Кіріспе
Натрий сульфиті (натрий сульфиті) – химиялық формуласы Na2SO3 болатын органикалық емес қосылыс. Суда еритін, ақ түсті қатты зат, ол антиоксидант және консервант ретінде қолданылады. Ағаш және лигноцеллюлозалық материалдарды қағаз жасау және тазарту процестерінде лигнинді жұмсартуға да жарамды. Гептагидрат та белгілі, бірақ ауада тотығуға оңай бейім болғандықтан, пайдасы аз. SO2 + 2 NaOH > Na2SO3 + H2O Натрий сульфиті күкірт диоксидін натрий карбонатының ерітіндісімен өңдеу арқылы өнеркәсіптік түрде өндіріледі. Жалпы реакция: SO2 + Na2CO3 > Na2SO3 + CO2.
Sodium sulfite is made industrially by treating sulfur dioxide with a solution of sodium carbonate. The overall reaction is:
SO2 + Na2CO3 > Na2SO3 + CO2
Қолданылуы
Натрий сульфиті негізінен целлюлоза және қағаз өнеркәсібінде қолданылады. Ол сонымен қатар ағаштарды талшыққа термомеханикалық түрлендіруде (дефибрация) орташа тығыздықтағы талшықты тақталарды (MDF) өндіру үшін де қолданылады. Ол оттегіні сіңіретін зат ретінде бу қазандықтарына берілетін суды коррозиядан қорғауға, ал фотография өнеркәсібінде – дамыту ерітінділерін тотығудан сақтауға және (гипо тазартқыш ерітінді ретінде) фиксаторды (натрий тиосульфаты) пленка мен фотоқағаз эмульсиясынан жууға пайдаланылады. Төмендеткіш зат ретінде ол тоқыма өнеркәсібінде ақтандыру, күкіртсіздендіру және хлорсыздандыру үшін қолданылады (мысалы, жүзу бассейндерінде). Оның төмендеткіш қасиеттері кептірілген жемістердің түсін өзгертпеу үшін сақтаушы ретінде, сондай-ақ етті сақтау үшін пайдаланылады. Ол сульфондау және сульфометилдеу процесінде реагент ретінде қолданылады. Ол натрий тиосульфатын өндіруде қолданылады. Велман-Лорд процесі түтін газын күкірттен тазарту үшін натрий сульфитін пайдаланады.
Реакциялар
Натрий сульфиті негізінен жұмсақ тотығуға қарсы агент ретінде қолданылады. Гептагидрат кристалдары жылы құрғақ ауада құрғап кетеді. Гептагидрат кристалдары ауада тотығып, натрий сульфатын түзетін болады. Сусыз түрі ауада тотығуға төзімдірек. Натрий бисульфиті, NaHSO3, - натрий және бисульфит иондарынан тұратын ерітінділерді алу үшін суда еритін тұздардың қоспасы.
Құрылымы
Рентгендік кристаллография мәліметтері бойынша натрий сульфиті гептагидраты пирамида тәрізді SO32- орталықтарына ие. S–O қашықтығы 1,50, ал O–S–O бұрыштары 106°-қа жуық.