Кіріспе

Француз суретшісі және гравюра шебері (1796–1875)

Жан Батист Камиль Коро (/UK/'/k//ɒr//oʊ/ KORRoh, /US//k//ə/'/r//oʊ/, //k//ɔː/'/r//oʊ/ kəROH, korOH, ʒɑ̃ batist kamij kɔʁo; 16 шілде 1796 – 22 ақпан 1875), немесе жай ғана Камиль Коро, француз пейзаж және портрет суретшісі, сондай-ақ гравюра шебері болған. Пейзаж суретіндегі маңызды тұлға, оның көптеген туындылары бірден неоклассикалық дәстүрді еске түсіріп, импрессионизмнің ашық ауадағы жаңалықтарын болжады.

Ерте өмір және тәрбие

Жан Батист Камиль Коро 1796 жылдың 16 шілдесінде Парижде, қазір бұзылған Рю-дю-Бак көшесіндегі 125 үйінде дүниеге келді. Оның отбасы буржуазиялық топтан еді – әкесі шаш жасаушы, ал анасы Мари Франсуаза Коро – шляпник. Кейбір көркемсуретші әріптестерінен айырмашылығы, ол өмірі бойы ақшаның жетіспеуінен мұңайған емес, себебі ата-анасы тиімді инвестиция жасап, бизнесін жақсы басқарды. Әкесі мен анасы үйленгеннен кейін, анасы жұмыс істеген шляп дүкенін сатып алды, ал әкесі дүкеннің бизнес жағын басқару үшін шаш жасаушы мамандығынан бас тартты. Дүкен сәнді париждіктердің таңдаулы орны болды және отбасына үлкен табыс әкелді. Коро сол жылдары дүкенінің үстінде тұратын үш баланың екіншісі болды. Коро Руандағы Пьер Корнель лицейінде оқуға стипендия алды, бірақ оқудағы қиындықтарға байланысты лицейден шығып, пансионға түсті. Ол "жақсы оқушы емес еді, мектеп бітіргенге дейін тіпті сурет сабақтарында да бірде-бір жүлдеге ие болған жоқ". Он тоғыз жасында Коро "ірі денелі, ұялшақ және қимылсыз бала болды. Оған сөйлегенде, ол қызарып кететін. Анасының салонына жиналатын әдемі әйелдердің алдында ұялып, жабайы жануар сияқты қашып кететін. Ол сезімтал жағынан анасын жақсы көретін, әкесі сөйлегенде дірілдейтін, жақсы мінезді ұл еді". 1817 жылы Короның ата-анасы жаңа тұрғын үйге көшкенде, 21 жастағы Коро үшінші қабаттағы шатырлы бөлмеге көшіп барды, ол оның алғашқы шеберханасы болды. Әкесінің көмегімен Коро мата сатушының шәкірті болды, бірақ ол коммерциялық өмірді жек көріп, "бизнес алаялықтарын" жек көреді, алайда 26 жасқа дейін осы салада адал қызмет етті, содан кейін әкесі оның өнер мамандығын қабылдауына келісті. Кейінірек Коро: "Мен әкемізге бизнес пен менің арамызда ешқандай үйлесім жоқ екенін және мен ажырасып жатқанымды айттым", – деді. Алайда, бұл тәжірибе оған маталардың түстері мен текстураларына бейімделу арқылы эстетикалық сезімін дамытуға көмектесті. Шамасы, көңілі толмағандықтан, ол 1821 жыл шамасында майлы бояумен сурет салуға көшті және бірден пейзаждармен айналысты. Коро өнерге берілген кезде пейзаж суреті дами бастады және әдетте екі бағытқа бөлінді: