Жавед Акхтар: Индия ақыны, лирикашы және сценарийшісінің өмірі мен шығармалары
Javed Akhtar
Жавед Акхтар – үнді киносының әйгілі жазушысы, лирика авторы және ақыны. 5 ұлттық сыйлықтың иегері, «Zanjeer», «Deewaar», «Sholay» фильмдерімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістандық ақын, ән жазушы және сценарийші (1945 жылы туған)
Пәкістандық крикетші
Indian poet, lyricist and scriptwriter (born 1945)
the Pakistani cricketer
Джавед Ахтар (1945 жылдың 17 қаңтарында туған) – үндістандық сценарийші, ән жазушы және ақын. Ол хинди киносындағы еңбектерімен танымал, бес рет Ұлттық кино сыйлығын жеңіп алды, 1999 жылы «Падма Шри» және 2007 жылы «Падма Бхушан» ордендерімен марапатталды – бұл Үндістанның ең жоғары әскери емес наградаларының екеуі. Ахтар «Салим-Жавед» дуэтімен танылды және 1973 жылғы «Занжир» фильмімен сценарийші ретінде өзінің табысын бастады. Одан кейін 1975 жылы шыққан «Диуар» және «Шолай» фильмдерін жазды, олар культты мәртебеге ие болып, халық мәдениетіне зор әсер етті. Кейіннен ол ән мәтіні жазушы ретінде де жоғары бағаланды, бес рет «Ең үздік ән мәтіні үшін» Ұлттық кино сыйлығын және сегіз рет «Филмфэр» сыйлығын жеңіп алды. Ахтар 2019 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Үндістан Коммунистік партиясы (ҮКП) мен олардың үміткеріне қолдау көрсетті және Раджья Сабхада парламент депутаты болды. Оның еңбектері үшін 2020 жылы Ричард Докинс сыйлығымен марапатталды.
Javed Akhtar (born 17 January 1945) is an Indian screenwriter, lyricist and poet. Known for his work in Hindi cinema, he has won five National Film Awards, and received the Padma Shri in 1999 and the Padma Bhushan in 2007, two of India's highest civilian honours. Akhtar came to recognition in the duo Salim–Javed, and earned his breakthrough as a screenwriter with 1973's Zanjeer. He went on to write the films Deewaar and Sholay, both released in 1975; they earned a cult following, and had a significant impact in popular culture. He later earned praise for his work as a lyricist, winning the National Film Award for Best Lyrics five times and the Filmfare Award for Best Lyricist eight times. Akhtar notably campaigned for the Communist Party of India (CPI) and their candidate in the 2019 Indian general election, and was a member of parliament in Rajya Sabha. For his work, he received the Richard Dawkins Award in 2020.
Ерте өмір
Жавед Ахтар 1945 жылы Гвалиор қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Жан Нисар Ахтар – Болливудтағы ән жазушы және урду тіліндегі ақын. Оның әкесінің әкесі Мұзтар Хайрабади ақын болған, ал әкесінің ағасы Бисмил Хайрабади да ақын еді. Ал оның арғы атасының әкесі Фазл-е-Хақ Хайрабади 1857 жылы діни себептермен ағылшындарға қарсы джихад жариялаған ислам ғалымы болды. Жавед Ахтардың туғандағы есімі Джаду есімді, ол оның әкесі жазған өлеңнің бір жолынан алынған: "Ламха, ламха киси джаду ка фасана хога". Оған Жавед есімі ресми түрде берілді, себебі ол "джаду" сөзіне ең жақын болды. Ол балалық шағының көп бөлігін Лакхнауда өткізіп, сонда оқыды. Бхопалдағы Сайфия колледжін бітірді.
Javed Akhtar was born in 1945 in Gwalior. His father Jan Nisar Akhtar was a Bollywood film songwriter and Urdu poet. His paternal grandfather Muztar Khairabadi was a poet as was his grandfather's elder brother, Bismil Khairabadi, while his great great grandfather, Fazl e Haq Khairabadi, was a religious scholar of Islam who declared the Jihad in 1857 against the English for religious reasons. Javed Akhtar's original name was Jadoo, taken from a line in a poem written by his father: "Lamha, lamha kisi jadoo ka fasana hoga". He was given the official name of Javed since it was the closest to the word jadoo. He spent most of his childhood and was schooled in Lucknow. He graduated from Saifiya College in Bhopal.
