Жак-Луи Давид: Француз суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Француз суретшісі (1748–1825)

Жак Луи Дэвид (ʒaklwi david; 30 тамыз 1748 – 29 желтоқсан 1825) – неоклассикалық стильдегі француз суретшісі, бұл дәуірдегі ең көрнекті суретші деп есептеледі. 1780-ші жылдары тарихи суреттер салудағы ерекше көзқарасы рококоның жеңілдігінен классикалық қатаңдыққа, сұлулыққа және терең сезімге қарай бет бұруды көрсетті, бұл Ансиан Режимнің соңғы жылдарының моральдық ахуалымен үйлесімді болды. Кейін Дэвид француз революциясының жақтаушысы және Максимилиан Робеспьердің (1758–1794) досы болды, сондай-ақ француз республикасының өнер саласындағы ықпалды тұлғаға айналды. Робеспьер биліктен құлағаннан кейін түрмеге қамалғаннан кейін, босатылған соң ол тағы бір саяси режиммен байланыс жасады: Францияның бірінші консулы Наполеонмен. Осы кезде ол жылы венециялық түстерді қолдануымен ерекшеленетін Империя стилін дамытты. Наполеонның құлауынан және Бурбон әулетінің қайта орнауынан кейін Дэвид Брюссельге, содан кейін Нидерланд Корольдігіне жер аударылды, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Дэвидтің көптеген шәкірттері болды, ол 19 ғасырдың басындағы француз өнеріне, әсіресе академиялық салондық суреттерге ең күшті ықпал етті.

Ерте өмір

Жак Луи Давид 1748 жылғы 30 тамызда Париждегі бай француз отбасында дүниеге келді. Тоғыз жасында әкесі жекпе-жекте қаза тапты, ал анасы оны жақсы жағдайдағы сәулетші екен ағаларына қалдырды. Олар оның Париж университетінің Төрт Ұлттың колледжінде тамаша білім алуын қамтамасыз етті, бірақ ол жақсы оқушы бола қойған жоқ – ол сөйлеуіне кедергі келтіретін бет ісігімен күресіп, әрқашан сурет салумен айналысты. Ол дәптерлерін суреттермен толтырды және бірде: «Мен әрқашан мұғалім креслосының артына жасырынып, сабақ бойы сурет салып отыратынмын», – деді. Ұзақ уақыттан кейін ол суретші болуды қалады, бірақ оның ағалары мен анасы оны сәулетші болсын деді. Ол қарсылықты жеңіп, сол кездегі жетекші суретші Франсуа Бушеден (1703–1770) сабақ алды, ол да оның алыс туысы еді. Буше рококо стилінде суретші болған, бірақ талғамдар өзгеруде, рококоға деген сұраныс классикалық стильге уступа басты. Буше Дэвидтің оқуын өз мойнына алудың орнына, оны Рококоға қарсы классикалық бағытты қолдайтын суретші Жозеф Мари Вьенге (1716–1809) жіберуге шешім қабылдады. Онда Дэвид қазіргі Луврде орналасқан Корольдік академияға түсті. Әр жыл сайын академия ең үздік студентке 3 жылдан 5 жылға дейін Римде оқуға мүмкіндік беретін Рим сыйлығын тағайындады. Суретшілер классикалық стильдерге қайта оралғандықтан, бұл саяхат жеңімпаздарға классикалық антикалық ескерткіштерді және итальяндық Ренессанс шеберлерінің туындыларын тікелей зерттеуге мүмкіндік берді. «Пенсионерлер» деп аталатын олар 1737 жылдан 1793 жылға дейін Виа-дель-Корсодағы Палаццо Манчиниде орналасқан Француз академиясының Римдегі бөлімшесінде тұрды. Дэвид жыл сайынғы сыйлықты жеңуге үш рет қатарынан тырысты (Minerva Fighting Mars, Diana and Apollo Killing Niobe's Children және The Death of Seneca), әр сәтсіздік оның өмір бойына осы институтқа деген наразылығын күшейтті. 1772 жылы екінші рет жеңілгеннен кейін Дэвид екі жарым күн бойы аштан өлімге ұшырады, бірақ факультет оны сурет салуды жалғастыруға ынталандырды. Ол енді сыйлықты жеңу үшін қажетті қолдауға ие екеніне сенімді болды, оқуын зор құлшыныспен жалғастырды, бірақ келесі жылы Prix de Rome-ді тағы жеңе алмады. Соңында, 1774 жылы Дэвид судьялар белгілеген тақырып бойынша салған «Эрастрат Антиохтың ауруының себебін ашады» деген суреті үшін Prix de Rome сыйлығымен марапатталды. 1775 жылдың қазан айында ол өзінің ұстазы Жозеф Мари Вьенмен бірге Италияға сапар шекті, ол жақында Римдегі Француз академиясының директоры болып тағайындалған еді. Prix de Rome сыйлығының бір бөлігі ретінде Дэвид 1779 жылы жаңадан қазылған Помпей қираған жерлерін аралады, бұл классикалық мәдениеттің тұрақтылығы оның мәңгілік идеялық және формальды күшінің көрсеткіші екендігіне деген сенімін арттырды. Саяхат барысында Дэвид Жоғарғы Ренессанс суретшілерін мұқият зерттеді, ал Рафаэль жас француз суретшісіне терең және ұзаққа созылатын әсер етті.

Jacques Louis David was born into a prosperous French family in Paris on 30 August 1748. When he was about nine his father was killed in a duel and his mother left him with his well off architect uncles. They saw to it that he received an excellent education at the Collège des Quatre Nations, University of Paris, but he was never a good student—he had a facial tumor that impeded his speech, and he was always preoccupied with drawing. He covered his notebooks with drawings, and he once said, "I was always hiding behind the instructor's chair, drawing for the duration of the class". Soon, he desired to be a painter, but his uncles and mother wanted him to be an architect. He overcame the opposition, and went to learn from François Boucher (1703–1770), the leading painter of the time, who was also a distant relative. Boucher was a Rococo painter, but tastes were changing, and the fashion for Rococo was giving way to a more classical style. Boucher decided that instead of taking over David's tutelage, he would send David to his friend, Joseph Marie Vien (1716–1809), a painter who embraced the classical reaction to Rococo. There, David attended the Royal Academy, based in what is now the Louvre. Each year the Academy awarded an outstanding student the prestigious Prix de Rome, which funded a 3 to 5 year stay in Rome. Since artists were now revisiting classical styles, the trip provided its winners the opportunity to study the remains of classical antiquity and the works of the Italian Renaissance masters at first hand. Called pensionnaire they were housed in the French Academy's Rome outpost, which from the years 1737 to 1793 was the Palazzo Mancini in the Via del Corso. David made three consecutive attempts to win the annual prize, (with Minerva Fighting Mars, Diana and Apollo Killing Niobe's Children and The Death of Seneca) with each failure allegedly contributing to his lifelong grudge against the institution. After his second loss in 1772, David went on a hunger strike, which lasted two and a half days before the faculty encouraged him to continue painting. Confident he now had the support and backing needed to win the prize, he resumed his studies with great zeal—only to fail to win the Prix de Rome again the following year. Finally, in 1774, David was awarded the Prix de Rome on the strength of his painting of Erasistratus Discovering the Cause of Antiochus' Disease, a subject set by the judges. In October 1775 he made the journey to Italy with his mentor, Joseph Marie Vien, who had just been appointed director of the French Academy at Rome. As part of the Prix de Rome, David toured the newly excavated ruins of Pompeii in 1779, which deepened his belief that the persistence of classical culture was an index of its eternal conceptual and formal power. During the trip David also assiduously studied the High Renaissance painters, Raphael making a profound and lasting impression on the young French artist.