бірі – Оңтүстік Еуропадағы неоклассицистердің тарихи пейзажы, нақты және қиялданған жерлердің идеалданған бейнесін, ежелгі, мифологиялық және библиялық кейіпкерлермен бейнелейтін; екіншісі – Солтүстік Еуропада жиі кездесетін, көбінесе нақты топографияға, сәулетке және флораға адал, сондай-ақ шаруалардың бейнесін көрсететін реалистік пейзаж. Екі тәсілде де пейзаж суретшілері әдетте ашық ауада эскиздер жасап, алдын ала бояумен айналысып, содан кейін жабық жерде аяқтау жұмыстарын жүргізетін. XIX ғасырдың басында француз пейзаж суретшілеріне ағылшын Джон Констебл мен Дж. М. В. Тернердің еңбектері үлкен әсер етті, олар реализмге және неоклассицизмнен алыстауға бағытталған үрдісті күшейтті. 1821-1822 жылдар аралығында қысқа мерзімге Коро Ахилл Этна Михаллонмен оқыды, ол Короның жасындағы пейзаж суретшісі және суретші Жак Луи Давидтің шәкірті болды, сонымен қатар ол өте құрметті ұстаз еді. Михаллон Короның мансабына үлкен әсер етті. Короның сурет салу сабақтарына литографияларды көшіру, үш өлшемді нысандарды суреттеу, ашық ауада пейзаж эскиздері мен суреттерін жасау кірді, әсіресе Фонтенбло ормандарында, Нормандиядағы теңіз порттарында және Париждің батысындағы Виль-д'Авреде (оның ата-анасының ел үйі болған) ауылдарда. Михаллон сонымен қатар француз неоклассикалық дәстүрінің принциптерін түсіндірді, ол теоретик Пьер Анри де Валенсиеннің әйгілі трактатында айтылған және француз неоклассицистері Клод Лоррен мен Николя Пуссеннің еңбектерінде бейнеленген. Олардың басты мақсаты – табиғаттағы идеалдық сұлулықты бейнелеу, ежелгі дәуірдегі оқиғалармен байланыстыру. Бұл мектеп құлдырап бара жатса да, Франциядағы ең маңызды көркемөнер көрмесі – Салонда әлі де үлкен ықпалға ие болды. Коро кейінірек: "Мен осы суретшінің көзімен табиғаттан алғашқы пейзажымды жасадым, оның жалғыз кеңесі – алдымда көрген нәрсенің бәрін өте мұқият бейнелеу болды. Осы сабақ маған пайдалы болды, содан бері мен әрқашан дәлдікті бағалаймын", – деді. 1822 жылы Михаллон ерте қайтыс болғаннан кейін, Коро Михаллонның ұстазы Жан Виктор Бертинмен оқыды, ол Франциядағы ең танымал неоклассикалық пейзаж суретшілерінің бірі болды, ол Кородан ботаникалық нысандардың литографияларын көшіруді талап етті, осылайша нақты органикалық формаларды үйренуге көмектесті. Неоклассицистерді жоғары бағалағанмен, Коро олардың қиялданған табиғаттағы аллегория дәстүрімен ғана шектемеді. Оның жазбаларында ағаш діңдері, тастар мен өсімдіктердің дәл бейнелері бар, олар солтүстік реализмінің әсерін көрсетеді. Өмірі бойы Коро өзінің жұмысында екі дәстүрді де қолдануға бейімділік танытты, кейде оларды біріктірді.

