Кіріспе

Keep America Beautiful – 1953 жылы құрылған коммерциялық емес ұйым. Бұл АҚШ-тағы ең ірі қоғамдық жақсарту ұйымы, 700-ден астам штаттық және жергілікті серіктес ұйымдары мен 1000-нан астам әріптес ұйымдары бар. Keep America Beautiful қоқыс тастауды тоқтатуға, қайта өңдеуді жақсартуға және американдық қалаларды әдемілеуге ұмтылады. Аталған ұйымның қоқыс тастау және қайта өңдеуге ғана назар шолуы корпорациялар мен индустриялардың жауапкершілігін ауыстыру арқылы «жасыл бояу» деп сынға ұшырады.

Тарих

Keep America Beautiful 1953 жылғы желтоқсанда американдық корпорациялар тобы құрған. Keep America Beautiful тарихының басында көптеген жергілікті PSA кампанияларын өткізді. Пенсильвания штатындағы (PennDOT) алғашқы кампаниялардың бірі "қоқыс тастаушы" терминін пайда еткен деп есептеледі, бірақ Штаттық бау-бақша клубтарының ұлттық кеңесінің өкілі алғашқы Keep America Beautiful ұйымдық отырысында "қоқыс тастаушы" эмблемасын көрсеткен. Мэриленд штатының Біріккен бау-бақша клубтарының президенті және жазушы Элис Раш МакКеон 1931 жылы "Қоқыс тастаушылар отбасы" атты жол жиегіндегі қоқыс мәселесі туралы өлеңдер мен суреттер жинағын жариялады. Дегенмен, басқалар бұл терминді 1947 жылы Жарнама кеңесі үшін ойлап тапқан Нью-Йорктік жарнама авторы Пол Б. Джиони жасаған деп хабарлайды. Keep America Beautiful 1961 жылы Жарнама кеңесімен бірігіп, әрбір адамның қоршаған ортаны ластанудан қорғауға көмектесуі керек деген идеяны насияттады. Джиони 1963 жылы "Кез келген қоқыс зиянды" деген телекампанияның ұранын ұсынды. 1964 жылы тағы бір кампанияда Сьюзан Спотлес кейіпкері пайда болды. 1970 жылы Keep America Beautiful тегін буклеттерді таратуды бастады. Төрт ай ішінде 100 мыңнан астам дана сұранысқа ие болды. 1971 жылы, Жер күнінде, "Адамдар ластауды бастайды. Адамдар оны тоқтатуға шамасы бар" атты жаңа кампания басталды. Кейін "Көзінен жас ағып тұрған үнді" деп танылған телерекламада актер Уильям Конрад баяндаған, ал Питер Сарстедттің "Overture" инструменталды музыкасы фонында ойнаған, итальян-американдық актер Айрон Айс Коди туа біткен американдық ер адам рөлінде сомдады. Ол заманауи қоғамның ойсыз ластануы мен қоқысынан туған жердің табиғи сұлулығының жойылғанын көріп қайғыға батқан. 1976 жылы Keep America Beautiful "Таза қоғамдық жүйесін" енгізді, ол жергілікті қоғамдарды білім беру, қоғамдық қызметтер арқылы жарнамалау, жергілікті зерттеулер жүргізу, қоқыс жиналатын "қызыл нүктелерді" картаға түсіру және тазалау шаралары арқылы қоқыстың алдын алуға шақырды. Кампанияның ең жарқын кезеңінде жергілікті бағдарламаларға қосылуға ниетті адамдардан айына 2000-нан астам хат түсті.

Басқа ұйымдармен серіктестік

Keep America Beautiful ұйымы бағдарламалар мен материалдарды ұйымдар желісі арқылы таратады. KAB сертификатталған серіктестерінен өзге, ұйым өз әсерін кеңейту үшін басқа да ұйымдармен ынтымақтасады. Олардың ішінде бірнеше штаттық қайта өңдеу ұйымдары, Американың Ұлдар мен Қыздар Клубтары, Hands on Network және Points of Light институты, Arbor Day Foundation, Пенсильвания бау-бақша қоғамы, Ұлттық Тазалық Күні, Ocean Conservancy, Sustainable Urban Forests Coalition, EARTHDAY.ORG және Take Pride in America сияқты ұйымдар бар. Keep America Beautiful күні алғаш рет 1971 жылы Keep America Beautiful және Boy Scouts of America ұйымдарының бірлескен күшімен ұлттық тазалау және қайта өңдеу бағдарламасы ретінде қолдау көрсетілді. Keep America Beautiful сондай-ақ Boy Scouts of America ұйымымен бірлесіп "Keep America Beautiful Hometown USA Award" сыйлығын беруге де қатысады. Скауттар ақысыз, қоғамдыққа пайдалы жобаны аяқтау арқылы осы сыйлыққа ие бола алады, ал мақұлданған жобаның мақсаты – «Американы әдемі етуге және қоғамға материалдық немесе қаржылық көмек беруге» бағытталған болуы керек.

Даулар

Keep America Beautiful-тің әрекеттері жасыл шашу ретінде сынға алынды. Ұйымның қоқыс тастау мен қайта өңдеуге тар назарын аудару жауапкершілікті корпорациялар мен өнеркәсіптерден аластатады. Өзін американдық индейлердің ұрпағы деп таныстырғанмен, сахналық аты Iron Eyes Cody болғандықтан, Espera Oscar DeCorti итальяндық текті болған. Бұл мәдени меншіктерді қолдану және нәсілдік стереотиптерге қатысты айыптауларға әкелді. 2023 жылдың ақпан айында Keep America Beautiful ұйымы жарнаманың авторлық құқығын Американың индейлердің ұлттық конгресіне берді, олар жарнаманы тек тарихи мақсаттарда пайдалануды шектеуге ниетті. Хизер Роджерс, 2005 жылы түсірілген "Ертеңгі күн жоқ" деректі фильмінің ("The Hidden Life of Garbage") және осы аттас кітаптың авторы. Keep America Beautiful-тің қоқысқа тар назары және қоқысты тұтынушылар жасаған проблема ретінде сипаттауы, бір рет қолданылатын өнімдерді өндіретін және сататын өнеркәсіптерден өндіруші жауапкершілігін, қайта пайдалануға болмайтын қаптамаларды, сүзгілерді және сусындар ыдыстарын дұрыс тастамайтын тұтынушыларға ауыстыру әрекеті ретінде қарастырылады. "Қалдықтар жері" кітабының авторы Элизабет Ройт Keep America Beautiful компаниясын "корпоративтік жасыл шашудың шебер үлгісі" деп сипаттап, оның қоқысқа қарсы науқандарына қарағанда, қайта өңдеу заңнамасының мүмкіндіктерін елемейтінін және қаптамаға өзгерістер енгізуге қарсылық білдіретінін жазды. Темекі өнеркәсібі Keep America Beautiful ұйымымен бірлесіп, парктер мен жағажайларда темекі шегуге тыйым салудың орнына, өнеркәсіпке қолайлы шешімдерге, мысалы, еріктілердің тазалау жұмыстары мен күл салғыштарға назар аударды. Темекі өнеркәсібі Keep America Beautiful ұйымын қаржыландырды.