Алғашқы жұмыстар

Девидтің академиядағы сыныптастарымен араласуы қиын болғанымен, оның гений екенін мойындады. Девидтің Римдегі француз академиясындағы оқуы бір жылға ұзартылды. 1780 жылғы шілдеде ол Парижге оралды. Бұл туындыда гендерлік рөлдер мәселесі де айқын көрінеді, себебі «Горацистер» картинасындағы әйелдер аға-інілер тобынан өте өзгеше. Давид әкесін әйелдерінен артқа қаратып, оларды антқа қатыстырудан шеттетумен бейнелейді. Олар сондай-ақ еркек тұлғаларынан физикалық тұрғыдан оқшауланған және көлемдері жағынан кішірек көрінеді. Ерлердің қатаң және сенімді тұрғандары арқылы бейнеленген еркектік күші мен тәртібі, композицияның екінші жартысындағы әйелдердің салғыш, құлазып бара жатқан нәзіктігімен қарама-қайшы келеді. Осы жерде Руссоның «бөлек салалар» доктринасы бойынша жыныстарды белгілі бір рөлдерге шектеген еркек және әйел атрибуттарының айқын бөлінуін көреміз. Бұл революциялық идеялар «Бүркіттерді тарату» картинасында да байқалады. «Горацистер анты» мен «Теннис кортының анты» ел үшін және патриотизм үшін еркектің өзін-өзі құрбан ету маңыздылығын баса көрсетсе, «Бүркіттерді тарату» император (Наполеон) үшін өзін-өзі құрбан етуді және шайқас даңқының маңыздылығын сұрайды. 1787 жылы Давид Римдегі француз академиясының директоры болмады, ол осы лауазымға өте ұмтылды. Тағайындауды жүзеге асыратын граф Давидтің тым жас екенін айтты, бірақ ол оны 6-12 жыл ішінде қолдайтынын мәлімдеді. Бұл жағдай оның алдағы жылдары академияға қарсы наразылық білдіруіне себеп болатын көптеген жағдайлардың бірі болды. 1787 жылғы көрмеде Давид өзінің әйгілі «Сократтың өлімі» картинасын ұсынды. «Өлім жазасына кесілген Сократ, күшті, тыныш және бейбіт, жанның өлмейтіндігі туралы әңгімелейді. Айналасында Крито, оның қайғырған достары мен шәкірттері, ол сабақ беріп, философиялық ойлармен бөлісіп, тіпті денсаулық құдайы Асклепийге, бейбіт өлімге әкелетін гемолок сусындары үшін алғыс айтады. Сократтың әйелі бөлменің сыртында жалғыз қайғырып тұрғанын көруге болады, ол әлсіздігі үшін қуылды. Платон төсектің басында отырған қарт адам ретінде бейнеленген». Сыншылар Сократты Микеланджелоның Сикстин капелласымен және Рафаэльдің Станцаларымен салыстырды, ал бірі, көрмеге он рет барғаннан кейін, оны «барлық жағынан да мінсіз» деп сипаттады. Дени Дидро оның көне рельефтен көшірілгендей көрінетінін айтты. Сурет сол кездегі саяси ахуалға сай келеді. Осы картина үшін Давид патшалық «ынталандыру жұмыстарымен» марапатталған жоқ. Келесі картинасы үшін Давид «Ликторлар Брутке ұлдарының денесін әкеледі» картинасын жасады. Бұл туынды сол кездегі көпшіліктің қызығушылығын тудырды. Салон ашылғанға дейін француз революциясы басталған еді. Ұлттық ассамблея құрылды, Бастилия құлады. Патша сарайы халықты қоздыратын үгіт-насихатты қаламай, барлық картиналар іліну алдында тексерілуі керек болды. Давидтің химия және физика ғылымдарымен айналысқан, сондай-ақ Якобин партиясының белсенді мүшесі Лавуазье портреті осындай себептермен билік тарапынан тыйым салынды. Газеттерде үкімет «Ликторлар Брутке ұлдарының денесін әкеледі» картинасын көрсетуге рұқсат бермегені туралы хабар тараған кезде, халық ашуға іш толды, патшалар да оған көнді. Сурет көрмеде студенттердің қорғауымен ілінді. Суретте Римнің көшбасшысы Луций Юний Брут ұлдары үшін қайғырып отыр. Бруттың ұлдары үкіметті құлатып, монархияны қалпына келтіруге тырысқандықтан, әкесі республиканы сақтау үшін оларды өлтіруге бұйрық берді. Брут республиканың батыр қорғаушысы болды, ол республиканың игілігі үшін өз отбасын құрбан етті. Оң жақта ана екі қызын ұстап тұр, ал оң жақта мейірбике қайғыдан қиналып отыр. Брут сол жақта жалғыз отырып, ойға далып, ұлдарының мәйітін елемейтіндей. Ол өз елі үшін дұрыс істегенін біледі, бірақ аяқ-қолының және саусақтарының ширығуы оның ішкі күйзелісін көрсетеді. Бұл картина республикалық символ болды және Францияда осы уақытта зор мағынаға ие болды. Ол революция кезінде жоғары бағаланған азаматтық ізгіліктің үлгісі болды.

Although David's fellow students at the academy found him difficult to get along with, they recognized his genius. David's stay at the French Academy in Rome was extended by a year. In July 1780, he returned to Paris. The issue of gender roles also becomes apparent in this piece, as the women in Horatii greatly contrast the group of brothers. David depicts the father with his back to the women, shutting them out of the oath. They also appear to be smaller in scale and physically isolated from the male figures. The masculine virility and discipline displayed by the men's rigid and confident stances is also severely contrasted to the slouching, swooning female softness created in the other half of the composition. Here we see the clear division of male female attributes that confined the sexes to specific roles under Rousseau's popularized doctrine of "separate spheres". These revolutionary ideals are also apparent in the Distribution of Eagles. While Oath of the Horatii and The Tennis Court Oath stress the importance of masculine self sacrifice for one's country and patriotism, the Distribution of Eagles would ask for self sacrifice for one's Emperor (Napoleon) and the importance of battlefield glory. In 1787, David did not become the Director of the French Academy in Rome, which was a position he wanted dearly. The Count in charge of the appointments said David was too young, but said he would support him in 6 to 12 years. This situation would be one of many that would cause him to lash out at the Academy in years to come. For the Salon of 1787, David exhibited his famous Death of Socrates. "Condemned to death, Socrates, strong, calm and at peace, discusses the immortality of the soul. Surrounded by Crito, his grieving friends and students, he is teaching, philosophizing, and in fact, thanking the God of Health, Asclepius, for the hemlock brew which will ensure a peaceful death The wife of Socrates can be seen grieving alone outside the chamber, dismissed for her weakness. Plato is depicted as an old man seated at the end of the bed." Critics compared the Socrates with Michelangelo's Sistine Ceiling and Raphael's Stanze, and one, after ten visits to the Salon, described it as "in every sense perfect". Denis Diderot said it looked as if he copied it from some ancient bas relief. The painting was very much in tune with the political climate at the time. For this painting, David was not honored by a royal "works of encouragement". For his next painting, David created The Lictors Bring to Brutus the Bodies of His Sons. The work had tremendous appeal for the time. Before the opening of the Salon, the French Revolution had begun. The National Assembly had been established, and the Bastille had fallen. The royal court did not want propaganda agitating the people, so all paintings had to be checked before being hung. David's portrait of Lavoisier, who was a chemist and physicist as well as an active member of the Jacobin party, was banned by the authorities for such reasons. When the newspapers reported that the government had not allowed the showing of The Lictors Bring to Brutus the Bodies of His Sons, the people were outraged, and the royals were forced to give in. The painting was hung in the exhibition, protected by art students. The painting depicts Lucius Junius Brutus, the Roman leader, grieving for his sons. Brutus's sons had attempted to overthrow the government and restore the monarchy, so the father ordered their death to maintain the republic. Brutus was the heroic defender of the republic, sacrificing his own family for the good of the republic. On the right, the mother holds her two daughters, and the nurse is seen on the far right, in anguish. Brutus sits on the left, alone, brooding, seemingly dismissing the dead bodies of his sons. Knowing what he did was best for his country, but the tense posture of his feet and toes reveals his inner turmoil. The whole painting was a Republican symbol, and obviously had immense meaning during these times in France. It exemplified civic virtue, a value highly regarded during the Revolution.