Италияға алғашқы сапары

Ата-анасының қолдауымен Коро Италияға француз суретшілерінің қалыптасқан дәстүрімен барды – итальяндық Ренессанс шеберлерін зерттеу және Римнің ежелгі ескерткіштерінің құлауын бейнелеу. Ата-анасының талабы бойынша, ол кетіп барар алдында өзінің алғашқы автопортретін салуға міндетті болды. Короның 1825-1828 жылдар аралығында Италияда болған кезеңі өте жемісті және дамытушы болды, оның барысында ол 200-ден астам сурет және 150 картина жасады. Ол бірнеше жас француз суретшілерімен бірге жұмыс істеді және саяхаттады, олар бірлесіп сурет салған және түнде кафелерде пікір алмасып, әңгімелескен. Коро Ренессанс шеберлерінен көп нәрсе үйренбеді (бірақ кейін Леонардо да Винчини өзінің сүйікті суретшісі деп атады) және уақытының көп бөлігін Рим мен Италияның ауылдық жерлерінде өткізді. Ежелгі қираған жерлердің әдемі көрінісін ұсынатын Фарнез бақтары оның жиі баратын жері болды, ол оны күнің үш әртүрлі уақытында суреттеді. Оқу орта және панорамалық перспективаның қиындықтарын түсінуде, сондай-ақ адам жасаған құрылымдарды табиғи ортаға дұрыс орналастыруда өте құнды болды. Ол сонымен қатар ғимараттар мен тастарға жарық пен көлеңке арқылы көлем және нақтылық әсерін беруді үйренді. Жақсы пейзаж суреті үшін лайықты тұлғаларды секулярлық ортаға орналастыру қажет болды, бұл адамдық контекст пен масштабты қосу үшін, ал аллегориялық пейзаждарда бұл одан да маңызды болды. Осы мақсатта Коро жергілікті киімдегі және жалаңаш адамдардың суреттерін жасады. Қыста ол студияда жұмыс істеді, бірақ ауа райы мүмкіндік берген сайын сыртқа шығып жұмыс істеді. Италияның күшті жарығы үлкен қиындықтар тудырды: «Бұл күн мені үмітсіздікке жетелейтін жарық береді. Бұл менің палитрамның әлсіздігін сезінуге мәжбүр етеді». Ол жарықты меңгеріп, тастар мен аспанды нәзік және керемет түрде бояуды үйренді. Короның назарын итальяндық сәулет пен жарық ғана емес, сонымен қатар итальяндық әйелдер де тартып алды: «Оларда әлі де әлемдегі ең әдемі әйелдер бар, олардың көздері, иықтары, қолдары керемет. Олар осы жағынан біздің әйелдерімізден асып түседі, бірақ екінші жағынан, олар рақым мен мейірімділік жағынан олармен тең емес. Мен суретші ретінде итальян әйелін артық көремін, бірақ сезімге келгенде француз әйеліне бейім». Мұның мысалы – оның алғашқы Салонға қатысуы, «Нарнидегі көрініс» (1827), онда ол Рим су құбырының қираған жерін шаңды жарқын күн астында жылдам және табиғи түрде бейнелеп, оны алып көлеңкелі ағаштар мен жасыл шалғындар бар жалған идиллиялық пасторальдық ортаға айналдырды, бұл неоклассикалық қазыларға ұнату үшін жасалған өзгеріс болды. Көптеген сыншылар оның plein air итальяндық суреттерін «импрессионизмдің тұқымы», табиғи жарыққа адалдығы және академиялық қағидалардан аулақ болуы үшін жоғары бағалады, тіпті олар зерттеулер ретінде қарастырылса да. Бірнеше онжылдықтан кейін импрессионизм өнерде осыған ұқсас тәсілмен – ашық ауада жасалған жылдам, спонтанды сурет салу арқылы революция жасады. Алайда, импрессионистер жарық пен көңіл-күйді бейнелеу үшін жылдам қолданылатын, араластырылмаған түстерді қолданғанда, Коро әдетте түстерін араластырып, араластырып, арманды әсерлерін алуға тырысты. Студиядан шыққаннан кейін Коро Францияны аралап, итальяндық әдістерін қайталап, рустикалық пейзаждарға назар аударды. Ол Нормандия жағалауына және жас кезінде тұрған Руан қаласына оралды. Коро достары мен туыстарының портреттерін де жасады және алғашқы тапсырыстарын алды. Оның көк түске киінген немере қызы Лора Сеннегонның сезімтал портреті ең табысты туындыларының бірі болды және кейіннен Лувр мұражайына сыйға берілді. Ол әр отбасылық портреттің екі данасын жасады, біреуін суреттелушіге, екіншісін отбасыға, сондай-ақ пейзаждарының көшірмелерін де жасады. 1829 жылдың көктемінде Коро Фонтенбло орман суретін салу үшін Барбизонға келді; ол алғаш рет 1822 жылы Шаили орман суретін салған. Ол 1830 жылдың күзінде және 1831 жылдың жазында Барбизонға оралды, онда суреттер мен майлы зерттеулер жасады, олардан ол 1830 жылғы Салонға арналған картина жасады; оның «Фонтенбло орманына қарашы» (қазіргі Уошингтондағы Ұлттық галереяда) және 1831 жылғы салон үшін «Фонтенбло орманына қарашы». Ол жерде Барбизон мектебінің мүшелерімен танысты: Теодор Руссо, Пол Хюэ, Констант Тройон, Жан Франсуа Милле және жас Шарль Франсуа Добиньи. Коро 1831 және 1833 жылдары Салонда бір портрет пен бірнеше пейзаждарды көрсетті. Салондағы сыншылардың қабылдауы салқын болды және Коро неоклассикалық тақырыптарымен оларды қанағаттандыра алмағандықтан Италияға оралуға шешім қабылдады.

