Француз суретшісі Франсуа Мариус Гране (1775-1849)

Кіріспе

Француз суретшісі (1775–1849)

Франсуа Мариус Гранэ (17 желтоқсан 1775 – 21 қараша 1849) – француз суретшісі.

Өмірбаян

Франсуа Мариус Гранэ 1775 жылдың 17 желтоқсанында Экс-ан-Прованс қаласында дүниеге келді; оның әкесі шағын құрылысшы болған. Бала кезінде оның қатты тілектері ата-анасын, итальяндық суретші берген алғашқы сабақтардан кейін, белгілі бір беделі бар пейзаж суретшісі М. Константин басқаратын тегін өнер мектебіне орналастыруға итермеледі. 1793 жылы Гранэ Экс еріктілерімен бірге Тулонды қоршауға қатысты, онда ол арсеналда сәндік безендіруші болып жұмыс істеді. Ол бала кезінде Экс қаласында жас граф де Форбенмен танысып, оның шақыруымен 1797 жылы Парижге барды. Де Форбин Дэвидтің шәкірттерінің бірі болды, ал Гранэ сол студияға түсті. Кейіннен ол Капуциндер монастырындағы жатақханада тұрды, ол Революция кезінде ассинаттар фабрикасы ретінде пайдаланылғаннан кейін, көбінесе суретшілермен толы болды. Капуциндер дәліздерінің өзгеретін жарығы мен көлеңкесінде Гранэ өмірінің қысқа мерзімінде түрлі табыстармен аяқтаған суреті үшін материалдар тапты. 1802 жылы ол Парижден Римге кетті, онда 1819 жылға дейін қалды, содан кейін Парижге оралды, өзімен бірге түрлі жұмыстармен қатар, 1811 жылы салған атақты "Капуциндер хоры" суретінің он төрт көшірмесін әкелді. Бұл суретте монахтардың ән айту бейнесі сәулеттік эффекттің маңызды бөлігі ретінде бейнеленген, және бұл Граненің барлық туындыларында кездеседі, тіпті фигуралық сюжет өзінің маңыздылығын, тарихи немесе романтикалық қызығушылығын көрсеткендей болса да. "Стелла түрме қабырғасында Мадонна суретін салып тұр" (1810, Лейхтенберг коллекциясы); "Содома ауруханада" (1815, Лувр); "Сан-Франческо д'Ассизидің төменгі базиликасы" (1823, Лувр); "Тұқымдардың құтқарылуы" (1831, Лувр); "Пуссеннің өлімі" (1834, Флоренциядағы Вилла Демидофф) – оның ең маңызды туындыларының арасында; барлығының да бірдей ерекшеліктері бар, бәрі де түске бағындырылған. 1819 жылы Луи Филипп Гранені марапаттады, кейіннен оны Сент-Мишель орденінің кавалері және Версаль суреттерінің сақтаушысы (1826) етіп тағайындады. 1830 жылы ол институт мүшесі болды; бірақ осы құрметке және оны Луврдің сол кездегі директоры М. де Форбенмен байланыстырған байланыстарға қарамастан, Гранэ үнемі Римге оралып тұрды. 1821 жылы ол Ресей императоры Александр I-ге "Римдегі Пьяцца Барберинидегі Капуциндер монастыры шіркеуінің хорының ішкі көрінісі" суретін сыйға берді. 1834 жылы Гранэ Императорлық өнер академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. 1848 жылдан кейін ол Экске зейнеткерлікке шықты, бірден әйелінен айырылды және 1849 жылдың 21 қарашасында қайтыс болды. Ол өзінің мүлігінің көп бөлігін туған қаласына және барлық жинақтарын (соның ішінде Ингренің 1811 жылғы өте жақсы портретін) 1949 жылы, оның өліміне 100 жыл толуына орай, Экс-ан-Прованс мұражайына тапсырды, ол сол кезде Гранэ мұражайы деп аталды.

François Marius Granet was born on 17 December 1775 in Aix en Provence; his father was a small builder. As a boy his strong desires led his parents to place him, after some preliminary teaching from a passing Italian artist, in a free school of art directed by M. Constantin, a landscape painter of some reputation. In 1793, Granet followed the volunteers of Aix to the siege of Toulon, where he obtained employment as a decorator in the arsenal. Whilst a lad he had, at Aix, made the acquaintance of the young comte de Forbin, and upon his invitation Granet, in the year 1797, went to Paris. De Forbin was one of the pupils of David, and Granet entered the same studio. Later he got possession of a cell in the convent of Capuchins, which, having served for a manufactory of assignats during the Revolution, was afterwards inhabited almost exclusively by artists. In the changing lights and shadows of the corridors of the Capuchins, Granet found the materials for that one picture to the painting of which, with varying success, he devoted his life. In 1802, he left Paris for Rome, where he remained until 1819, when he returned to Paris, bringing with him besides various other works one of fourteen repetitions of his celebrated "Chœur des Capucins," executed in 1811. The figures of the monks celebrating mass are taken in this subject as a substantive part of the architectural effect, and this is the case with all Granet's works, even with those in which the figure subject would seem to assert its importance, and its historical or romantic interest. "Stella painting a Madonna on his Prison Wall," 1810 (Leuchtenberg collection); "Sodoma à l'hôpital," 1815 (Louvre); "Basilique basse de St François d'Assise," 1823 (Louvre); "Rachat de prisonniers," 1831 (Louvre); "Mort de Poussin," 1834 (Villa Demidoff, Florence), are among his principal works; all are marked by the same peculiarities, everything is sacrificed to tone. In 1819, Louis Philippe decorated Granet, and afterwards named him Chevalier de l'Ordre St Michel, and Conservateur des tableaux de Versailles (1826). He became a member of the institute in 1830; but in spite of these honours, and the ties which bound him to M. de Forbin, then director of the Louvre, Granet constantly returned to Rome. In 1821, he presented his painting 'Interior view of the choir in the Church of the Capuchin monastery in the Piazza Barberini in Rome' to Alexander I of Russia. In 1834, Granet was elected an honorary associate of the Imperial Academy of Arts. After 1848, he retired to Aix, immediately lost his wife, and died himself on 21 November 1849. He bequeathed the greater part of his fortune to his native town and all his collections (including the very fine portrait by Ingres from 1811 ) to the Museum of Aix en Provence, which was renamed the Musée Granet in 1949, the centenary of his death.

Ескерткіш

Акс-ан-Прованс қаласының орталығында оның құрметіне аталған Музей Гранэ орналасқан. Ол 1838 жылы салынды және Пол Сезанннің сегіз картинасын қамтиды.