Француз төңкерісі

Басында Дэвид Революцияны қолдаған, Робеспьердің досы және Якобиндер клубының мүшесі болды. Басқалар жаңа және үлкен мүмкіндіктер үшін елден кетіп бара жатқанда, Дэвид ескі тәртіпті жоюға көмектесу үшін қалды; ол Луи XVI-ны өлтіру үшін Ұлттық конвенцияда дауыс берген корольге қарсы болды. Ол мұны не үшін жасағаны белгісіз, өйткені патша тұсында жаңа тәртіпке қарағанда оған көптеген мүмкіндіктер болды; кейбір адамдар Дэвидтің классикалық өнерге деген сүйіспеншілігі оны сол кезеңдегі барлық нәрсені, соның ішінде республикалық үкіметті қабылдауға мәжбүр етті деп болжайды. Басқалары суретшінің революциялық мансабының кілті оның жеке тұлғасында деп сенді. Дәуіттің көркемдік сезімталдығы, өзгергіш мінезі, құбылмалы эмоциялары, қызу құлшынысы және қатал тәуелсіздігі оны қалыптасқан тәртіпке қарсы айналдыруға көмектесетін еді, бірақ олар оның республикалық режимге деген адалдығын толық түсіндірмеді. Оның революциялық байланыстары оның «күшті амбициясы мен ерекше ерік-жігеріне» деген тұжырымдарға да негізделген жоқ. Оны білетіндер бұл кезеңде оның қызметін оппортунизм мен қызғаныштан гөрі «бұрынғы ынталылық», жоғары саналы идеализм және жақсы ниетті, кейде фанатикалық ынта-жігер қозғаған деп санайды. Көп ұзамай Дэвид өзінің сын көзін Корольдік сурет және мүсін академиясына аударды. Бұл шабуыл, Дәуіттің өміріндегі алдыңғы оқиғалардан көрініп тұрғандай, негізінен ұйымның екіжүзділігі мен оның жұмысына жеке қарсылық танытуынан туындаған. Корольдік академияны Дэвидтің реформаға деген әрекетіне қарсы шыққан роялистер басқарды, сондықтан Ұлттық Ассамблея жаңа конституцияға сәйкес өзгерістер енгізуді бұйырды. Содан кейін Дэвид кейіннен оны қудалайтын бір нәрсемен айналыса бастады: жаңа республика үшін үгіт-насихат. Дэвидтің Брут суреті Вольтердің Брут пьесасы кезінде көрсетілді. 1789 жылы Жак Луи Дэвид өзінің «Теннис кортының анты» картинасымен Француз революциясының тарихи бастамаларына өзінің көркемдік белгісін қалдыруға тырысты. Дәуіт бұл тапсырманы саяси сеніммен емес, өзіне тапсырма берілгендіктен орындады. Сурет сол аты бар оқиғаға арналған, бірақ ешқашан аяқталмаған. Мамыр айында монархияның реформаларын талқылау үшін Эстаттар генералдың жиналысы өткізілді. Үш мемлекет дәстүрге сай бөлек-бөлек кездесе ме, әлде бір орган ретінде жинала ма деген мәселеде келіспеушіліктер туындады. Патшаның жоғарғы тәртіптердің талаптарымен келісуі Үшінші соттың депутаттарының өздерін 17 маусымда Ұлттық жиналыс деп қайта атауына әкелді. Үш күннен кейін олар кездесуге тырысқан кезде кездесу залынан тыс қалды және патшалық жабық теннис кортына жиналуға мәжбүр болды. Жан Сильвен Бейлидің басшылығымен олар «ұлттық конституция құрылғанға дейін ешқашан бөлінбейміз» деп салтанатты ант берді. 1789 жылы бұл оқиға Антинье режимге қарсы ұлттық бірліктің символы ретінде қарастырылды. Қазіргі жағдайды жоққа шығарып, ант адамзат тарихы мен идеологиясында жаңа кезеңді білдірді. Дэвидті осы символды оқиғаны атап өту үшін Конституцияның достары қоғамы, яғни ақырында якобиндер ұйымы шақырды. Бұл оқиға бірден-бір жағынан ерекше, өйткені ол ақыр соңында Дэвидке саясатқа араласуға мүмкіндік берді, өйткені ол якобиндерге қосылды. Сурет масштабы бойынша үлкен болуы керек еді; алдыңғы жақтағы фигуралар конституциялық жиналыстың президенті Жан Сильвен Бейлиді қоса алғанда, әріптестерінің өмірлік өлшемімен суреттері болуы керек еді. Қосымша қаржы табу үшін Дэвид Конституцияның достары қоғамына жүгінді. Жобаны қаржыландыру үшін суреттің басылымын алуға үміттенген үш мыңнан астам абоненттерден қаражат алынды. Алайда, қаржыландыру жеткіліксіз болғандықтан, жобаны мемлекет қаржыландырады. 1790 жылы Дэвид қазіргі оқиғаны 1791 жылғы Салонда үлкен қаламмен және сиямен сурет ретінде пайда болатын ірі тарихи суретке айналдыруды көздеді. Хоратиялық антіндей, Дәуіт патриоттық идеалға қызмет етудегі адамдардың бірлігін білдіреді. Екі шығармада да көрініс тапқан созылған қолдар Дэвидтің Францияда римдіктерге ұқсас республикалық ізгілік әрекеттері ойналып жатқанына деген терең сенімін білдіреді. Дәуіт ақыл-ой мен ойлау қабілетін пайдаланып, бұл шығармада драмалық атмосфера тудырды. Халықтың өзі дауылмен бірге «ұшып» бара жатқандай көрінеді, бұл революция болатын дауылға нұсқаған. Бұл шығармадағы символизм сол кездегі революциялық оқиғаларды жақсы бейнелейді. Ортадағы суретші оң қолын көтеріп, олар мақсаттарына жеткенше, «патшалықтың негізіне бекітілген конституцияны» құруға ант береді. Бұл символизмнің маңыздылығы көпшіліктің қолдары оның қолына бұрыш жасап, үшбұрыш пішінін құрайтынымен ерекшеленеді. Сонымен қатар, жоғарғы жартыдағы ашық кеңістік төменгі жартыдағы қозғалысқа қарастырылып, Теннис кортының антының мәдениетін күшейтуге арналған. Дәуіт революцияның саяси оқиғаларын «нақты уақытта» бейнелеуге тырысып, өнер әлемінде жаңа және тоқталмаған жолға түсті. Алайда, Томас Кроу бұл жолдың «тарихи сурет салу үшін жол емес, соқыр көше екенін» айтады. Өзінің шерудегі сөйлеуінде Дэвид «халық пен монархия арасындағы оппозицияны нақты айқындады; Геркулес осы оппозицияны одан да айқын ету үшін таңдалды». Дәуіт Геркулес бейнесімен байланыстырған идеалдар бұл бейнені ескі режимнің белгісінен революцияның күшті жаңа символына айналдырды. «Дэвид оны ұжымдық, халықтық биліктің бейнесіне айналдырды. Ол монархияның сүйікті белгісін алып, оны көбейтіп, монументалдап, оның қарсы белгісіне айналдырды». Геркулес революционерлер үшін бірігіп, жиналған нәрсеге айналды. 17 маусымда патша елден қашуға әрекет жасады, бірақ Австриялық Нидерланды шекарасында мақсатына жетпей ұсталды және күзетпен Парижде қайтаруға мәжбүр болды. Луи XVI Австрия императоры Леопольд II-ге, Мария Антуанеттің бауырына, оны таққа қайтару туралы құпия сұраныс жасады. Бұл қабылданды және Австрия егер корольдік жұбайларға зиян келтірсе Францияға қауіп төндірді. Жауап ретінде халық патшаны тұтқынға алды. Бұл Луи мен Мария Антуанеттің сотталуы мен өлім жазасына кесілуіне әкелді. Бурбон монархиясы 1792 жылы француз халқымен жойылды — ол Наполеоннан кейін қайта жаңғыртылды, содан кейін Бонапарт үйінің қайта жаңғыртуымен қайтадан жойылды. Жаңа Ұлттық конвент алғашқы отырысын өткізгенде Дэвид өзінің достары Жан Поль Марат пен Робеспьермен отырды. Конвенцияда Дэвид тез арада «қатыгез террорист» деген лақап атын алды. Робеспьердің агенттері патшаның үкіметті құлатуға тырысқанын дәлелдейтін патшаның хат-хабарларын қамтитын құпия сақтау орнын тапты және оның өлім жазасын талап етті. Ұлттық конвент Луи XVI-ның сотын өткізді; Дэвид патшаның өліміне дауыс берді, бұл оның әйелі, Маргарита Шарлотта, роялист, одан ажырасуына себеп болды. Луи XVI 17 қаңтарда 1793 жылы өлімге кесілгенде, тағы бір адам қайтыс болды — Луи Мишель ле Пелетье де Сен-Фаржо. Ле Пелетье патшаның күзетшісімен патшаның өліміне дауыс бергені үшін кеше өлтірілді. Дэвидті оның қазасын ұйымдастыруға шақырды және Ле Пелетье өлтірілді суретін салды. Онда Ле Пелетье денесінің үстінде бір аттың шашынан жасалған жіпке ілінген өлтірушінің қылышы бейнеленген, бұл билік пен лауазымның қауіпсіздігін көрсететін ежелгі Дамоклы қылышы туралы мәтелге шабыттанды. Бұл Ле Пелетье және оның серіктерінің қатыгез патшаны жеңуде көрсеткен батырлығын көрсетеді. Қылыш қағаздың бір бөлігін тесіп өтеді...