Карьерасының ортасы

Италияға екі рет сапар шеккен кезінде ол Солтүстік Италияға, Венецияға және Римнің аймақтарына барды. 1835 жылы Коро, Салонда "Агар шөлде" (Agar dans le desert) атты Киелі кітапқа негізделген картинасымен сенсация тудырды, ол Сараның қызметшісі Агар мен баласы Исмаилдың шөлде судан қиналып, періште құтқарғандағы жағдайын бейнеледі. Фонның итальяндық эскизден алынғаны мүмкін. Бұл жолы Короның неоклассикалық идеалды күтпеген батыл және жаңаша ұсынуы, суретшінің бейнелеген құмарлығы немесе азабы мен оның айналасындағы ортаның үйлесімділігін көрсету арқылы сыншылардың жоғары бағасын алды. 1837 жылы ол өзінің сақталған ең алғашқы жалаңаш суретін – "Сенаның нимфасы" картинасын жариялады. Кейін ол студенттеріне: "Жалаңаш суретті зерттеу – пейзаж суретшісі үшін ең пайдалы сабақ. Егер біреу қандай да бір әдіс қолданбастан фигураны түсіре білсе, ол пейзаж жасай алады, әйтпесе ол мұны ешқашан істей алмайды", – деді. 1840 жылдары Коро сыншылармен келіспеушіліктерге тап болды (оның көптеген туындылары Салон көрмесіне тікелей қабылданбады), сондай-ақ көптеген туындыларын жұрт сатып алмады. Танылу мен қабылдану баяу болғанымен, 1845 жылы Бодлер Короны "пейзаж суретшілігінің заманауи мектебінің" жетекшісі деп жариялады. Кейбір сыншылар Короның түстерін "бозғылт" деп тапса, оның жұмысын "жайсыздық пен қарапайымдық" деп сипаттады, ал Бодлер: "Мырза Коро – түсші емес, үйлесімші, ал оның әрқашан педантизмнен мүлдем азат композициялары, түстерінің қарапайымдығымен ғана әсерлі", – деп атап өтті. 1846 жылы француз үкіметі оны Легион құрметті орденімен марапаттады, ал 1848 жылы Салонда екінші дәрежелі медаль алды, бірақ одан кейін мемлекеттік қолдау аз болды. Оның жалғыз тапсырыс жұмысы – 1847 жылы Ренессанс шеберлерінің үлгісімен суреттелген крещениелік шіркеуге арналған діни картина болды. Короның беделі артып келе жатқанда, басқа суретшілер де оны мойындады. 1847 жылы Делакруа күнделігіне: "Коро – нағыз суретші. Оның құндылығын түсіну үшін суретшіні өз ортасында көру керек. Коро тақырыпқа терең бойлайды: оған идеялар келеді және ол жұмыс істеп жатқанда оларды қосады, бұл дұрыс тәсіл", – деп жазды. Делакруаның ұсынысымен суретші Констан Дютильё Короның картинасын сатып алып, суретшімен ұзақ және жемісті қарым-қатынас орнатты, оған достық пен меценаттар әкелді. 1867 жылы ол Салон офицері болып тағайындалды. Әйелдермен ұзақ қарым-қатынас жасаудан бас тарған Коро, елу жасында да ата-анасына өте жақын болды. Бір замандасы оның туралы: "Коро – принциптері бар адам, есін білмейтін христиан; ол барлық еркіндігін анасына тапсырады, әр жұма сайын кешкі асқа шығуға рұқсат алу үшін қайта-қайта жалбарынады", – деді. Көп саяхаттағаннан басқа, Коро ата-анасы қайтыс болғанға дейін отбасына жақын болды, содан кейін ғана қалауынша еркіндікке ие болды. Бұл еркіндік оған студенттерді бейресми сабақтарға қабылдауға мүмкіндік берді, олардың арасында еврей суретшілері Эдуард Брэндон және болашақ импрессионист Камиль Писсарро болды, ол қысқа уақытқа олардың қатарына қосылды. Тағы бір студент Коро туралы: "Газеттер Короны бұрмалап, қолына Теокрит пен Вергилийді ұстатқандықтан, оның грек тілін де, латын тілін де білмейтінін көріп таң қалдым. Оның қабылдауы өте ашық, өте еркін, өте қызықты: ол бір аяғымен немесе екі аяғымен секіріп отырып, сізбен сөйлейді немесе тыңдайды, операдан үзінділерді өте анық дауыспен әндейді", – деді, бірақ оның "жақсы мінезінің артында мұқият жасырылған өткір, тістеу жағы бар". 1850 жылдардың ортасына қарай Короның көбірек импрессионистік стилі таныла бастады, бұл оның француз өнеріндегі орнын бекітті. "Мырза Коро жаңадан пайда болған өсімдіктерді бейнелеуде ерекше шеберлік танытады, ол жаңа әлемнің алғашқы гүлдерін керемет көрсетеді". 1850 жылдардан бастап Коро көптеген пейзаждар мен сувенирлер салды, бұрынғы сапарлардан алынған естеліктерден туған арманды суреттерді жеңіл және еркін штрихтармен суреттеді.

