Кіріспе

Жак Бонгарс (1554 жылдың 29 шілдесі – 1612) – француз ғалымы және дипломаты.

Өмір

Бонгарс Орлеанда дүниеге келіп, реформатор дінінде тәрбиеленген. Ол алғашқы білімін Марбург пен Йенада алды, Францияға оралғаннан кейін Орель мен Буржада оқуын жалғастырды. Римде біраз уақыт болғаннан кейін ол Шығыс Еуропаға сапар шекті, кейіннен Наварра королі Генридің өкілі Сегур Пардайланмен танысты. Ол Пардайланның қызметіне кірді және 1587 жылы Солтүстік Еуропаның көптеген ханзадаларына миссияға жіберілді, содан кейін Англияға барып, королева Елизаветадан Генрих Наварраға көмек сұрады. Ол Генрихке дипломат ретінде қызмет етуді жалғастырды, ал 1593 жылы императорлық ханзадалардың сарайларында француз патшасының өкілі болды. Генрихтің Габсбургтер әулетінің билігін шектеуге жасаған тырыстарына белсенді қолдау көрсетіп, ол денсаулығы мен қаржысын аямай осы қызметке жұмсады және патшаның 1610 жылы қаза тауып, өлтіргенге дейін еңбегін жалғастырды. Содан кейін ол Францияға оралып, Парижде қайтыс болды. Бонгарс Юстиннің Трогус Помпейдің тарихын қысқартылған нұсқасын «Юстинус, Троги Помпейі Тарихтарының Филиппикалық жинағы, қолжазба кодекстерінен түзетілген және кіріспелерімен толықтырылған» (Париж, 1581) деген атаумен жазды. Ол крест жорықтарын замандас ретінде сипаттаған бірнеше француз жазушыларының еңбектерін жинады және оларды «Gesta Dei per Francos» (Гановер, 1611) деген атпен жариялады. Бонгардың тағы бір жинағы – «Rerum Hungaricarum scriptores varii» (Франкфурт, 1600). Оның «Хабарлары» 1647 жылы Лейденде, ал француз тіліндегі аудармасы 1668–1670 жылдары Парижде жарық көрді. Оның көптеген қағаздары Берн қаласындағы Бургербиблиотекада сақтаулы, олар 1632 жылы тапсырылған, ал тізімі 1634 жылы жасалды. Басқа қағаздар мен нұсқаулардың көшірмелері қазір Париждегі бірнеше кітапханаларда сақталады, ал басқа нұсқаулардың көшірмелері Британ мұражайында бар.