Кіріспе

1984 жылғы американдық қорқыныш фильмі

C.H.U.D. Солтүстік Америкада 1984 жылдың 31 тамызында шықты және 4,7 миллион доллар табыс әкелді. 1989 жылы оған C.H.U.D. II: Bud the C.H.U.D. атты жалғасы жарық көрді.

Сюжет

Флора Бош есімді әйел итін қараңғы, бос көшемен серуендетіп жүр. Ол адам ойығынан өтіп бара жатқанда, бір жаратылыс оған шабуыл жасап, оны және итін канализацияға сүйреп әкетеді. Бұрын танымал фотограф болған Джордж Купер атақ-дәулеттен бас тартып, қарындасы Лоренмен бірге өмір сүреді. Оның қазіргі жобасы – Нью-Йорк қаласының баспанасыз халқын, әсіресе "жер астындағылар" деп аталатын, қаланың кәріздері мен метро туннельдерінде тұратын адамдарды суретке түсіру. Полиция капитаны Бош өзінің бөліміне түсірілген жоғалған адамдардың санының артуына жеке қызығушылық танытады, себебі Флора – оның әйелі де жоғалып кеткен. Бош А. Дж. "Пастор" Шепардты сұраққа тартады, ол жергілікті баспанасыздар үйін басқарады. А. Дж. соңғы оқиғалардың үкімет тарапынан жасалған жасырын әрекет екенін және оны дәлелдейтін құжаты бар екенін айтады. Боштың жоғары лауазымдағы басшылары көп нәрсені біледі және Ядролық реттеу комиссиясынан (ЯРК) жұмыс істейтін Уилсоннан нұсқау алатын сияқты. Көшелердің астында бұрын адам болған, бірақ радиоактивті және химиялық улы қалдықтардың әсерінен адам жейтін, қорқынышты жаратылыстарға айналған жандар қысып жатыр. Жер астындағылардың саны азайғандықтан, жаратылыстар тамақ табу үшін канализация шұңқырлары арқылы жер бетіне шыға бастайды. Оқиғалардың салдарынан Джордж пен А. Дж. екеуі де канализацияда қалып қояды, бір тілші оқиғаға араласып, жаратылыстар жейді, ал Лореннің пәтерінің жертөлесінде ашқан канализация арқылы келген мутанттан және бітелген душтан да проблемалары туады. А. Дж. мен Джордж кездесіп, Ядролық реттеу комиссиясының осы қырғынға тікелей қатысы бар екенін біледі. Саяси бюрократия NRC-ге Нью-Йорк қаласы арқылы улы қалдықтарды тасымалдауға тыйым салғанмен, ол көпшілікке қауіпті болғандықтан, "Қалалық кәдеге жарамайтын ластану қаупі" деген белгі қойылған қалдықтарды Манхэттеннің тасталып қалған метро туннельдерінде жасырып отыр. Жер астындағы баспанасыз адамдар осы қалдықтарға тап болып, мутацияға ұшыраған жаратылыстарға айналады. Осы құпияны сақтау үшін Уилсон канализацияны жабып, газ құбырларын ашып, C.H.U.D. жаратылыстарын және олардың бар екендігіне куә болғандарды уландыруды жоспарлайды, қалаға қауіп төнгеніне қарамастан. Темірқасықта Лоренге мутанттар шабуыл жасайды, бірақ ол құтылып қалады. Кешке бір тамақтандыру орнында екі полицей және официант мутанттардың қолынан қаза табады, содан кейін халықтың назары жоғалып кеткендерге ауады. Джордж пен А. Дж. мутанттар бұрынғы тазарту кезінде NRC тобын өлтіргенде қалдырған камераны тауып алып, оның көмегімен Бошқа өздерінің тағайындалғандарын хабарлайды. Бошпен бетпе-бет келгенде Уилсон қашып кетеді, кейін Бошқа оқ атып, соңғысы А. Дж. мен Джорджтің канализациядан қашуына көмектеседі. Уилсон Джордж пен А. Дж. жүк көлігімен қағып өтіріп, бірақ А. Дж. Боштың тапаншасымен Уилсонды өлтіреді, ал жүк көлігі канализация шұңқырына құлап, жарылады.

Театрлық түсірілім

C. H. U. D. 1984 жылдың тамызынан бастап New World Pictures кинотеатрларында шектеулі көрсетілімге шығарылды. Фильм кассада 13-орынмен ашылып, 310 кинотеатрда орташа $5,686 көрісіммен $1,762,922 табыс әкелді. Екінші аптада ол кассада 14-орынға төмендеп, жалпы $834,465 және бүкіл әлем бойынша $2,846,756 табыс тапты.

Үй медиасы

C. H. U. D. фильмі 1984 жылы Media Home Entertainment компаниясы арқылы Betamax және VHS форматтарында үй видеосы үшін жарық көрді. Фильмді Anchor Bay Entertainment 2001 жылдың 30 қаңтарында DVD форматында шығарды. Компания 2008 жылы оны Cult Fiction сериясының бір бөлігі ретінде қайтадан жариялады. Image Entertainment 2011 жылы, ал 2012 жылы фильмді қайта шығарды, соңғы нұсқасы Children of the Corn, Creepshow 2 және House фильмдерімен бірге екі дискілік жинақтың құрамына кірді. Бұл нұсқа қазір қолжетімсіз. 2021 жылдың 9 қарашасында жаңа бір дискілік Blu-ray нұсқасы шықты.

Қабылдау

Rotten Tomatoes, 14 шолу негізінде 29% мақұлдау рейтингісін көрсетеді; орташа рейтинг 3,89/10. "Нью-Йорк Таймс" газетінің шолушысы Лоренс Ван Гелдер фильм туралы былай деді: "C.H.U.D. үкімет немесе қоршаған орта туралы айтуға талпынбайды. Ол жеңіл коммерциялық ойын-сауық ретінде жасалған, және қорқыныш фильмдерінің қатарында мақтауға лайық туынды". The A.V. Club-тың Кит Фиппс: "Көзіңіз шаршаған түнгі уақытта көруге арналған, ал басқа уақытта көруге болмайтын фильм" деп жазды. Патрик Наугл DVD Verdict-тен оны терең мәселелерден гөрі көңіл көтеруге басымдық берген қызықты фильм деп сипаттады. Джошуа Роткопф Time Out New York журналында оны Нью-Йоркте түсірілген ең жақсы фильмдердің тізіміне қосып, "қорқытудан гөрі көңілді" деп атады. Bloody Disgusting 4.5/5 жұлдыз беріп, "бәлкім, B-фильмдердің жақсы сақталған құпияларының бірі" деп бағалады. 1985 жылы Брюссельде өткен Халықаралық фантастикалық фильмдер фестивалінде "Үздік фантастикалық фильм" жүлдесіне ие болды.