Сценарий жазушы
Бастапқыда, 1970 жылдары, сценарий, әңгіме және диалогты бір автор жазу туралы түсінік болмады, сондай-ақ авторлардың есімдері титрлерде көрсетілмеді. Раджеш Ханна Салим Хан мен Жавед Ахтарға «Хати мере саати» фильмінде жұмыс ұсынып, сценарийші ретінде алғашқы мүмкіндіктерін берген. Жавед Ахтар бір интервьюде бір күні Салимсаабқа барып, Девар мырзаның оған үлкен гонорар бергенін, соның арқасында ол «Аширвад» деген үйі үшін төлемді толықтай жаба алатынын айтты. Бірақ фильм түпнұсқасының қайта түсірілімі болды және түпкі сценарий қанағаттандырмайтын еді. «Егер сіздер сценарийді түзетуге көмектессеңіз, сіздерге ақша да, есімдеріңіз де көрсетіледі» деді ол. Олардың алғашқы үлкен жетістігі «Андаз» сценарийі болды, одан кейін «Адхикар» (1971), «Хати Мере Саати» және «Сіта Аур Гита» (1972) фильмдері шықты. Сонымен қатар, «Яадон Ки Баараат» (1973), «Занжир» (1973), «Хаат Ки Сафаи» (1974), «Диуар» (1975), «Шолай» (1975), «Чача Бхатиджа» (1977), «Дон» (1978), «Тришул» (1978), «Достана» (1980), «Кранти» (1981), «Замана» (1985) және «Мистер Индия» (1987) фильмдері де табысқа ие болды. Олар 24 фильмде бірге жұмыс істеді, оның ішінде екі каннада тіліндегі фильмдері – «Премада Канике» және «Раджа Нанна Раджа» бар. Олар жазған 24 фильмнің 20-сы табыс әкелді. Кассада сәтті болмаған, бірақ олардың жазған сценарийлері: «Ахри Дао» (1975), «Имман Дхарам» (1977), «Каала Паттар» (1979) және «Шаан» (1980). 1982 жылы жеке мәселелерге байланысты жолдары ажырасса да, олардың жазған кейбір сценарийлері кейіннен «Замана» және «Мистер Индия» сияқты табысты фильмдерге айналды. «Барлық уақыттағы ең табысты сценарийшілер» деп жиі айтылатын Салим-Жавед, сонымен қатар үнді киносында жұлдыз статусына қол жеткізген алғашқы сценарийшілер деп есептеледі.
Initially, in the 1970s, there was generally no concept of having the same writer for the screenplay, story and dialogue, nor were the writers given any credits in the titles. Rajesh Khanna is credited with giving Salim Khan and Javed Akhtar their first chance to become screenplay writers by offering them work in Haathi Mere Saathi. Javed Akhtar stated in an interview that one day, he went to Salimsaab and said that Mr. Devar had given him a huge signing amount with which he could complete the payment for his bungalow, Aashirwad. But the film was a remake and the script of the original was far from being satisfactory. "He told us that if we could set right the script, he would make sure we got both money and credit." Their first big success was the script for Andaz, followed by Adhikar (1971), Haathi Mere Saathi and Seeta Aur Geeta (1972). They also had hits with Yaadon Ki Baaraat (1973), Zanjeer (1973), Haath Ki Safai (1974), Deewaar (1975), Sholay (1975), Chacha Bhatija (1977), Don (1978), Trishul (1978), Dostana (1980), Kranti (1981), Zamana (1985) and Mr. India (1987). They have worked together in 24 films including two Kannada films – Premada Kanike and Raja Nanna Raja. Of the 24 films they wrote, 20 were hits. The scripts they wrote, but which were not successful at box office include Aakhri Dao (1975), Immaan Dharam (1977), Kaala Patthar (1979) and Shaan (1980). Though they split in 1982, due to ego issues, some of the scripts they wrote were made into hit films later, such as Zamana and Mr. India. Salim Javed, many a time described as "the most successful scriptwriters of all time", are also noted to be the first scriptwriters in Indian cinema to achieve star status.
