Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз арқанмен жүретін (1824–1897)
French tightrope walker (1824–1897)
Шарль Блондин (шын аты Жан Франсуа Гравеле, 28 ақпан 1824 – 22 ақпан 1897) – француз арқанмен жүретін және акробат. Ол Америка Құрама Штаттарында гастрольде болды және 335 метрлік Ниагара шатқалынан арқанмен өтуімен танымал болды. 1860 жылы Дублинде өткен шара кезінде, ол жүрген арқан үзіліп, екі адам қаза тапты, бірақ Блондинге ешқандай жарақат болған жоқ. Ол үш рет үйленген және сегіз баласы болған. Оның есімі арқанмен жүрумен байланыстырып айтылатын болды.
Charles Blondin (born Jean François Gravelet, 28 February 182422 February 1897) was a French tightrope walker and acrobat. He toured the United States and was known for crossing the 1100 feet (335 m) Niagara Gorge on a tightrope. During an event in Dublin in 1860, the rope on which he was walking broke and two workers were killed, although Blondin was not injured. He married three times and had eight children. His name became synonymous with tightrope walking.
Ерте өмір
Блондин 1824 жылғы 28 ақпанда Францияның Па-де-Кале департаментінің Хесдин қаласында дүниеге келген. Оның шын аты Жан Франсуа Гравле, алайда ол көптеген басқа есімдермен және лақап аттармен танымал болды: Шарль Блондин, Жан Франсуа Блондин, Шевалье Блондин және Ұлы Блондин. Бес жасында оны Лиондағы гимнастика мектебіне жіберді, ал акробаттық өнерді алты ай бойы үйренген соң "Ғажап бала" деген атпен алғаш рет көпшілік алдында өнер көрсетті. Оның жоғары деңгейдегі шеберлігі мен әдемілігі, сондай-ақ қойылымдарының ерекшелігі оны халыққа сүйіктіге айналдырды.
Blondin was born on 28 February 1824 in Hesdin, Pas de Calais, France. His birth name was Jean François Gravelet, though he was known by many other names and nicknames: Charles Blondin, Jean François Blondin, Chevalier Blondin, and The Great Blondin. At the age of five, he was sent to the École de Gymnase in Lyon and, after six months of training as an acrobat, made his first public appearance as "The Boy Wonder". His superior skill and grace, as well as the originality of the settings of his acts, made him a popular favourite.
Солтүстік Америка
Блондин 1855 жылы АҚШ-қа кетті. Ол өзінің атақ-даңқы мен байлығын Ниагара шатқалынан (Канада-АҚШ шекарасында) қайыс арқанмен өту идеясына қарыздар еді. Арқанның ұзындығы 1100 фут (335 м), диаметрі шамалы болса да, судан 160 фут (49 м) биіктікте, қазіргі Көкжұлдыз көпірі орналасқан жерге жақын жерде бұл өтеді. Ол мұны 1859 жылдың 30 маусымында іске асырды.
Blondin went to the United States in 1855. He especially owed his celebrity and fortune to his idea to cross the Niagara Gorge (on the Canada–U. S. border) on a tightrope, 1100 feet (335 m) long, in diameter and 160 feet (49 m) above the water, near the location of the current Rainbow Bridge. This he did on 30 June 1859,
Ұлыбритания мен Ирландия
1860 жылғы 23 тамызда ол Дублиннің Портобелло қаласындағы Оңтүстік айналма жолында орналасқан Корольдік Портобелло бағында жерден 50 фут (15 метр) биіктіктегі арқанмен өнер көрсетті. Ол өнер көрсетіп тұрғанда арқан үзіліп, мұнараның құлауына әкелді. Блондин жарақат алмады, бірақ мұнарада болған екі жұмысшы құлап қайтыс болды. Тергеу жүргізіліп, үзілген арқанның (диаметрі және айналымы бойынша) тексеруі жасалды. Сол кезде Блондинге де, оның менеджеріне де кінә тағылмады; судья арқанды жасаған компания жауап беруге тиіс екенін айтты. Іс-шараны ұйымдастырушы Кирби мырза осындай шараны енді ешқашан өткізбейтінін мәлімдеді. Блондин мен оның менеджерін қамауға алуға ордер берілді, себебі олар АҚШ-қа қайтып келген соң келесі сотқа келмеді. 1861 жылы Блондин алғаш рет Лондонда, Кристалл сарайында пайда болды, ол жерде арқанмен биіктеп, тік тұрып шашу ойнады. Келесі жылы Блондин Дублиндегі сол жерге қайта оралды, бұл жолы жерден 100 фут (30 метр) биіктікте өнер көрсетті. Ол 1862 жылы Кристалл сарайында және Англия мен Еуропаның басқа да жерлерінде бірнеше қосымша өнер көрсетулер ұйымдастырды. 1992 жылы жақын жердегі Ледивуд Миддлвейде орнатылған ескерткіш оның ерлігін бейнелейді. 1869 жылғы қазан айында Блондин Лондондағы Кристалл сарайының Жылқыттық тойында болды. Ол осы шараға арнайы жасалған велосипедпен ұзын арқанмен жүрді. Велосипедті Нью-Кростағы Гарднер мен Маккинтош инженерлері жасады, онда ешқандай қосымша салмақ немесе бөлшектер болған жоқ. Велосипедтің дөңгелектері арқанды міцтеу үшін терең ойылған. 1896 жылғы 3 тамызда 71 жасында Блондин Лидстегі Раундхай паркіндегі Уотерлоо көлінен бірнеше рет арқанмен өтті. Бір рет ол көзін байлап, екінші рет омлет пішіріп жеді.
