Кіріспе

Испан сәулетшісі (туған 1937)

Хосе Рафаэль Монео Валлес (9 мамыр 1937 жылы туған) – испан сәулетшісі. Ол 1996 жылы сәулет өнері саласындағы Прицкер сыйлығын, 2003 жылы RIBA Royal Gold Medal сыйлығын және 2021 жылы La Biennale Алтын Арыстанымен марапатталды.

Өмірбаян

Испанияның Тудела қаласында туған Монео Мадридтегі Техникалық университетінің (UPM) ETSAM-де оқыды және 1961 жылы архитектура мамандығы бойынша диплом алды. Монео Массачусетс штатындағы Уэлсли колледжіндегі Дэвис өнер мұражайын және Хьюстонның Көркемсурет мұражайының кеңейтілген бөлігі – Одри Джонс Бек ғимаратын жобалады. Ол сонымен қатар Род-Айленд дизайн мектебі үшін Чейс орталығын, жаңа ғимаратты жобалады. 2010 жылдың желтоқсан айында Нью-Йорктегі Колумбия университетінде Солтүстік-Батыс бұрышындағы ғимарат (бұрынғы Ведомствоаралық ғылым ғимараты) тұңғыш рет ашылды. Монеоның соңғы жұмыстарының бірі – Пертесман Скалли Холл және Принстон университетінің психология және нейробиология факультеттерін қамтитын Принстон нейробиология институты, ол 2013 жылдың желтоқсанында ашылды. 2012 жылы Монео Астурия принцінің өнер сыйлығымен марапатталды. Қазылар алқасының пікірінше, Монео – "әмбебап көлемдегі испандық сәулетші, оның жұмысы қалалық кеңістікті тыныш және ұқыпты сәулетпен байытады. Академиялық және кәсіби салаларда мойындалған шебер, Монео әр туындысына өзінің ерекше белгісін қояды, оларды эстетика мен функционалдықты үйлестіретін, әсіресе мәдениет пен рухани құндылықтардың ұлы туындыларына тамаша фон болатын кең және жарық интерьерлермен ерекше заманауи ғимараттарға айналдырады". Монеоның жұмыстары бірнеше халықаралық көрмелерде көрсетілді, соның ішінде оның шәкірті Франсиско Гонсалес де Каналес кураторлық еткен "Рафаэль Монео. Кәсіби теориялық сараптама" көрмесінде де ұсынылды.