Кейінгі жылдар

1860 жылдары Коро әлі де шаруалардың бейнесін мифологиялық кейіптермен үйлестіріп, неоклассицизмді реализммен біріктіріп, бір сыншыны: "Егер М. Коро өз ормандарының нимфаларын мүлдем жойып, оларды шаруалармен ауыстырса, мен оны өте жақсы көрер едім" деп шағымдандырды. Шындығында, кейінірек өмірінде оның адам бейнелері көбейіп, нимфалардың саны азайды, бірақ тіпті адам бейнелері де көбінесе идилликалық қиялға берілгендей болып бейнеленді. Кейінгі жылдары Короның шеберханасы студенттермен, модельдермен, достарымен, коллекционерлермен және дилерлермен толып, олар шебердің кең пейілділігімен келіп-кетіп жүрді, сонда Коро: "Неге менің айналамда он адам бар, ал сіздердің біреуі де менің түтінін қайта жағуды ойламайды?" деп әзілдеді. Дилерлер оның туындыларын қызумен сатып алып, оның картиналарының бағасы көбінесе 4000 франктан асып түсетін. Өте үлкен жетістікке және суретшілер, коллекционерлер мен жомарт сыншылардың құрметіне қарамастан, оның көптеген достары оның ресми түрде назардан тыс қалғанын ойлады, ал 1874 жылы, қайтыс болғанға дейін аз уақыт бұрын, олар оған алтын медаль табыс етті. Ол 78 жасында Парижде асқазан ауруынан қайтыс болды және Пэр-Лашез зиратында жерленді. Оның көптеген ізбасарлары өздерін Короның шәкірттері деп атады. Ең танымалдары – Камил Писсарро, Эжен Буден, Берта Моризо, Станислав Лепин, Антуан Чинтрейль, Франсуа Луи Франсуа, Шарль Ле Ру және Александр Дефо.