On 23 August 1860, he performed at the Royal Portobello Gardens, on South Circular Road, Portobello, Dublin, on a rope 50 feet (15 m) feet above the ground. While he was performing, the rope broke, which led to the collapse of the scaffolding. Blondin was not injured, but two workers who were on the scaffolding fell to their deaths. An investigation was held, and the broken rope (reportedly in diameter and in circumference) examined. No blame was attributed at the time to either Blondin or his manager; the judge said that the rope manufacturer had a lot to answer for. The organiser of the event, a Mr. Kirby, said he would never have another one like it. A bench warrant for the arrest of Blondin and his manager was issued when they did not appear at a further trial, having returned to the US. In 1861, Blondin first appeared in London, at the Crystal Palace, turning somersaults on stilts on a rope stretched across the central transept 70 feet (21 m) from the ground. The following year, Blondin was back at the same venue in Dublin, this time performing 100 feet (30 m) above the ground. He gave a series of other performances in 1862, as well, again at the Crystal Palace, and elsewhere in England and Europe. A statue built in 1992 on the nearby Ladywood Middleway marks his feat. In October 1869, Blondin appeared in London at The Crystal Palace Harvest Fete. He traversed the long rope on a bicycle expressly made for the occasion. The bicycle was manufactured by Messrs. Gardiner and Mackintosh, engineers at New Cross and had no weights or attachments of any kind. The bicycle was a replica of a normal bicycle with the exception of the wheels which were deeply grooved to hold the rope. On 3 August 1896, at the age of 71, Blondin walked on a tightrope across Waterloo Lake in Roundhay Park Leeds, several times. On one crossing he was blindfolded and on another he stopped to cook himself an omelette and eat it.
Кейінгі жылдар және өлім
Біршама уақыт зейнетте болғаннан кейін, Блондин 1880 жылы қайтадан көзге түсті. Оның соңғы өнері 1896 жылы Ирландияның Белфаст қаласында болды. Блондин 1897 жылдың 22 ақпанында 72 жасында Лондонның Илинг қаласындағы "Ниагара үйінде" қант диабетінің салдарынан қайтыс болды және Кенсал Грин зиратында жерленді. Оның өліміндегі мүлкі £1832 құрады (1897 жылы £1832,0 сомасы қазіргі шақта шамамен <есептелген сома> тең).
After a period of retirement, Blondin reappeared in 1880 His final performance was in Belfast, Ireland in 1896. Blondin died from complications of diabetes at his "Niagara House" in Ealing, London, on 22 February 1897, at age 72 and was buried in Kensal Green Cemetery. His estate at death was valued at £1,832 (£1832.0 in 1897 is equivalent to about <calculated amount> in recent years as of ).
Жеке өмір
Чарльз Блондин 1846 жылғы 6 тамызда Мари Бланшериге үйленді, осылайша ұлы Айм Леопольдты заңды етті, содан кейін олардың тағы екі баласы болды. Ол Америка Құрама Штаттарына кеткеннен кейін оның француз отбасына не болғаны белгісіз. АҚШ-та жүргенде 1852 жылы Массачусетс штатының Бостон қаласында Шарлотта Лоуренспен екінші рет үйленді. Олардың бес баласы болды: Адель (1854 ж.т.), Эдвард (1855 ж.т.), Айрис (1861 ж.т.), Генри Коулман (1862 ж.т.) және Шарлотта (1866 ж.т.). Ол бұрын арқа жарақатынан емдеген әйелі Кэтрин, одан көп жас кіші болғанымен, одан тек төрт жыл ғана кейін, 1901 жылы 36 жасында рактан қайтыс болды.
