге рұқсат берді. АҚШ Жоғарғы Соты 1890 жылғы мамыр айында «Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің корпорациясы АҚШ-қа қарсы» ісінде Эдмундс-Таккер заңының ережелерін қолдады. 1889 жылғы сәуірде шіркеу президенті Вудрафф көп әйелдік некеге түсуге қажетті рұқсатты жасырын түрде беруден бас тарта бастады. 1889 жылғы қазан айында Вудрафф жаңа көп әйелдік некелерді енді бекілемейтінін ашық мойындады, ал көп әйелділікке қарсы заңға қатысты шіркеудің ұстанымын сұраған тілшіге Вудрафф: «Біз оған бағынуға ниеттіміз. Одан қашуға немесе елемеуге ниетіміз жоқ» деді. Мормондар 25 жылдан астам бойы көп әйелділікке қарсы заңдарды елемеген немесе одан қашқандықтан, Вудраффтың бұл мәлімдемесі шіркеу саясатындағы өзгерістің басталып келе жатқанын көрсетті. 1890 жылғы ақпанда Жоғарғы Сот «Дэвис против Бисон» ісінде Айдахо территориясында көп әйелділікке қол қойған немесе оған сенген адамдарды сайлау құқығынан айыратын заңның конституциялық екенін шешті. Бұл шешім мормондарға қазіргі некелік тәжірибелеріне қатысты заңдық жол қалдырмады және Юта территориясының штат мәртебесін алуы екіталай болды. Вудрафф кейіннен 1890 жылғы 23 қыркүйек күні Иса Мәсіхтен шіркеу көп әйелділік тәжірибесін тоқтатуы керек деген аян алғанын айтты. Одан кейін ол бұл туралы кейбір жоғары лауазымды тұлғаларға хабарлап, қолжазбаны үстелге қойды. Кейінірек Джордж Рейнольдс, Чарльз В. Пенроуз және Джон Р. Уиндер Вудраффтың жобасын жалпы билік органдары қабылдаған қазіргі түріне өңдеп, шіркеуге ұсынғанын айтты. Вудрафф Манифестті 25 қыркүйекте Солт-Лейк-Ситидегі шіркеуге тиесілі Deseret Weekly газетінде жариялады. 1890 жылғы 6 қазанда бұл шешім шіркеу мүшелері тарапынан ресми түрде қабылданды, бірақ көптеген адамдар наразылық білдірді немесе дауыс беруден бас тартты. Юта 1895 жылғы қарашада конституциясын бекітті және 1896 жылғы 4 қаңтарда штат мәртебесін алды. Юта штатының штат мәртебесін алу шартының бірі – көп әйелділікке тыйым салуды штат конституциясына енгізу болды.
The Manifesto was issued in response to the anti polygamy policies of the federal government of the United States, and most especially the Edmunds–Tucker Act of 1887. This law disincorporated the LDS Church and authorized the federal government to seize all of the church's assets. The U. S. Supreme Court upheld the provisions of the Edmunds–Tucker Act in Late Corporation of the Church of Jesus Christ of Latter Day Saints v. United States in May 1890. In April 1889, Woodruff, the president of the church, began privately refusing the permission that was required to contract new plural marriages. In October 1889, Woodruff publicly admitted that he was no longer approving new polygamous marriages, and in answer to a reporter's question of what the LDS Church's attitude was toward the law against polygamy, Woodruff stated, "We mean to obey it. We have no thought of evading it or ignoring it." Because it had been Mormon practice for over 25 years to either evade or ignore anti polygamy laws, Woodruff's statement was a signal that a change in church policy was developing. In February 1890, the Supreme Court had already ruled in Davis v. Beason that a law in Idaho Territory which disenfranchised individuals who practiced or believed in plural marriage was constitutional. That decision left the Mormons no further legal recourse to their current marriage practices and made it unlikely that without change Utah Territory would be granted statehood. Woodruff later said that on the night of September 23, 1890, he received a revelation from Jesus Christ that the church should cease the practice of plural marriage. The following morning, he reported this to some of the general authorities and placed the hand written draft on a table. George Reynolds would later recount that he, Charles W. Penrose, and John R. Winder modified Woodruff's draft into the current language accepted by the general authorities and presented to the church as a whole. Woodruff announced the Manifesto on September 25 by publishing it in the church owned Deseret Weekly in Salt Lake City. On October 6, 1890, it was formally accepted by the church membership, though many held reservations or abstained from voting. Utah ratified its constitution in November 1895 and was granted statehood on January 4, 1896. One of the conditions for granting Utah statehood was that a ban on polygamy be written into their state constitution.
