Кіріспе

Neu Wien (Жаңа Вена), opus 342, – Иоганн Штраус II 1870 жылы жазған вальс, ол Николаус Думбаға (1830–1900) арналған. Думба өнерді ынталы түрде қолдаған меценат, «Вена ерлер хор қауымдастығының» (Wiener Männergesang Verein) төрағасы және «Венадағы музыка достары қоғамының» (Gesellschaft der Musikfreunde in Wien) вице-президенті болған. «Жаңа Вена» хор қауымдастығының өтініші бойынша хорлық вальс түрінде жазылды және алғаш рет 1870 жылғы Fasching кезінде қауымдастықтың «Ақымақ кешінде» (Narrenabend) орындалды. Осы мерекеде Штраус өзінің «Wein, Weib und Gesang» вальсін де арнаған болатын (op. 333). Штраус 1870 жылғы 13 ақпандағы премьерада хорлық жұмыстың өзін орындамады, себебі ол Принц Хоэнлохе Шиллингсфюрстке сол күні қауымдастықтың «Ақымақ кешінде» өтетін балға музыка беруге міндеттенген еді. Сондықтан жаңа туынды премьера жасау үшін Эдуард Кремсер басшылығымен 49-шы (барон Гесс) жаяу әскер полкінің музыканттарына тапсырылды. Вальс қауымдастықтың ақыны және Штраустың жақын досы Йозеф Вайлдың мәтінімен хорлық туынды ретінде жоспарланған болса да, бүгінде ол, «Көк Дунай» вальсі сияқты, таза оркестрлік туынды ретінде танымал. Вайлдың мәтіні 1870 жылы Венаның кеңейгеніне, түрлі ескі қала маңындағы аудандардың қосылғанына тоқталады. Вальс Штраус әулетінің қайғылы бір кезеңін де көрсетеді – 1870 жылғы 23 ақпанда анасы Анна Штраус ұзақ аурудан кейін дүние салды. Штраус және оның бауырлары музыкалық өмірден уақытша шығып, сол жылдың 13 наурызында Музиквереннің Алтын залында Штраус оркестрімен «Карнавал ревюіне» қатысты. Иоганн Штраустың таза оркестрлік формадағы жаңа вальсі сол кезде көп шапағатқа бөленді және содан бері танымал болып келеді. Николаус Думба өмірінің соңына дейін осы арнаумен мақтанды және 1899 жылы Штраус қайтыс болғаннан кейін бес ай өткен соң «Wiener Blut» операсында вальстің мотивтері пайдаланғанын көруге жетті.