Жеке өмір
Ахтар 2009 жылғы 16 қарашада Парламент Жоғарғы Палатасының (Раджя Сабха) мүшесі болып тағайындалды. Ахтар Хони Ираниға үйленді, олардың екі баласы болды: киноактер, продюсер және режиссер Фархан Ахтар, сондай-ақ киносценариші, режиссер және продюсер Зоя Ахтар. Әке мен ұл дуэті «Дил Чахта Хай», «Лакшья», «Рок Он!!» сияқты фильмдерде бірге жұмыс істеді, ал «Зиндаги На Милеги Добара» фильміне Зоя да қатысты. Фархан шаштараз Адуна Ахтарға үйленген. Ислам дінінде тәрбиеленгеніне қарамастан, Ахтар өзін барлық діндерге қарсы тұратын «тең мүмкіндікке ие атеист» деп жариялады және Фархан мен Зоя Ахтар балаларын да атеист ретінде тәрбиеледі. Ахтар урду ақыны Кайфи Азмидің қызы Шабана Азмиге үйленді, кейін Иранидан ажырасты. Ахтардың інісі Асрар ул Хақ "Мажаз" та урду ақыны болған. Оның інісі Ансар Харвани Үндістанның тәуелсіздік қозғалысының мүшесі және сайланған Парламент депутаты болды. Ахтардың қарындасы Хамида Салим де үнді жазушысы, экономист және педагог болған.
Akhtar was nominated to the Parliament upper house Rajya Sabha on 16 November 2009. Akhtar was married to Honey Irani, with whom he had two children, Farhan Akhtar, a film actor, producer, director and Zoya Akhtar, a film writer, director and producer. The father and son duo have worked together in films such as Dil Chahta Hai, Lakshya, Rock On!! and Zindagi Na Milegi Dobara with Zoya. Farhan was married to Adhuna Akhtar, a hair stylist. Despite having an Islamic upbringing, Akhtar declared himself to be an "equal opportunity atheist" who is against all faiths, and also brought up his children Farhan and Zoya Akhtar as atheists. Akhtar married Shabana Azmi, the daughter of Urdu poet, Kaifi Azmi and later divorced Irani. Akhtar's uncle, Asrar ul Haq "Majaz" was also an Urdu poet. His uncle, Ansar Harvani, was a member of the Indian independence movement and an elected Member of Parliament. Akhtar's aunt, Hamida Salim, was an Indian author, economist and educator as well.
Салим-Жәвед ретінде
Жыл Фильм Тіл Режиссер Каст Ескертулер 1971 Andaz хинди Рамеш Сиппи Раджеш Кханна, Хема Малини, Шамми Капур, Сими Гаревал "Салим Джавед" атымен жазылған Adhikar хинди С. М. Сагар Ашок Кумар, Нанда, Деб Мукерджи Haathi Mere Saathi М. А. Тирумугам Раджеш Кханна, Тануджа 1972 Seeta Aur Geeta Рамеш Сиппи Хема Малини, Дхармандра, Санджив Кумар 1973 Yaadon Ki Baaraat Насир Хуссейн Дхармандра, Виджай Арора, Тарик Хан Zanjeer Пракаш Мехра Амитабх Баччан, Джая Бхадури, Пран 1974 Majboor Рави Тандон Амитабх Баччан, Парвин Баби, Пран Haath Ki Safai Пракаш Мехра Рандхир Капур, Винод Кханна, Хема Малини, Сими Гаревал, Ранджит 1975 Deewaar Яш Чопра Амитабх Баччан, Шаши Капур, Парвин Баби, Ниту Сингх Sholay Рамеш Сиппи Дхармандра, Амитабх Баччан, Санджив Кумар, Хема Малини, Джая Бхадури Aakhri Dao А. Салам Джитендра, Саира Бану, Дэнни Дензонгпа 1976 Premada Kanike каннада В. Сомашекхар