In the beginning, David was a supporter of the Revolution, a friend of Robespierre, and a member of the Jacobin Club. While others were leaving the country for new and greater opportunities, David stayed behind to help destroy the old order; he was a regicide who voted in the National Convention for the Execution of Louis XVI. It is uncertain why he did this, as there were many more opportunities for him under the King than the new order; some people suggest David's love for the classical made him embrace everything about that period, including a republican government. Others believed that they found the key to the artist's revolutionary career in his personality. Undoubtedly, David's artistic sensibility, mercurial temperament, volatile emotions, ardent enthusiasm, and fierce independence might have been expected to help turn him against the established order but they did not fully explain his devotion to the republican regime. Nor did the vague statements of those who insisted upon his "powerful ambition and unusual energy of will" actually account for his revolutionary connections. Those who knew him maintained that "generous ardor", high minded idealism and well meaning though sometimes fanatical enthusiasm, rather than opportunism and jealousy, motivated his activities during this period. Soon, David turned his critical sights on the Royal Academy of Painting and Sculpture. This attack was probably caused primarily by the hypocrisy of the organization and their personal opposition to his work, as seen in previous episodes in David's life. The Royal Academy was controlled by royalists, who opposed David's attempts at reform; so the National Assembly finally ordered it to make changes to conform to the new constitution. David then began work on something that would later hound him: propaganda for the new republic. David's painting of Brutus was shown during the play Brutus by Voltaire. In 1789, Jacques Louis David attempted to leave his artistic mark on the historical beginnings of the French Revolution with his painting of The Oath of the Tennis Court. David undertook this task not out of personal political conviction but rather because he was commissioned to do so. The painting was meant to commemorate the event of the same name but was never completed. A meeting of the Estates General was convened in May to address reforms of the monarchy. Dissent arose over whether the three estates would meet separately, as had been tradition, or as one body. The King's acquiescence in the demands of the upper orders led to the deputies of the Third Estate renaming themselves as the National Assembly on 17 June. They were locked out of the meeting hall three days later when they attempted to meet, and forced to reconvene to the royal indoor tennis court. Presided over by Jean Sylvain Bailly, they made a 'solemn oath never to separate' until a national constitution had been created. In 1789 this event was seen as a symbol of the national unity against the ancien regime. Rejecting the current conditions, the oath signified a new transition in human history and ideology. David was enlisted by the Society of Friends of the Constitution, the body that would eventually form the Jacobins, to enshrine this symbolic event. This instance is notable in more ways than one because it eventually led David to finally become involved in politics as he joined the Jacobins. The picture was meant to be massive in scale; the figures in the foreground were to be life sized portraits of the counterparts, including Jean Sylvain Bailly, the President of the Constituent Assembly. Seeking additional funding, David turned to the Society of Friends of the Constitution. The funding for the project was to come from over three thousand subscribers hoping to receive a print of the image. However, when the funding was insufficient, the state ended up financing the project. David set out in 1790 to transform the contemporary event into a major historical picture which would appear at the Salon of 1791 as a large pen and ink drawing. As in the Oath of the Horatii, David represents the unity of men in the service of a patriotic ideal. The outstretched arms which are prominent in both works betray David's deeply held belief that acts of republican virtue akin to those of the Romans were being played out in France. In what was essentially an act of intellect and reason, David creates an air of drama in this work. The very power of the people appears to be "blowing" through the scene with the stormy weather, in a sense alluding to the storm that would be the revolution. Symbolism in this work of art closely represents the revolutionary events taking place at the time. The figure in the middle is raising his right arm making the oath that they will never disband until they have reached their goal of creating a "constitution of the realm fixed upon solid foundations". The importance of this symbol is highlighted by the fact that the crowd's arms are angled to his hand forming a triangular shape. Additionally, the open space in the top half contrasted to the commotion in the lower half serves to emphasize the magnitude of the Tennis Court Oath. In his attempt to depict political events of the Revolution in "real time", David was venturing down a new and untrodden path in the art world. However, Thomas Crow argues that this path "proved to be less a way forward than a cul de sac for history painting". In his speech during the procession, David "explicitly emphasized the opposition between people and monarchy; Hercules was chosen, after all, to make this opposition more evident". The ideals that David linked to his Hercules single handedly transformed the figure from a sign of the old regime into a powerful new symbol of revolution. "David turned him into the representation of a collective, popular power. He took one of the favorite signs of monarchy and reproduced, elevated, and monumentalized it into the sign of its opposite." Hercules, the image, became to the revolutionaries, something to rally around. In June 1791, the King made an ill fated attempt to flee the country, but was apprehended short of his goal on the Austrian Netherlands border and was forced to return under guard to Paris. Louis XVI had made secret requests to Emperor Leopold II of Austria, Marie Antoinette's brother, to restore him to his throne. This was granted and Austria threatened France if the royal couple were hurt. In reaction, the people arrested the King. This led to an Invasion after the trials and execution of Louis and Marie Antoinette. The Bourbon monarchy was destroyed by the French people in 1792—it would be restored after Napoleon, then destroyed again with the Restoration of the House of Bonaparte. When the new National Convention held its first meeting, David was sitting with his friends Jean Paul Marat and Robespierre. In the convention, David soon earned the nickname "ferocious terrorist". Robespierre's agents discovered a secret vault containing the King's correspondence which proved he was trying to overthrow the government, and demanded his execution. The National Convention held the trial of Louis XVI; David voted for the death of the King, causing his wife, Marguerite Charlotte, a royalist, to divorce him. When Louis XVI was executed on 21 January 1793, another man had already died as well—Louis Michel le Peletier de Saint Fargeau. Le Peletier was killed on the preceding day by a royal bodyguard in revenge for having voted for the death of the King. David was called upon to organize a funeral, and he painted Le Peletier Assassinated. In it, the assassin's sword was seen hanging by a single strand of horsehair above Le Peletier's body, a concept inspired by the proverbial ancient tale of the sword of Damocles, which illustrated the insecurity of power and position. This underscored the courage displayed by Le Peletier and his companions in routing an oppressive king. The sword pierces a piece of paper on which is written "I vote the death of the tyrant", and as a tribute at the bottom right of the picture David placed the inscription "David to Le Peletier. 