Кіріспе

2008 жылғы қытайлық пилотталған ғарышқа ұшу

Ғарышқа шығу

27 қыркүйекте Қытайда жасалған "Фейтиан" ғарыш костюмін киген Чжай Чжиганг 22 минуттық ғарышқа шығуды жасады, бұл қытайлық ғарышкер үшін алғашқы рет болды. Чжай шамамен 16:43 (0843 GMT) уақытында орбиталық модульден басы алдымен шығып, модульдің сыртында жүріп, тәжірибелік үлгілерді алып, ғарышта Қытай туын желбіретті. Ғарышқа шығу шамамен 20 минутқа созылды, ал Чжай 17:00-де орбиталық модульге оралды. Алғашқы ғарышқа шығу шектеулі болды: Чжайды орбиталық модульдің сыртындағы порученьге кабельдермен байлады, ал оның қозғалыс маршруты шығу жерлеріне жақын аймақтармен шектелді. Лю Боминг орыс "Орлан М" костюмін киіп, қажет болған жағдайда көмек көрсету үшін орбиталық модульдің шлюзінде күтті. Лю де ғарышқа шықты, 08:58 UTC-де тұрып, Чжайға туды ұстатты. 09:00 UTC-ге қарай екі ғарышкер де модульдің ішіне оралды және люк жабылды. "Фейтиан" ғарыш костюмі пішіні мен көлемі жағынан "Орлан М" (қытайша "Хайин", 海鹰) костюміне ұқсас және жеті сағатқа дейін созылатын ғарышқа шығулар үшін жасалған. Қытай БАҚ хабарлағандай, отқа және радиацияға төзімділік сияқты қасиеттері бар ғарыш костюмі материалдарын бірнеше азаматтық корпорациялар мен ұлттық институттар әзірледі. Әрбір костюмнің құны 30 миллион юань (шамамен 4,4 миллион АҚШ доллары) болды. "Фейтиан" костюмінің қолғаптарынан басқа, ғарыш костюмдері Жерге қайтарылмады. Ғарышқа шығудың басында басқару орталығына өрт туралы хабарлама келіп түсті, бірақ ол жалған екені расталды.

Қатты майлаушы материалмен тәжірибе

Ғылымшылар миссия барысында қатты майлау материалдарын сынау бойынша тәжірибе жүргізді. Кітапшадай өлшемдегі құрал орбиталық модульдің сыртқы қабырғасына орнатылды және 40 сағаттан астам уақыт бойы ғарыш кеңістігінде қалғаннан кейін, ғарышқа шығу кезінде қайта алынды. Тәжірибенің мақсаты – болашақ ғарыш құрылыстарында қолданылатын қозғалмалы бөліктерді майлауға арналған майлау материалын зерттеу болды.

Шағын спутниктің ұшырылуы

Миссия барысында 27 қыркүйекте сағат 19:24-те, Чай ғарыш кемесіне оралғаннан кейін миниатюралық спутник шығарылды. Спутниктің ұзындығы шамамен 3 метр, массасы - 2 килограмм. Ол қозғалыс құрылғылары мен екі 150 мегапикселдік стерео камераны алып жүреді. Спутниктің міндеттеріне миниатюралық спутник технологиясын сынау, ғарыш кемесін бақылау және мониторинг жасау, сондай-ақ ғарыш кездесуі мен түйісу үшін қолданылатын бақылау және жақындау технологиясын сынау кірді. Миниатюралық спутник ғарыш кемесінің жанында фотосуреттер мен бейнелер түсіріп, одан шамамен алысқа қарай маневр жасады. Қайта оралу модулі ғарыш кемесінен бөлініп, атмосфераға қайта кіргеннен кейін, спутник сұйық аммиак қозғалтқышын қолдана отырып, орбитадағы ғарыш кемесіне жетіп, оның айналасында орбитаға оралуын жалғастырды. Миниатюралық спутник шамамен үш ай бойы жұмыс істейді.