Раджкумар, Аарати Raja Nanna Raja А. В. Сешагири Рао 1977 Immaan Dharam хинди Деш Мукерджи Амитабх Баччан, Шаши Капур, Санджив Кумар, Рекха Chacha Bhatija Манмохан Десаи Дхармандра, Рандхир Капур, Хема Малини 1978 Trishul Яш Чопра Амитабх Баччан, Санджив Кумар, Шаши Капур, Хема Малини Don Чандра Барот Амитабх Баччан, Зеенат Аман, Пран 1979 Kaala Patthar Яш Чопра Амитабх Баччан, Шаши Капур, Ракхи Гульзар, Шатругхан Синха, Парвин Баби, Ниту Сингх 1980 Dostana Радж Кхосла Амитабх Баччан, Шатругхан Синха, Зеенат Аман, Пран (актер), Амриш Пури Shaan Рамеш Сиппи Сунил Дютт, Шаши Капур, Амитабх Баччан, Ракхи Гульзар, Кулбхушан Кхарбанда 1981 Kranti Манодж Кумар Манодж Кумар, Дилип Кумар, Хема Малини, Шаши Капур, Шатругхан Синха, Парвин Баби 1982 Shakti Рамеш Сиппи Дилип Кумар, Амитабх Баччан, Раакхи, Анил Капур 1985 Zamana Рамеш Талвар Раджеш Кханна, Риши Капур, Пунам Дхиллон, Ранджит Каур 1987 Mr. India Шекар Капур Анил Капур, Сридеви, Амриш Пури
Year Film Language Director Cast Notes 1971 Andaz Hindi Ramesh Sippy Rajesh Khanna, Hema Malini, Shammi Kapoor, Simi Garewal Written as "Salim Javed" Adhikar Hindi S. M. Sagar Ashok Kumar, Nanda, Deb Mukherjee Haathi Mere Saathi M. A. Thirumugham Rajesh Khanna, Tanuja 1972 Seeta Aur Geeta Ramesh Sippy Hema Malini, Dharmendra, Sanjeev Kumar 1973 Yaadon Ki Baaraat Nasir Hussain Dharmendra, Vijay Arora, Tariq Khan Zanjeer Prakash Mehra Amitabh Bachchan, Jaya Bhaduri, Pran 1974 Majboor Ravi Tandon Amitabh Bachchan, Parveen Babi, Pran Haath Ki Safai Prakash Mehra Randhir Kapoor, Vinod Khanna, Hema Malini, Simi Garewal, Ranjeet 1975 Deewaar Yash Chopra Amitabh Bachchan, Shashi Kapoor, Parveen Babi, Neetu Singh Sholay Ramesh Sippy Dharmendra, Amitabh Bachchan, Sanjeev Kumar, Hema Malini, Jaya Bhaduri Aakhri Dao A. Salaam Jeetendra, Saira Banu, Danny Denzongpa 1976 Premada Kanike Kannada V. Somashekhar Rajkumar, Aarathi Raja Nanna Raja A. V. Seshagiri Rao 1977 Immaan Dharam Hindi Desh Mukherjee Amitabh Bachchan, Shashi Kapoor, Sanjeev Kumar, Rekha Chacha Bhatija Manmohan Desai Dharmendra, Randhir Kapoor, Hema Malini 1978 Trishul Yash Chopra Amitabh Bachchan, Sanjeev Kumar, Shashi Kapoor, Hema Malini Don Chandra Barot Amitabh Bachchan, Zeenat Aman, Pran 1979 Kaala Patthar Yash Chopra Amitabh Bachchan, Shashi Kapoor, Rakhee Gulzar, Shatrughan Sinha, Parveen Babi, Neetu Singh 1980 Dostana Raj Khosla Amitabh Bachchan, Shatrughan Sinha, Zeenat Aman, Pran (actor), Amrish Puri Shaan Ramesh Sippy Sunil Dutt, Shashi Kapoor, Amitabh Bachchan, Rakhee Gulzar, Kulbhushan Kharbanda 1981 Kranti Manoj Kumar Manoj Kumar, Dilip Kumar, Hema Malini, Shashi Kapoor, Shatrughan Sinha, Parveen Babi 1982 Shakti Ramesh Sippy Dilip Kumar, Amitabh Bachchan, Raakhee, Anil Kapoor 1985 Zamana Ramesh Talwar Rajesh Khanna, Rishi Kapoor, Poonam Dhillon, Ranjeeta Kaur 1987 Mr. India Shekhar Kapur Anil Kapoor, Sridevi, Amrish Puri