Өнер және техника

Коро – пейзаж суреттеріндегі маңызды тұлға. Оның туындылары бір мезгілде неоклассикалық дәстүрге сілтеме жасайды және импрессионизмнің ашық ауада салу (пленэр) жаңалықтарын болжайды. Клод Моне 1897 жылы: «Бұл жерде тек бір ғана шебер бар – Коро. Біз оған қарағанда ештеңе емеспіз», – деп айқайлады. Оның фигуралы суреттерге қосқан үлесі де зор; Дега оның пейзаждарына қарағанда фигураларын артық көреді, ал Пикассоның классикалық фигуралары Короның ықпалына ашық құрмет көрсетеді. Тарихшылар оның туындыларын кезеңдерге бөлген, бірақ бөлу нүктелері көбінесе шамалы, өйткені ол суретті бастағаннан кейін көп жылдар өткен соң аяқтаған. Алғашқы кезеңінде ол дәстүрлі және «жабық» стильде сурет салды – ең ұсақ бөлшектеріне дейін нақты, анық контурлармен, жұқа қылқаламмен, нысандарды толық анықтаумен, монохромды астыңғы сурет немесе эскизбен. 50 жасқа жеткеннен кейін оның әдістері өзгерді, тонның кеңдігіне және бояудың қалың жағылуымен жеткізілетін поэтикалық күшке назар аударды. Шамамен 20 жылдан кейін, 1865 жылдан бастап, оның сурет салу стилі лирикалық болды, импрессионистік әсерге ие болды, қылқаламмен жасалған сызықтар айқын болды және тонға көбірек мән берілді. Бұл эволюцияның бір бөлігі ретінде оның жастық шағындағы ашық ауада салған суреттерінен, жылы табиғи жарықпен толған, кейінгі кезеңінде студияда салған пейзаждарына, күміс тонмен оранылған, өтуі қарастырылады. Соңғы 10 жылында ол париждік суретшілер ортасының «Әкесі» (Père) Коросы атанды, онда оған жеке құрметпен қарады және әлем таныған ең ұлы пейзаж суретшілерінің бірі деп мойындады – Миндерт Хоббема, Клод Лоррен, Дж.М.У. Тернер және Джон Констебл қатарында. Өмірі бойы 3000-нан астам сурет салған. Көбінесе ол импрессионизмнің алға басушысы деп есептелсе де, Коро өз пейзаждарына қалыптыдан дәстүрлі көзқараспен қарады. Кейінірек келген импрессионистермен салыстырғанда, Короның палитрасы шектеулі, қоңыр және қара түстерге («импрессионистер арасында тыйым салынған түстер») және қараңғы, күміс жасыл түске басым. Көбінесе тез және спонтанды түрде жасалғандай көрінсе де, оның сызықтары көбінесе бақыланатын және мұқият жасалған, ал композициялары жақсы ойластырылған және мүмкіндігінше қарапайым және қысқаша бейнеленген, бұл бейнелердің поэтикалық әсерін күшейтеді. Ол: «Бірінші рет дұрыс жасалғанның бәрі шындыққа сәйкес және формалары әдемірек екенін байқадым», – деді. Короның тақырыптарына деген көзқарасы да осыған ұқсас болды. Ашық ауада салуды жақтағанмен, ол негізінен студияда сурет салатын суретші және оның аяқталған пейзаждарының көпшілігі мотивтен бұрын аяқталды. Өмірінің көп бөлігінде Коро жазда саяхаттап, эскиздер мен зерттеулер жинап, қыста нарыққа дайын, жақсырақ туындыларды аяқтады. Мысалы, оның «Борромея аралдарындағы суға түсушілер» (1865–1870) атты туындысы Италиядағы Маджоре көлін көрсетеді, бірақ Коро 20 жылдан бері Италияға бармаған. Оның тікелей байқаудан гөрі қиял мен естелік арқылы суреттер салуға баса назар аударғаны Салон қазыларының талғамына сай болды, ол олардың мүшесі болды. 1860 жылдары Коро фотосуретке қызығушылық танытып, өзі фотосурет түсірді және көптеген ерте фотографтармен танысты, бұл оның суреттеріндегі түстердің палитрасын монохромды фотосуреттердің тондылығына ұқсатуға ықпал етті. Бұл оның суреттерін азырақ драматикалық, бірақ поэтикалық етуге себеп болды, бұл кейбір сыншылардың кейінірек туындыларындағы біртектілікке наразылық білдіруіне әкелді. Теофил Торе Короның «тек бір октавасы бар, өте шектеулі және минорлық күйде; музыкант айтатындай. Ол тек таңертеңгі уақытты және бір ғана түс, көк түсті ғана біледі», – деп жазды. Коро былай деп жауап берді: «Суретте көруге болатын нәрсе, немесе мен іздеген нәрсе – форма, тұтастық, тонның мәні. Сондықтан мен үшін түс екінші орында келеді, өйткені мен бәрін жақсы көремін – жалпы әсер, тонның үйлесімділігі, ал түс маған ұнамайтын шок береді. Мүмкін, осы принциптің артығы басымдығы адамдардың менің қорғасын тонды суреттерім бар дейтініне себеп болады». Коро 50-ге жуық портрет, көбінесе отбасы мен достарының суреттерін салған. Ол сондай-ақ он үш жастығы бар жалаңаш сурет салған, оның «Les Repos» (1860) суретінің позы Ингренің әйгілі «Le Grande Odalisque» (1814) суретіне ұқсас, бірақ Короның әйел бейнесі рустикалық бакант. Мүмкін, оның соңғы фигуралы суреті «Көк киімдегі әйел» (1874) –де Коро Деганы еске түсіретін, жұмсақ, бірақ экспрессивті әсерге қол жеткізеді. Оның фигуралы суреттеріндегі түстер шектеулі және күштілігімен және тазалығымен ерекшеленеді. Коро сонымен қатар көптеген офорттар мен қалам сызбаларын жасаған. Кейбір эскиздерде визуалды символдар жүйесі қолданылған – жарық аймақтарын білдіретін шеңберлер және көлеңкелерді білдіретін төртбұрыштар. Ол сондай-ақ «cliché verre» процесімен тәжірибе жасаған – фотография мен гравюраның аралас түрі. 1930 жылдардан бастап Коро достарының үйлеріндегі декоративтік панельдер мен қабырғаларды суреттеген, студенттерінің көмегімен. Коро өзінің өнеріне деген көзқарасын 1860 жылдары былай деп қорытындылады: «Мен өнеріммен көзіммен қарағаннан гөрі көбірек түсіндіремін». Короның туындылары Франция, Нидерланды, Ұлыбритания, Солтүстік Америка және Ресейдегі мұражайларда сақталған.

