Кіріспе
Галифакстың Солтүстік жағы – Нова-Скотия провинциясының Галифакс қаласындағы, Галифакс қаласының орталық бөлігінің солтүстігінде орналасқан аудан.
Тарих
Еуропалық отарлаудан бұрын Микмак тайпасы Атлантикалық Канада және Солтүстік Мэн жерін мекендеген. Галифакстың Солтүстік бөлігі провинцияға африкалық американдықтар мен неміс шетелдік протестанттар қоныстанған кезде орталық Галифакстан солтүстікке қарайғы ауыл шаруашылығының кеңеюі ретінде пайда болды. 1850 жылдары Нова-Шотландия темір жолының терминалы Солтүстік бөлікке орналасқаннан кейін, бұл аймақ Галифакстағы өнеркәсіп орталығына айналды. Nova Scotia Cotton Manufacturing Company, Hillis & Sons Foundry және Acadia Sugar Refinery сияқты зауыттар Солтүстік бөлікті Галифакстағы өндірістің негізгі орталығына айналдырды. Темір жол желісінің кеңеюі және 1878 жылы Монреальдің шығысындағы ең ірі станция – Солтүстік көше станциясының салынуымен темір жол өсімі күшейді. Жағалау бойында кемежайлар мен қоймалар орналасқан, сондай-ақ Рокхедтегі қалалық түрме және HMC Dockyard және Stadacona (бұрынғы HMCS Stadacona және Wellington Barracks, қазір CFB Halifax құрамында) сияқты маңызды қорғаныс нысандары да болды. 1917 жылдың 6 желтоқсанында Галифакс жарылысы Солтүстік бөліктің көп бөлігіне қирату әкелді. Жарылыстан кейін Солтүстік көшеден солтүстікке қарайғы аудан тегіс жайылды және ескі көшелерге жаңа көше желісі салынды. Апаттан кейінгі жөндеу жұмыстары барысында Гидростон ауданы салынды. Бүгінде Форт Нидхэмдегі ескерткіш қоңыраулар, жарылыстан аман қалмаған шіркеуден табылған, апатқа арналған ескерткіш пен каррильонда естілуі мүмкін. Ескерткішті Нова-Шотландия архитекторларының бірі Кит Л. Грэм жобалаған. Галифакс кеме құрылыс шебігі 1918 жылы Теңіз кемежайының жанында салынды, бұл Солтүстік бөліктің өнеркәсіптік сипатын одан әрі нығайтты. Бұл аймақта тарихи Африквиль де орналасқан. Бұрынғы африкалық канадалық қауымдастығы, Канадаға келген африкалық құлдардың қоныстанған жері, Солтүстік бөліктің Бедфорд шығанағының жағасында орналасқан. 1917 жылдың 6 желтоқсанында Галифакс жарылысының салдарынан қауым зардап шекті. 1964 жылдың қаңтар айында Галифакс қалалық кеңесі қауым тұрғындарын көшіруге шешім қабылдады. Қалалық билік Африквильді жоюды қауымның нашар тұру жағдайларымен ақтады, бірақ тарихи тұрғыдан алғанда, оларға осы қызметтерді ұсынған емес. 1960 жылдары қауым бұзылды, ал аймақтың қалалық дамуына бағытталған жобалар аясында жаңа тас жолдар салынып, А. Мюррей Маккей көпірі құрылатын болды, бірақ қауым жерлері жоспарланған портты кеңейтуге пайдаланылмады. Келесі даулардың нәтижесінде бұл жер саябақ ретінде белгіленді. Африквильді иеліктен айыру Галифакстағы институционалдық расизмнің мысалы ретінде жиі сипатталады. Африквильдің ұрпақтары мен тұрғындары Солтүстік бөліктің бірнеше қоғамдық тұрғын үй кешендеріне, сондай-ақ қалалық аймақ бойындағы және одан тыс жерлердегі басқа қауымдастықтарға таратылды. Бедфорд шығанағындағы Seaview Park – Африквильдің орны. Солтүстік бөлік дәстүрлі түрде бірқатар маңызды африкалық Нова-Шотландия мекемелеріне үй иесі болды. Африкалық Біріккен баптистер қауымдастығы және Нова-Шотландиядағы Түсті адамдардың жетілуі қауымдастығы сияқты провинциялық мекемелер Нью-Горизонс баптистік шіркеуінде құрылды. 20-ғасыр бойы Готтинген көшесі Нова-Шотландиядағы қара бизнес пен кәсіпорынның орталығы болды, оның ішінде Виола Десмондқа тиесілі сұлулық салоны мен мектеп те болды. Солтүстік бөлік Канададағы алғашқы афроцентрикалық мектептердің бірі – Санкт-Патрикс Александра мектебіне (2011 жылы жабылды) үй иесі болды. Африкалық Нова-Шотландия тамырларымен байланысты аудан соңғы жылдары жаңаруға ұшырады. Нәтижесінде, аудан тұрғындарының арасындағы қара нәсілділердің үлесі 2006 жылғы 30% -дан 2016 жылы 15% -ға дейін төмендеді. 1966 жылы жарылыстың құрбандарын еске алу үшін Галифакс Солтүстік мемориалдық қоғамдық кітапханасы ашылды. 2285 Готтинген көшесінде орналасқан кітапхана, қоғамның әртүрлілігін көрсететін ыстық атмосфера мен бағдарламаларды ұсынады.