20 January 1793". The painting was later destroyed by Le Peletier's royalist daughter, and is known by only a drawing, an engraving, and contemporary accounts. Nevertheless, this work was important in David's career because it was the first completed painting of the French Revolution, made in less than three months, and a work through which he initiated the regeneration process that would continue with The Death of Marat, David's masterpiece. On 13 July 1793, David's friend Marat was assassinated by Charlotte Corday with a knife she had hidden in her clothing. She gained entrance to Marat's house on the pretense of presenting him a list of people who should be executed as enemies of France. Marat thanked her and said that they would be guillotined next week upon which Corday immediately fatally stabbed him. She was guillotined shortly thereafter. Corday was of an opposing political party, whose name can be seen in the note Marat holds in David's subsequent painting, The Death of Marat. Marat, a member of the National Convention and a journalist, had a skin disease that caused him to itch horribly. The only relief he could get was in his bath over which he improvised a desk to write his list of suspect counter revolutionaries who were to be quickly tried and, if convicted, guillotined. David once again organized a spectacular funeral, and Marat was buried in the Panthéon. Marat's body was to be placed upon a Roman bed, his wound displayed and his right arm extended holding the pen which he had used to defend the Republic and its people. This concept was to be complicated by the fact that the corpse had begun to putrefy. Marat's body had to be periodically sprinkled with water and vinegar as the public crowded to see his corpse prior to the funeral on 15 and 16 July. The stench became so bad however that the funeral had to be brought forward to the evening of 16 July. The Death of Marat, perhaps David's most famous painting, has been called the Pietà of the revolution. Upon presenting the painting to the convention, he said "Citizens, the people were again calling for their friend; their desolate voice was heard: David, take up your brushes , avenge Marat I heard the voice of the people. I obeyed." The Death of Marat, 1793, became the leading image of the Terror and immortalized both Marat and David in the world of the revolution. This piece stands today as "a moving testimony to what can be achieved when an artist's political convictions are directly manifested in his work". A political martyr was instantly created as David portrayed Marat with all the marks of the real murder, in a fashion which greatly resembles that of Christ or his disciples. The subject although realistically depicted remains lifeless in a rather supernatural composition. With the surrogate tombstone placed in front of him and the almost holy light cast upon the whole scene; alluding to an out of this world existence. "Atheists though they were, David and Marat, like so many other fervent social reformers of the modern world, seem to have created a new kind of religion." At the very center of these beliefs, there stood the republic. After the King's execution, war broke out between the new Republic and virtually every major power in Europe. David, as a member of the Committee of General Security, contributed directly to the Reign of Terror. David organized his last festival: the festival of the Supreme Being. Robespierre had realized what a tremendous propaganda tool these festivals were, and he decided to create a new religion, mixing moral ideas with the Republic and based on the ideas of Rousseau. This process had already begun by confiscating church lands and requiring priests to take an oath to the state. The festivals, called fêtes, would be the method of indoctrination. On the appointed day, 20 Prairial by the revolutionary calendar, Robespierre spoke, descended steps, and with a torch presented to him by David, incinerated a cardboard image symbolizing atheism, revealing an image of wisdom underneath. Soon, the war began to go well; French troops marched across the southern half of the Netherlands (which would later become Belgium), and the emergency that had placed the Committee of Public Safety in control was no more. Then plotters seized Robespierre at the National Convention and he was later guillotined, in effect ending the Reign of Terror. As Robespierre was arrested, David yelled to his friend "if you drink hemlock, I shall drink it with you." After this, he supposedly fell ill, and did not attend the evening session because of "stomach pain", which saved him from being guillotined along with Robespierre. David was arrested and placed in prison twice, first from 2 August to 28 December 1794 and then from 29 May to 3 August 1795. Most of the time he served his sentence in the not uncomfortable Palais du Luxembourg in Paris. David conceived a new style for this painting, one which he called the "Pure Greek Style", as opposed to the "Roman style" of his earlier historical paintings. The new style was influenced heavily by the work of art historian Johann Joachim Winckelmann. In David's words, "the most prominent general characteristics of the Greek masterpieces are a noble simplicity and silent greatness in pose as well as in expression." Instead of the muscularity and angularity of the figures of his past works, these were smoother, more feminine, and painterly. This work also brought him to the attention of Napoleon. The story for the painting is as follows: "The Romans have abducted the daughters of their neighbors, the Sabines. To avenge this abduction, the Sabines attacked Rome, although not immediately—since Hersilia, the daughter of Tatius, the leader of the Sabines, had been married to Romulus, the Roman leader, and then had two children by him in the interim. Here we see Hersilia between her father and husband as she adjures the warriors on both sides not to take wives away from their husbands or mothers away from their children. The other Sabine Women join in her exhortations." During this time, the martyrs of the Revolution were taken from the Pantheon and buried in common ground, and revolutionary statues were destroyed. When David was finally released to the country, France had changed. His wife managed to get him released from prison, and he wrote letters to his former wife, and told her he never ceased loving her. He remarried her in 1796. Finally, wholly restored to his position, he retreated to his studio, took pupils and for the most part, retired from politics. In August 1796, David and many other artists signed a petition orchestrated by Quatremère de Quincy which questioned the wisdom of the planned seizure of works of art from Rome. The Director Barras believed that David was "tricked" into signing, although one of David's students recalled that in 1798 his master lamented the fact that masterpieces had been imported from Italy.