Жалған өнімдер

Короның туындыларына деген күшті сұраныс және оның салыстырмалы түрде еліктеуге оңай келген кешкі кескіндеме стилі 1870 мен 1939 жылдар аралығында Короның көптеген жалған туындыларының жасалуына әкелді. Рене Хюйге әйгілі түрде: «Коро үш мыңдай сурет салған, ал он мыңы Америкада сатылды» деген пікір білдірген. Бұл әзіл-қалжыңмен айтылған болса да, мыңдаған жалған туынды жиналды, олардың 2414-і ғана Жоссеум коллекциясында сақталған. Бұл мәселені одан әрі ушықтырған нәрсе – Короның көшіруге және жалғандауға ынталандыратын салқын қабақтылығы болды. Ол студенттеріне өзінің туындыларын көшіруге, тіпті кейін қайтару үшін алып кетуге рұқсат берді, студенттер мен коллекционерлерге жасалған көшірмелерге қолы қойып, түзетулер енгізді, сондай-ақ кәсіби көшірушілерге және жалға беру агенттіктеріне жұмыс тапсырды. Короның туындыларын тізімдеген Этьен Моро Нелатонның сөзіне сәйкес, бір көшіру студиясында «шебердің мейірімділігі осы көшірмелерге бірнеше жеке және шешуші түзетулер енгізу арқылы куәландырды. Ол өзінің «екілігін» аяқтауға үлкермей қалғанда, олар онысыз да оларды жасауды жалғастырды». Короның туындыларын түпнұсқадан ажырату мақсатымен жасалған каталогтар, жалған суреттерді кеңейту және жетілдіру үшін пайдаланылғандықтан, күтпеген нәтиже берді.

Танымал мәдениетте

Короның екі туындысы 2008 жылы түсірілген «Жаз сағаты» (L'Heure d'été) француз фильмінің сюжетінде маңызды рөл атқарады. Фильмді Орсе мұражайы жасады, ал фильм түсірілімі үшін мұражай екі туындыны уақытша берді. Квебек провинциясындағы Île des Sœurs аралында Коро атымен аталатын Rue Corot көшесі бар. Артур Конан Дойлдің 1890 жылғы «Төрттің белгісі» романында Таддеус Шолтоның белгісіз Коро туындысы көрсетілген.