Деректерді тарату спутнигі

Қытай өзінің алғашқы деректердік релелік спутнигін, Tianlian I (天链一号) деп аталатынын, 2008 жылдың 25 сәуірінде Xichang спутниктік ұшыру орталығынан Long March 3C зымыран тасығышы арқылы ұшырды. Tianlian I спутнигі Shenzhou 7 ғарыш кемесі мен жер станциялары арасындағы байланысты жылдамдатуға, сондай-ақ жерге жіберілетін деректер көлемін арттыруға қолданылады. Tianlian I спутнигінің өзі ғана Shenzhou 7 орбитасының 50 пайызын қамти алады, ал Yuanwang ғарыш іздеу кемелері және Қытайдың он жер бақылау станциясы бар болғаны 12 пайызды қамтиды, осылайша миссияның жалпы қамтуы шамамен 62 пайызға жетеді.

CZ-2F тасымалдағыш зымыранының өзгертілуі

Шэньчжоу-5 миссиясының 120 секундінен кейін туындаған дірілдеу мәселесіне ерекше назар берілді. Бұл дірілдеуді Шэньчжоу-5 астронавты Ян Ливэй шыдау қиын деп сипаттады. Шэньчжоу-6 миссиясы үшін түзету шаралары іске асырылды, бірақ содан бері тасымалдаушы зымыранға, екінші сатының құбырларына және ғарыш кемесінің отыздан астам бөлігіне қосымша жақсартулар енгізілді.

Ғарыш кемесіне енгізілген өзгерістер

Орбиталық модуль өзгертіліп, оның күн батареялары алынып тасталды, осылайша ашық ғарышқа шығу экспериментіне мүмкіндік жасалды. Осы себепті, бұрынғы Шэньчжоу миссияларынан өзгеше, ол Қайта оралу модуліндегі кететін экипажбен бөлінгеннен кейін ғарышта қалмайды. Орбиталық модульдің сыртқы қабырғасына ғарышкердің белгілі эксперименттік аймақтарға жетуі үшін қолға ұстау тұтқалары қосылды. Бұл ғарыш кемесінде Шэньчжоу-6 ғарыш кемесіне қарағанда, Орбиталық және Қайта оралу модульдарын бақылайтын камералардан өзге де көп камералар орнатылған.

Дәретханалар

Тәптіп дайындалған, ықшам, жиналмалы дәретханалар ғарышкерлердің жиналған зәрін ғылыми сараптауға мүмкіндік береді.

Дау

АҚШ Стратегиялық қолбасшылығының мәліметінше, 2008 жылдың 27 қыркүйегінде сағат 15:07 Гринвич уақыты бойынша «Шэньчжоу-7» ғарыш кемесі Халықаралық ғарыш станциясынан 45 шақырым қашықтықта өтті. Сыртқы кеңістіктегі объектілердің арақашықтығын анықтайтын халықаралық заңдар жоқ. Қытай өз кемесінің ғарыш станциясына соншалықты жақын өтуіне не себеп болғаны туралы сауалдарға жауап бермеді. Халықаралық бағалау және стратегиялық орталықтың (IASC) аға ғылыми қызметкері Ричард Фишер «Уолл-стрит журналында» жариялаған мақаласында «Шэньчжоу-7» төрт сағат бұрын «BX-1» серігін ұшырғанын атап өтті. IASC – АҚШ және оның маңызды одақтастарының қауіпсіздігіне әсер ететін орта және ұзақ мерзімді қауіпсіздік мәселелеріне шолу жасайтын «сарапшылар тобы». Ол «Қытайдың 1999 жылдан бері барлық «Шэньчжоу» миссияларын әскери және азаматтық мақсаттарда пайдаланғанын» айта келіп, Қытайдың ғарыш станциясының жанынан өту мүмкіндігін «бір орбитадағы» спутниктерге қарсы технологияны сынау үшін пайдаланғанын болжады.