The North End has traditionally been home to a number of important African Nova Scotian institutions. Provincial institutions like the African United Baptist Association and the Nova Scotia Association for the Advancement of Colored People were formed in the North End at New Horizons Baptist Church. Throughout the 20th century, Gottingen Street was the epicenter for black business and enterprise in Nova Scotia, including being home to a beauty shop and school owned by Viola Desmond. The North End housed one of the first Afrocentric schools in Canada, St. Patrick's Alexandra School (closed in 2011). A neighbourhood with strong African Nova Scotian roots, the area has undergone gentrification in recent years. As a result, the proportion of Black residents in the neighbourhood has fallen from 30% in 2006 to 15% in 2016. In 1966, the Halifax North Memorial Public Library was opened in memory of the victims of the explosion. Located on at 2285 Gottingen Street, the library offers a welcoming environment as well as programs that strongly reflect the diverse make up of the community.
География
19 ғасырдың соңына қарай, Солтүстік аймақ тұжырымына Ричмонд та енді. Галифакс жарылысында толығымен қираған Ричмонд, енді ешқашан дербес тіршілігін қайта қалпына келтірмеді. Аймақ соғыстар аралығында айтарлықтай жаңарудан өтті және бірте-бірте бастапқы Солтүстік аймақтың бір бөлігіне айналды. Галифакс түбегінің солтүстік бөлігі мұздық шөгінділердің нәтижесінде пайдалған жұқа топырақтан және «темір тас» деп аталатын қара түсті шөгінді тақтадан тұрады. Түбектің барлық бөлігінде, Галифакс портының солтүстік-шығысы мен оңтүстік-батысындағы (тиісінше, Шығыс жағалау мен Оңтүстік жағалау) аймақтардан айырмашылығы, маңызды жер үсті сулары жоқ. Биіктігі бойынша Цитадель төбесі түбектегі ең биік нүкте болып табылады және Солтүстік орталықтың кең, дамытылмаған паркімен бірігіп, түрлі аудандарды бөлетін физикалық шекараны құрайды. Форт Нидхэм – Солтүстік аймақтың ортасында орналасқан тағы бір мұздық дөңгелегі. Галифакс тұрғындары «Солтүстік аймақ» деп атаған аудан солтүстікке қарай Бедфорд шығанағымен, ал шығысқа қарай Галифакс портының тар жерімен шектелген. Оның басқа шекаралары нақты анықталмаған, бірақ ауданның батыс шегі Виндзор көшесі деп жалпыға бірлесіп қабылданған. Оңтүстік шекарасы дәстүрлі түрде Цитадель төбесінің (қазіргі Когсвелл көшесі) беткейімен және Солтүстік орталықтың Квинпул жолына дейінгі солтүстік жиегімен жалғасып, Галифакстың алғашқы қонысының солтүстік шекарасы болды. Солтүстік шекарасы Галифакс құрылғаннан бері Бедфорд шығанағына қарай бірте-бірте жылжып келеді. Шекара бастапқыда Солтүстік көшесінде аяқталды, дәл сол сияқты Оңтүстік аймақ та Оңтүстік көшесінде аяқталды. Солтүстікке қарай орналасқан аудан Ричмонд болды, ол Форт Нидхемнің шығыс беткейінде жатқан. Ричмондтан солтүстікке қарай, Кэмпбелл жолының соңында, бұрынғы Африквиль қауымы орналасқан.
Мәдениет
Крейтон көшесі, Готтинген көшесі және Мейнард көшесі аудандары дәстүрлі түрде көптеген орта тап афро-канадтықтарға мекен болды, ал төмен кірісті отбасылар жақын жердегі Унияке алаңында тұрды. Көбінесе қара нәсілді үй иелері өз бизнесін жүргізді немесе кәсіби мамандықтарда жұмыс істеді. Норт-Энд африкалық Нова-Шотландиялықтардың сауда, білім, ойын-сауық және дін орталығы ретінде танымал болды. Алайда, Норт-Эндтің бақылаусыз жаңаруы (gentrification) аймақтың демографиялық құрамын айтарлықтай өзгертті. Соңғы жылдары Норт-Энд Халифакстың өсіп келе жатқан студенттік халық үшін танымал орынға айналды. Далхаузи университеті мен Сент-Мэри университетіне жақын пәтерлердің бағасының өсуіне және U-пастың енгізілуіне байланысты көлік құнының төмендеуіне байланысты студенттер Норт-Эндте арзан баспана табады. Бұл өркенді көркемдік қауымдастықты құрады, көптеген музыканттар, суретшілер және жазушылар осы ауданға тартылды, бірақ бұл кейбір ұзақ жылдардан бері тұрып жатқан тұрғындардың есебінен болды. Қоғамда қара нәсілділердің қатысуы әлі де бар, бірақ олардың саны азайып, көбінесе Унияке алаңының айналасындағы мемлекеттік тұрғын үйлермен шектелген. 2019 жылдың мәліметтері бойынша, қара нәсілді отбасыларға тиесілі үйлердің саны санаулы ғана. Аймақта Блумфилд орталығы, Дәнді азық-түлік кооперативі, Тернстиль керамика кооперативі, Солтүстік аясындағы қауымдастық бау-бақша қоғамы, Анкор архивінің Zine кітапханасы, North By North End және Нова-Шотландия жастар жобасы сияқты ұйымдар орналасқан. Қазір Блумфилд орталығын қайта құру жоспарлары жүзеге асырылуда.