Наполеон

Дэвидтің Террор кезінде Қоғамдық қауіпсіздік комитетімен тығыз байланысы нәтижесінде, ол Александр де Богарнаның өлім жазасына қол қойды, ол кішкентай ақсүйек болған. Богарнаның әйелі Жозефина Наполеон Бонапартқа үйленіп, оның императрицасы болды. Дәуіт өзі 1804 жылғы 2 желтоқсанда Наполеон мен Жозефинаның таққа отыруын «Наполеон мен Жозефинаның таққа отырылуы» картинасында бейнеледі. Дәуіт Наполеонмен алғашқы кездесуінен бастап оған ғашық болды, Бонапарттың классикалық сырт келбетіне тәнті болды. Асығыс және талапкер генералдан кездесуді сұрап, 1797 жылы Наполеонның эскизін жасады. Дәуіт Италияны бағындырған жаулап алушының бейнесін сомдады, бірақ Австриямен жасалған бейбітшілік шартын ұстап тұрған Наполеонның толық композициясы аяқталмады. Бұл шешімді Наполеонның өзі қазіргі саяси ахуалды ескергеннен кейін қабылдаған болуы мүмкін. Ол суреттің жариялануының уақтылы болмауы мүмкін деп ойлаған. Бонапарт Дәуітті жоғары бағалады және оны 1798 жылы Египетке бірге баруға шақырды, бірақ Дәуіт бас тартты, себебі ол жылдар бойы жинаған материалдық жайлылығынан, қауіпсіздігінен және жан тыныштығынан бас тартқысы келмеді. Суретші және гравер Доминик Виван Денон оның орнына Египетке барды, негізінен деректі және археологиялық жұмыстармен айналысты. 1799 жылы Наполеонның сәтті төңкерісінен кейін, ол бірінші консул ретінде Дәуітке Альпі тауларын батыл түрде кесіп өтуін бейнелеуді тапсырды. Сент-Бернар жотасын кесіп өту француз армиясына австриялық армияны тосыннан шабуылдап, 1800 жылғы 14 маусымда Маренго шайқасында жеңіске жетуге мүмкіндік берді. Наполеон Альпі тауларын қашырмен өтті, бірақ оны «оттай жылқының үстінде тыныш» бейнелеуді сұрады. Дәуіт «Наполеонның Сент-Бернардан өтуі» картинасын жасады. 1804 жылы Империя жарияланғаннан кейін Дәуіт режимнің ресми сарай суретшісі болды. Осы кезеңде ол шәкірттер алды, олардың бірі бельгиялық суретші Питер ван Ханселер болды. Дәуітке тапсырылған жұмыстардың бірі – «Наполеонның таққа отырылуы» (1805–1807) болды. Дәуітке оқиғаны тамашалауға рұқсат берілді. Ол Нотр-Дам соборының эскиздерін алды және таққа отыруға қатысушылар оның студиясына жеке-жеке поздауға келді, бірақ император ешқашан келген жоқ. (Дәуіт Наполеоннан тек 1797 жылы ғана поздауға мүмкіндік алды.) Дәуіт император Жозефинамен және Наполеонның қарындасы Каролина Муратпен жеке кездесуге қол жеткізді, бұл императордың қарындасы, бұрынғы өнер меценаты маршал Жоахим Мураттың араласуы арқасында мүмкін болды. Суреттің фоны үшін Дәуіт Нотр-Дам шіркеуінің хорын кейіпкерлер ретінде пайдаланды. Папа Пий VII суретке отырды және тіпті Дәуітке батасын берді. Наполеон суретшіге келіп, бір сағат бойы картинаға қарап тұрып: «Дэвид, сізді құттаймын» деді. Дәуіт Наполеонның түрлі тілектеріне байланысты картинаның бірнеше бөлігін қайта жасауға мәжбүр болды және осы картина үшін жиырма төрт мың франк алды. 1803 жылы Дәуіт Легион құрметінің кавалері атанды. 1808 жылы офицер шеніне көтерілді. 1815 жылы ол Легион құрметінің командирі (қазіргі комендант) шеніне ие болды.

David's close association with the Committee of Public Safety during the Terror resulted in his signing of the death warrant for Alexandre de Beauharnais, a minor noble. Beauharnais's widow, Joséphine, went on to marry Napoleon Bonaparte and became his empress; David himself depicted their coronation in the Coronation of Napoleon and Josephine, 2 December 1804. David had been an admirer of Napoleon from their first meeting, struck by Bonaparte's classical features. Requesting a sitting from the busy and impatient general, David was able to sketch Napoleon in 1797. David recorded the face of the conqueror of Italy, but the full composition of Napoleon holding the peace treaty with Austria remains unfinished. This was likely a decision by Napoleon himself after considering the current political situation. He may have considered the publicity the portrait would bring about to be ill timed. Bonaparte had high esteem for David, and asked him to accompany him to Egypt in 1798, but David refused, seemingly unwilling to give up the material comfort, safety, and peace of mind he had obtained through the years. Draftsman and engraver Dominique Vivant Denon went to Egypt instead, providing mostly documentary and archaeological work. After Napoleon's successful coup d'état in 1799, as First Consul he commissioned David to commemorate his daring crossing of the Alps. The crossing of the St. Bernard Pass had allowed the French to surprise the Austrian army and win victory at the Battle of Marengo on 14 June 1800. Although Napoleon had crossed the Alps on a mule, he requested that he be portrayed "calm upon a fiery steed". David complied with Napoleon Crossing the Saint Bernard. After the proclamation of the Empire in 1804, David became the official court painter of the regime. During this period he took students, one of whom was the Belgian painter Pieter van Hanselaere. One of the works David was commissioned for was The Coronation of Napoleon (1805 1807). David was permitted to watch the event. He had plans of Notre Dame delivered and participants in the coronation came to his studio to pose individually, though never the Emperor. (The only time David obtained a sitting from Napoleon had been in 1797.) David did manage to get a private sitting with the Empress Joséphine and Napoleon's sister, Caroline Murat, through the intervention of erstwhile art patron Marshal Joachim Murat, the Emperor's brother in law. For his background, David had the choir of Notre Dame act as his fill in characters. Pope Pius VII came to sit for the painting, and actually blessed David. Napoleon came to see the painter, stared at the canvas for an hour and said "David, I salute you." David had to redo several parts of the painting because of Napoleon's various whims, and for this painting, he received twenty four thousand Francs. David was made a Chevalier de la Légion d'honneur in 1803. He was promoted to an Officier in 1808. And, in 1815, he was promoted to a Commandant (now Commandeur) de la Légion d'honneur.