ЛДС шіркеуінің ресми қабылдауы
Манифест жарияланғаннан кейін бір айдың ішінде, ЛДС шіркеуі оны шіркеу мүшелері үшін міндетті ету үшін жалпы келісім процедурасын қолданды. 1890 жылдың 6 қазанында Солт-Лейк-Ситиде өткен шіркеудің бас конференциясында Манифест оқылды, содан кейін Он екі апостолдың кворумының президенті Лоренцо Сноу мынадай ұсыныс жасады:
Less than a month after the Manifesto was issued, the LDS Church used the procedure of common consent to make it binding upon church members. At a general conference of the church in Salt Lake City on October 6, 1890, the Manifesto was read, after which Lorenzo Snow, the president of the Quorum of the Twelve Apostles, made the following motion:
«Соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіх шіркеуінің президенті ретінде Уилфорд Вудраффты мойындай отырып, және қазіргі уақытта жер бетінде мөрлеу рәсімдерінің кілттерін ұстап тұрған жалғыз адам ретінде, оның лауазымына сәйкес, біздің құлағымызда оқылған Манифесті шығаруға толық құқылы деп есептейміз, және ол 1890 жылдың қыркүйегінде жарияланды. Ал біз, бас конференцияда жиналған шіркеу ретінде, көп әйел алу туралы оның мәлімдемесін құқылы және міндетті деп қабылдаймыз». Вудраффтың түсіндірмесіне қарамастан, көп әйел алған шіркеудің кейбір басшылары мен мүшелері бір әйелмен өмір сүре бастады. Дегенмен, көп әйел алған мормондардың көпшілігі Эдмунд заңына қайшы келіп, әйелдермен бірге тұруын жалғастырды.
<blockquote>I move that, recognizing Wilford Woodruff as the President of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints, and the only man on the earth at the present time who holds the keys of the sealing ordinances, we consider him fully authorized by virtue of his position to issue the Manifesto which has been read in our hearing, and which is dated September 1890, and that as a Church in General Conference assembled, we accept his declaration concerning plural marriages as authoritative and binding. Despite Woodruff's explanation, some church leaders and members who were polygamous did begin to live with only one wife. However, the majority of Mormon polygamists continued to cohabit with their plural wives in violation of the Edmunds Act.
Манифесттен кейінгі көптілік неке
Манифест жарияланғаннан кейін алты жыл ішінде Юта штаты құрылып, көп әйелділікке қатысты мормондарға қарсы федералдық қудалау азайды. Алайда, Конгресс Б. Х. Робертс сияқты көп әйелді ұстанған сайланған өкілдерді орналастырудан әлі де бас тартты. Д. Майкл Куинн және басқа мормон тарихшылары Манифесттен кейін кейбір шіркеу апостолдарының көп әйелділік некелерді жасырын түрде мақұлдағанын құжаттады. Бұл практика Мексика мен Канадада осындай некелер сол елдерде заңды деп қате түсінілгендіктен, ерекше кең таралды. Дегенмен, маңызды бөлігі Ютада және басқа батыс американдық штаттар мен аумақтарда жасалды. Манифесттен кейін жасалған көп әйелділік некелердің саны ондағаннан мыңдарға дейін бағаланады, ал нақты саны шамамен 250-ге жуық болуы мүмкін. Бүгінде ЛДС шіркеуі Манифест көп әйелділік практикасын «ресми түрде тоқтатса да», «Манифесттен кейін осы практиканың тоқтатылуы біртіндеп болғанын» ресми түрде мойындайды. Жергілікті заңды бұза отырып жасалған көп әйелділік некелер ЛДС шіркеуінен шеттетуге негіз болады. ЛДС шіркеуінде көп әйелділік практикасын тоқтату мормон фундаменталистік қозғалысына әкелді. Манифестті жариялағаннан кейін шамамен бір жыл өткен соң Вудрафф Манифест мәтінінде жазғандарының негізін құрайтын Иса Мәсіхтен алған нұсқауларын айта бастады. Осы уақыттан бері шіркеу басшылары Манифест Құдайдан шабыттанған деп үнемі үйретіп келеді. 1908 жылы Манифест алғаш рет ЛДС шіркеуінің «Дін және Келісімдер» кітабында жарияланды және содан бері барлық басылымдарына енгізілді. Шіркеуге бейтарап байқаушы былай деді: «Дін тұрғысынан алғанда, президент Вудраффтың Манифесті қазір [Жозеф Смиттің] «Дін және Келісімдердегі» аяндарымен салыстыратын мәртебеге ие екендігіне күмән жоқ». Сол сияқты, тағы бір автор «Қазіргі соңғы күндердің қасиеттілері Манифесті аян деп есептейді» деп тікелей айтты.
Within six years of the announcement of the Manifesto, Utah had become a state and federal prosecution of Mormon polygamists subsided. However, Congress still refused to seat representatives elect who were polygamists, including B. H. Roberts. D. Michael Quinn and other Mormon historians have documented that some church apostles covertly sanctioned plural marriages after the Manifesto. This practice was especially prevalent in Mexico and Canada because of an erroneous belief that such marriages were legal in those jurisdictions. However, a significant minority were performed in Utah and other western American states and territories. The estimates of the number of post Manifesto plural marriages performed range from scores to thousands, with the actual figure probably close to 250. Today, the LDS Church officially acknowledges that although the Manifesto "officially ceased" the practice of plural marriage in the church, "the ending of the practice after the Manifesto was gradual." Plural marriage in violation of local law continues to be grounds for excommunication from the LDS Church. The cessation of plural marriage within LDS Church gave rise to the Mormon fundamentalist movement. Approximately one year after he declared the Manifesto, Woodruff began to claim that he had received instructions from Jesus Christ that formed the basis of what he wrote in the text of the Manifesto. Since that time, church leaders have consistently taught that the Manifesto was inspired of God. In 1908, the Manifesto was printed in the LDS Church's Doctrine and Covenants for the first time, and it has been included in every edition since. A non Mormon observer of the church has stated that "[t]here is no question that, from a doctrinal standpoint, President Woodruff's Manifesto now has comparable status with [Joseph Smith's] revelations in the Doctrine and Covenants." Similarly, another writer has stated bluntly that "contemporary Latter day Saints regard the Manifesto as a revelation."