Тарихи ғимараттар
Солтүстік Парк көшесіндегі Галифакс қару-жарақ қоймасы Ұлттық тарихи ескерткіш болып табылады. Романдық жаңғырту стилінде салынған бұл массивті ғимарат ежелгі қамалға ұқсайды, бірақ 1899 жылы ашылғанда электр қуатын пайдалану және бағаналар мен қабырғаларсыз кең ішкі кеңістікті қамтамасыз ететін фермалық конструкция сияқты көптеген технологиялық инновацияларды ұсынды. HMCS Stadacona көптеген басқа да тарихи әскери ғимараттарға үйі. Норт-Эндте Галифакс кеме жасау орны да орналасқан, ол HMC кемежайының солтүстігінде жатыр. 1889 жылы негісталған кеме жасау орны Канада Корольдік теңіз күштері үшін көптеген кемелер салды және Шығыс жағалаудағы толық қызмет көрсететін ең ірі кеме жасау орны болып табылады. 2011 жылы кеме жасау орны 30 жыл ішінде 25 миллиард долларға бағаланатын 21 кемеден тұратын жаңа әскери-теңіз күштерінің жауынгерлік флотын салуға таңдалды. Кеме жасау орнының иесі Ирвинг Кеме жасау компаниясы құрылысты 300 миллион долларға жаңартып, «Халифакс Солтүстік Америкадағы ең заманауи кеме жасау орнына ие болады» деп мәлімдеді. Кеме құрылысы шарты бойынша 2021 жылы құрылыстың ең жоғары нүктесінде 2000 мен 2500 адам жұмыс істеуі күтілуде. 1849 жылы құрылған және 1969 жылы жасырын түрде бұзылған Африквиль шіркеуі 2011 жылы Африквиль кешірімінің аясында қайта жаңартылды.
Әскери қондырғылар
Солтүстік шетте елдің ең ірі әскери базасы – CFB Halifax-тың бірнеше әскери орналасқан жерлері бар. Оның ішінде Ұлыбританияның Канадалық кемежайы (HMC Dockyard Halifax) дәстүрлі Солтүстік шетінің жанындағы портовый аймақты алып жатқан кең кешен болып табылады. Барингтон көшесінің қарсы бетінде орналасқан Стадаконада казармалар мен тарихи және қазіргі заманғы ғимараттарда орналасқан көптеген көмекші нысандар бар. Тұяқ аралының ортасында, жағалаудан алыс, Виндзор паркі мен Уиллоу паркі базалық көлік және жабдықтау, тұрғын үйлер, Канада Құралдары Алмасу Жүйесі, керлинг клубы, Әскери Полиция және Әскери Отбасы Ресурстық Орталығына үй иесі болып табылады.
Демография
Готтинген көшесі ауданының халқы 1951 жылы 11 939 адамды құрап, ең жоғары көрсеткіш болса, 1996 жылы 4 494 адамға дейін төмендеді.
Экономика
Готтинген көшесі – Солтүстік аймақтың сауда және ойын-сауық орталығы, онда көптеген дүкендер, барлар, клубтар мен өнер орындары орналасқан. 1950 жылы Готтингеннің қала орталығына ең жақын төрт блогында 130-дан астам кәсіпорын, соның ішінде екі кинотеатр жұмыс істеді. ХХ ғасырдың екінші жартысында және автомобильге бағытталған қалалық жаңару жобаларының нәтижесінде аймақ халқы азайғандықтан, көшенің мәртебесі төмендеді. Макдональд көпіріне қызмет ету үшін Баррингтон көшесінің солтүстік бөлігі тас жолға айналдырылып, Когсвелл түйіскен жері салынғанда көптеген жақын маңдағы тұрғын үйлер бұзылды. 1958 жылы Готтингенде сауданы жандандыру мақсатында бірнеше үйлер мен пәтерлер бұзылды. Жергілікті тұрғындарды басқа аудандарға көшіру үшін жеті жаңа тұрақ салынды, бірақ Далхаузи университетінің зерттеуіне сәйкес, бұл "Готтинген көшесінің сауда аймағының дамуына ешқандай оң әсер етпеді". Готтинген көшесіне параллель орналасқан Агрикола көшесі – көптеген галереялар, мейрамханалар мен дүкендер орналасқан сауда аймағы. Жаңа тұрғын үйлердің салынуы жергілікті халық санын арттырды. Гидростоунның кәсіпорындары Солтүстік аймақтың солтүстік жартысының сауда орталығы болып табылады.