Charles Blondin married Marie Blancherie on 6 August 1846, legitimising their son Aime Leopold, after which they had two more children. It is not known what happened to his French family after he went to the United States. While in the U. S. he married a second wife, Charlotte Lawrence in Boston, Massachusetts in 1852. Together they had five children: Adele (b. 1854), Edward (b. 1855), Iris (b. 1861), Henry Coleman (b. 1862), and Charlotte (b. 1866). had nursed him through a back injury earlier that year. Although much younger, Katherine survived him by only four years, dying of cancer in 1901 at the age of 36.
Мұра
Өмірінің барысында Блондиннің есімі тарқанмен жүрумен тығыз байланысты болды, сондықтан көптеген адамдар осы спорттағы басқаларын сипаттау үшін «Блондин» деген атты қолданды. Мысалы, 1880 жылдары Сиднейде Блондин есімінің әртүрлі нұсқаларын қолданатын кем дегенде бес адам болды, олардың ең танымалдары – Анри Л’Эстранж, ол «Австралиялық Блондин» деп аталды. Тарқанмен жүру соншалықты танымал болғандықтан, Сидней тұрғынының бірі «Сидней Морнинг Геральд» газетіне «Блондин ісі» деп шағымданып хат жазды, онда адамдар мүмкіндік болған сайын биік сымдарда жүріп жатқанын айтты. Ол Ливерпуль көшесінде баласын арқасына бекітіп сыммен жүріп бара жатқан бір адамды көргенін еске алды. Осылайша кең таралған әдет қауіпті ғана емес, сонымен қатар заңсыз болуы мүмкін, әсіресе басқаларға зиян келтіру қаупі болғандықтан. 1869 жылы Болтон қаласында Пабло Фанке циркінің қойылымында әйелдің тарқаннан құлауы туралы хабарлаған «Иллюстрацияланған Лондон жаңалықтары» журналы тарқанмен жүруші Мадам Каролинаны «әйел Блондин» деп сипаттады. Лондонның Нортфилдс ауданындағы екі көше оның құрметіне аталды: Блондин даңғылы және Ниагара даңғылы; бұрын олар Хью Рональдстың танымал балабақшасының бір бөлігі болған. Сол аймақтағы Блондин паркі де оның есімімен аталған. 1864 жылғы АҚШ президенттік сайлауы қарсаңында Авраам Линкольн өзін «Блондин сияқты тарқанмен жүріп, алдынан Америка үшін құнды барлық нәрсені арбамен итеріп бара жатқан» деді. «Фрэнк Леслидің Көңілді бюджеті» газетіндегі саяси карикатура осы цитатаны 1864 жылдың 1 қыркүйегінде бейнеледі, онда Линкольн тарқанмен жүріп, арбасын итеріп, екі адамды арқасында көтеріп алып келеді – Әскери-теңіз министрі Гидеон Уэллс және Соғыс министрі Эдвин Стэнтон, ал «Джон Булл», Наполеон III, Джефферсон Дэвис (тиісінше Англия, Франция және Конфедерацияны ұсынып) және генералдар Грант, Ли және Шерман (әскери өкілдер) басқалармен бірге қадағалап отырды.
During his lifetime, Blondin's name became so synonymous with tightrope walking that many employed the name "Blondin" to describe others in the sport. For example, there were at least five people working with variations of the Blondin name in Sydney in the 1880s, the most famous of whom was Henri L'Estrange—"the Australian Blondin". So popular had tightrope walking become, that one Sydney resident wrote to the Sydney Morning Herald to complain of "the Blondin business" that saw people walking on high wires wherever the opportunity arose. He noted that he had seen one walking on a wire in Liverpool Street in the city with a child strapped to his back. The practice which had become so popular was both dangerous and, the correspondent thought, likely to be unlawful, particularly in the risk of harming others. In reporting on the fall of a woman from a tightrope at an 1869 performance of Pablo Fanque's Circus in Bolton, the Illustrated London News described the tightrope walker, Madame Caroline, as a "female Blondin". Two streets in Northfields, London, are named in his honour: Blondin Avenue and Niagara Avenue; they were formerly the site of part of Hugh Ronalds' renowned nursery. Blondin Park in the same area is also named after him. During the run up to the 1864 United States presidential election, Abraham Lincoln compared himself to "Blondin on the tightrope, with all that was valuable to America in the wheelbarrow he was pushing before him." A political cartoon in Frank Leslie's Budget of Fun took up this quotation on 1 September 1864 depicting Lincoln on a tightrope, pushing a wheelbarrow and carrying two men on his back—Navy Secretary Gideon Welles and War Secretary Edwin Stanton—while "John Bull", Napoleon III, Jefferson Davis (representing England, France, and the Confederacy, respectively), and Generals Grant, Lee and Sherman (representing the military) looked on, among others.