Шөгеру және өлім

Бурбондар билікке оралған кезде, Дэвид бұрынғы революционерлер мен бонапартистер тізіміне енді. Ол, тақтан түскен король Людовик XVI-ны өлім жазасына кесуге дауыс бергені үшін және тақтан түскен корольдің ұлы Людовик XVII-нің өліміне қатысқаны үшін тізімге алынды. Людовик XVII-ге зұлымдық көрсетілді, аштықтан азапталды және анасы, королева Мария Антуанеттамен инцест жасағанын мойындауға мәжбүр болды, бұл оның өлім жазасына себеп болды. Алайда, жаңадан қалпына келтірілген Бурбон патшасы Людовик XVIII Дэвидті кешіріп, тіпті оған сарай суретшісінің лауазымын ұсынды. Дэвид Брюссельде өз еркімен шеттеуге кетті. Ол жерде Франсуа Жозеф Навес және Игнас Брайс сияқты брюссельдік суретшілерді оқытып, оларға ықпал етті, «Купидон мен Психея» картинасын жасады және әйелімен (қайтадан үйленген) қалған өмірін тыныш өткізді. Ол осы кезеңде мифологиялық көріністердің кішкентай полотноларын, сондай-ақ Брюссель тұрғындарының және барон Жерар сияқты наполеондық эмигранттардың портреттерін суреттеді. Дэвид 1822-1824 жылдары «Венера мен үш грация Марсты қарусыздандырды» атты соңғы шедевр туындысын жасады. 1823 жылдың желтоқсан айында ол: «Бұл мен сурет салғым келетін соңғы картина, бірақ мен оны өзімнен де асырып түсемін. Оған 75 жасымды жазып, содан кейін ешқашан сурет салмаймын» деп жазды. Аяқталған картина, боялған фарфорды еске түсіретін, өте таза түстерге ие болды. Ол алдымен Брюссельде, содан кейін Парижде көрмеге қойылды, онда оның бұрынғы шәкірттері оны көруге ағылып келді. Көрмеден түскен пайда, операциялық шығындарды есептегеннен кейін 13 000 франкқа жетті, яғни 10 000-нан астам адам картинаны тамашалады. Кейінгі жылдары Дэвид өзінің суретшілік қабілетін толық сақтап қалды, тіпті 1825 жылғы көктемде өткен инсульт оның бет-әлпетін бұзып, сөйлеуін қиындырғаннан кейін де. 1825 жылдың маусым айында ол «Ахиллдың ашуы» (сонымен қатар «Ифигения құрбандығы» деп те аталады) картинасының жақсартылған нұсқасын жасауға бел буды. Алдыңғы нұсқасы 1819 жылы аяқталған және қазір Форт-Уорт қаласындағы Кимбелл өнер мұражайының қорында сақтаулы. Дэвид студиясына келген достарына: «Осы [сурет] мені өлтіріп жатыр» деді, оның жұмысты аяқтауға деген шешімі осылай болды. Бірақ қазан айына қарай жұмыс жақсы дамыған болуы керек, өйткені оның бұрынғы шәкірті Грос картинаның сапасы туралы естігеннен кейін оны құттықтау үшін хат жазды. Дэвид қайтыс болған кезде картина аяқталған еді және комиссар Амброаз Фирмин Дидот оны Парижге алып келді, оны 1826 жылдың сәуір айында Парижде ашылған «Pour les grecs» көрмесіне қосты. Дэвид театрынан шығып келе жатқанда, аттың жарығы оны қағып, 1825 жылдың 29 желтоқсанында қайтыс болды. Оның өлімінен кейін бірнеше портреттері Парижде аукционға қойылды, бірақ олар арзанға сатылды. Ал әйгілі «Мараттың өлімі» картинасы жұртшылықтың наразылығын тудырмау үшін оқшауланған бөлмеде қойылды. Францияға жерлеуге рұқсат берілмеген, король Людовик XVI-ны өлтіргені үшін, суретші Жак Луи Дэвидтің денесі Брюссельде жерленді және 1882 жылы Брюссель зиратына көшірілді. Ал кейбіреулер оның жүрегі әйелімен бірге Париждегі Пьер-Лашез зиратына жерленгенін айтады.

On the Bourbons returning to power, David figured in the list of proscribed former revolutionaries and Bonapartists for having voted execution for the deposed King Louis XVI; and for participating in the death of Louis XVII, the deposed king's son who was mistreated, starved and forced into a false confession of incest with his mother, Queen Marie Antoinette, which contributed to her death sentence. The newly restored Bourbon King, Louis XVIII, however, granted amnesty to David and even offered him the position of court painter. David refused, preferring self exile in Brussels. There, he trained and influenced Brussels artists such as François Joseph Navez and Ignace Brice, painted Cupid and Psyche and quietly lived the remainder of his life with his wife (whom he had remarried). In that time, he painted smaller scale mythological scenes, and portraits of citizens of Brussels and Napoleonic émigrés, such as the Baron Gerard. David created his last great work, Mars Being Disarmed by Venus and the Three Graces, from 1822 to 1824. In December 1823, he wrote: "This is the last picture I want to paint, but I want to surpass myself in it. I will put the date of my seventy five years on it and afterwards I will never again pick up my brush." The finished painting—evoking painted porcelain because of its limpid coloration—was exhibited first in Brussels, then in Paris, where his former students flocked to view it. The exhibition was profitable—13,000 francs, after deducting operating costs, thus, more than 10,000 people visited and viewed the painting. In his later years, David remained in full command of his artistic faculties, even after a stroke in the spring of 1825 disfigured his face and slurred his speech. In June 1825, he resolved to embark on an improved version of his The Anger of Achilles (also known as the Sacrifice of Iphigenie); the earlier version was completed in 1819 and is now in the collection of the Kimbell Art Museum in Fort Worth, Texas. David remarked to his friends who visited his studio "this [painting] is what is killing me" such was his determination to complete the work, but by October it must have already been well advanced, as his former pupil Gros wrote to congratulate him, having heard reports of the painting's merits. By the time David died, the painting had been completed and the commissioner Ambroise Firmin Didot brought it back to Paris to include it in the exhibition "Pour les grecs" that he had organised and which opened in Paris in April 1826. When David was leaving a theater, the driver of a carriage struck him, and he later died, on 29 December 1825. At his death, some portraits were auctioned in Paris, they sold for little; the famous Death of Marat was exhibited in a secluded room, to avoid outraging public sensibilities. Disallowed return to France for burial, for having been a regicide of King Louis XVI, the body of the painter Jacques Louis David was buried in Brussels and moved in 1882 to Brussels Cemetery, while some say his heart was buried with his wife at Père Lachaise Cemetery, Paris.

Фримасондық

Теннис кортының анты, Бүркіттердің таралуы және Термопильдегі Леонида сияқты бірнеше туындыда кездесетін ант тақырыбы, әлде масондық ритуалдарынан шабыттанған болуы мүмкін. 1989 жылы «Дәуіт Дәуітке қарсы» конференциясында Альберт Бойме 1787 жылғы құжатты ұсынды, онда суретшінің «La Moderation» масондық ложасының мүшесі екендігі көрсетілген.

Дәуіттің бет-әлпетін медициналық талдау

Жак Луи Давидтің бет-әлпетінің ақаулары, дәстүр бойынша, фехтовальдық оқиғада болған терең семсер жарақатының салдары болып келген. Бұл оның бет әлпетінде көзге түсетін асимметрияға алып келді және тамақ ішуге немесе сөйлеуге қиындық тудырды. (Ол "р" әрпі сияқты кейбір дауыссыздарды дұрыс айта алмады.) Оның бетінің сол жағындағы семсер жарасының іздері өзінің автопортреттерінде және мүсіндерінде көрініп, бет нервінің букалды тармақтарымен сәйкес келеді. Осы нервке және оның тармақтарына келген зақым оның сол жақ бет қозғалыстарында қиындықтарға себеп болған болуы мүмкін. Бұдан әрі, осы жарақаттың нәтижесінде, оның бетінде біріккен ісік пайда болды, оны биографтар мен өнер тарихшылары қатессіз ісік деп сипаттаған. Дегенмен, бұл гранулома немесе тіпті жарақаттан кейінгі нейрома болуы мүмкін. Тарихшы Саймон Шама атап өткендей, 18 ғасыр Франциясының әлеуметтік мәдениетінде өткір әзілдер мен көпшілік алдында сөйлеу өнері маңызды рөл атқарған, сондықтан Давидтің ісігі оның әлеуметтік өмірінде үлкен тосқауыл болуы мүмкін еді. Давид кейде "Ісіктің Давиді" деп аталған.

Портреттер

Тарихи суреттерден басқа, ол жеке тапсырыс бойынша бірқатар портреттер жасаған. Уоррен Робертс және басқалар Дэвидтің тарихи суреттеріндегі "қоғамдық стилі" мен оның портреттеріндегі "жеке стилі" арасындағы қарама-қайшылыққа назар аударды. Оның портреттері шындық пен реализм сезімімен ерекшеленді. Ол өзінің моделінің ерекшеліктері мен мінезін идеалдастырмай, оларды анықтауға баса назар бөлді. Бұл оның тарихи картиналарындағы стильден өзгеше, онда ол тұлғаларының сыртқы келбетін және дене бітімін грек және римдік әдемілік идеалдарына сәйкес етіп бейнеледі. Ол портреттеріне көптеген бөлшектерді қосты, қолдар мен мата сияқты ұсақ-түйектерді де нақты көрсетті. Оның портреттерінің композициясы қарапайым, ақ фонды, бұл көрерменге модельдің егжей-тегжейіне назар аударуға мүмкіндік береді. Ол әйелінің (1813) портретін салған, ол оның портрет стилінің типикалық мысалы. Басқа портреттердің ішінде оның қарындасының күйеуі мен оның әйелі, мадам және месье Серизиаттың суреттері бар. Месье Серизиаттың суреті бай адамды, ат жабдықтарымен қоса, ыңғайлы отырған күйінде бейнелейді. Мадамның суретінде ол әдеміленбеген ақ көйлек киіп, кішкентай баласының қолын ұстап, төсекке сүйеніп тұр. Дэвид Серизиат мырза мен ханымның портреттерін түрмеден шыққаннан кейін оларға баспана бергені үшін алғыс ретінде салған. Дәуіттің өмірінің соңында ол өзінің ескі досы Аббат Сиестің портретін жасады. Екеуі де революцияға қатысқан, және үрейдің орнына келген саяси радикалдарды тазартудан аман қалған.

Қалыпты өзгерту

Дэвидтің көзқарасының өзгеруі оның кейінгі өміріндегі суреттерінде маңызды рөл атқарды, оның ішінде Сиес суреті де бар. Террордың қақпалы тұсында Дэвид Робеспьер мен Марат сияқты радикалдардың жақтаушысы болды және оларды қорғау үшін екі рет өмірін беруге дайын тұрды. Ол революциялық фестивальдар ұйымдастырды және патшаның өліміне дауыс бергені үшін өлтірілген Лепельтье сияқты революцияның шейіттерінің портреттерін жазды. Дәуіт кейде Ұлттық Ассамблеяда құмарлықпен сөйлейтін. Ассамблеяда революцияның тағы бір шейіті, Бара есімді жас бала туралы сөйлегенде Дэвид былай деді: "О Бара! О Виала! Сендер төккен қан әлі де тұман құрып тұр, ол көкке көтеріліп, кек алуды талап етеді". Бірақ Робеспьер гильотинаға жіберілгеннен кейін Дэвид түрмеге қамалды және риторикалық көзқарасын өзгертті. Түрмеде ол өзінің кінәсіздігін айтып, көптеген хаттар жазды. Біреуінде ол былай деп жазды: "Менің ательеге қайтуыма тыйым салынды, өкінішке орай, мен оны ешқашан тастамауым керек еді. Мен заң шығарушының ең құрметті, бірақ өте қиын лауазымын қабылдағанымда, әділ жүрек жеткілікті деп ойладым, бірақ маған екінші қасиет – түсінік жетіспеді". Кейіннен Дэвид "Сабина әйелдерінің араласуы" сияқты суреттеріндегі өзінің дамып келе жатқан «грек стилі» туралы түсіндіріп, көзқарасының өзгеруіне қатысты былай деді: "Кез келген адамның қызметінде алдымен күшті және уақытша нәрсе пайда болады, ал тыныштық пен тереңдік соңынан келеді. Осы соңғы қасиеттерді тану үшін уақыт керек; олар тек ұлы шеберлерге ғана тән, ал олардың шәкірттері тек қана құмарлық сезімдерін сезіне алады".

Мұра

Жак Луи Давид өз заманында Франциядағы, тіпті Батыс Еуропаның ең көрнекті суретшісі саналды; Француз революциясынан кейін Бурбон монархиясы қайта орнатылған соң, көптеген суретшілер Давидтің шәкірттері болды. Мысалы, Давидтің оқушысы Антуан Жан Грос барондық титул алды және Наполеон Бонапарттың сарайында құрметке ие болды. Ол үлкен туындыларын салуға Жером Мартин Ланглуа сияқты тәжірибелі шәкірттерінен көмек сұрады. Музыкант және суретші Тереза Эмили Генриетта Винкель, сондай-ақ суретші Жан Батист Вермай да Давидтен тәлім алды. Давидтің беделіне қарамастан, ол өміріндегіден гөрі, қайтыс болғаннан кейін ауыр сынға ұшырады. Оның стилі барлық туындыларында бірқалыпты, қатаң және қозғалмастығы үшін қатты сыналып, жаңылды. Давидтің өнері салқын және жылудың жоқтығы үшін де айыпталды. Алайда, Давидтің мансабын француз корольдік академиясының өнерге деген бұрынғы көзқарасының қатаңдығы мен формализміне қарсы шығуымен қалыптасты. Давидтің кейінгі туындылары Империя стилінің дамуымен өсіп-жетілгенін көрсетеді, ол динамикалық және жылы түстерімен ерекшеленеді. Давидтің өлімінен кейін айтылған сынның көп бөлігі оның қарсыластарынан туындаған болуы мүмкін; өмірінде Давид өзінің бәсекеге толы және мақтаншыл мінезімен, сондай-ақ Террор кезеңіндегі рөлімен көптеген жауларын жасады. Давид оны қорғауға бас тартты, нәтижесінде ол атқыланды. Верне оның өлімі үшін Давидті кінәлады, және бұл оқиға оның өмірінің соңына дейін және одан кейін де оны қуалай берді. Соңғы 50 жылда Давид халық арасында қайта жанданып, 1948 жылы оның 200 жылдық мерейтойы Париждегі Оранжери мұражайында және Версальде оның өмірлік туындыларын көрсететін көрмемен атап өтілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жак Луи Давид француз ұлттық мақтанышының және француз және еуропалық өнердің қазіргі замандағы дамуындағы маңызды күштің символы ретінде танылды. Романтизмнің пайда болуы дәстүрлі түрде XVIII ғасыр француз суретшілерінің, мысалы, Жак Луи Давидтің туындыларымен байланысты. Франциядағы Каркассон және Монпелье қалаларында Давидтің құрметіне аталған көшелер бар.

Jacques Louis David was, in his time, regarded as the leading painter in France, and arguably all of Western Europe; many of the painters honored by the restored Bourbons following the French Revolution had been David's pupils. David's student Antoine Jean Gros for example, was made a Baron and honored by Napoleon Bonaparte's court. He called on the more advanced students, such as Jérôme Martin Langlois, to help him paint his large canvases. Musician and artist Therese Emilie Henriette Winkel; and painter Jean Baptiste Vermay also studied with David. Despite David's reputation, he was more fiercely criticized right after his death than at any point during his life. His style came under the most serious criticism for being static, rigid, and uniform throughout all his work. David's art was also attacked for being cold and lacking warmth. David, however, made his career precisely by challenging what he saw as the earlier rigidity and conformity of the French Royal Academy's approach to art. David's later works also reflect his growth in the development of the Empire style, notable for its dynamism and warm colors. It is likely that much of the criticism of David following his death came from David's opponents; during his lifetime David made a great many enemies with his competitive and arrogant personality as well as his role in the Terror. David refused to intervene in her favor, and she was executed. Vernet blamed David for her death, and the episode followed him for the rest of his life and after. In the last 50 years David has enjoyed a revival in popular favor and in 1948 his two hundredth birthday was celebrated with an exhibition at the Musée de l'Orangerie in Paris and at Versailles showing his life's works. Following World War II, Jacques Louis David was increasingly regarded as a symbol of French national pride and identity, as well as a vital force in the development of European and French art in the modern era. The birth of Romanticism is traditionally credited to the paintings of eighteenth century French artists such as Jacques Louis David. There are streets named after David in the French cities of Carcassonne and Montpellier.