Кіріспе
Тай-Вай (/t/aɪ/'w/aɪ/) – Гонконгтың Жаңа аумақтарындағы Ша-Тин және Арыстан тасы арасында орналасқан аудан, Ша-Тин ауданының құрамында. Үш жылдам транзит станциясы бар, оның біреуі екі бағытқа қызмет көрсететін көліс станциясы, бес автобус терминалы және оны Тсуэн Ван мен Коулун сияқты Жаңа аумақтардың басқа аймақтарына байланыстыратын бірнеше маңызды жолдар мен туннельдер бар. Тай-Вай Гонконгтағы маңызды көлік түйіні болып табылады.
Tai Wai (,/t//aɪ// /'/w//aɪ/) is an area in the New Territories, Hong Kong, located between Sha Tin and the Lion Rock, within the Sha Tin District. With three rapid transit stations, one of which an interchange station serving two lines, five bus termini and several trunk roads and tunnels connecting it to other parts of the New Territories, such as Tsuen Wan, and Kowloon, Tai Wai is an important transport node in Hong Kong.
География
Тай-Вай Ша-Тин аңғарының оңтүстік-батыс жағында орналасқан. Ша Тин аймағы Тай-Вайдан солтүстік-шығысқа қарай жатыр. Тау тізбектері Тай-Вайды оңтүстіктегі Жаңа Коулуннан және батыстағы Цуэн-Ваннан бөліп тұрады. Тай-Вай Нулла, кейде Шинг Мун өзенінің бастауы деп те аталады, Тай-Вай арқылы өтеді, онда Шинг Мун өзенімен қосылады. Шинг Мун өзені содан кейін оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай Ша-Тин аңғары бойымен Толо портына дейін ағып жатыр.
Тарих
Тай-Вай ауданы күріш, көкөніс және жеміс-жидектер – чой сум, қытай брокколисі, бамбук, банан, шабтал, личи сияқты егіншілікпен айналысқан дәстүрлі ауылдардан өркендеген. 1970-ші жылдары бұл аудан шағын қала маңындағы өнеркәсіптік парк ретінде қызмет еткен. Бүгінде зауыттардың аз ғана ғимараты қолданыста, көбінесе қойма ретінде пайдаланылады. Аймақтың қазіргі қалалануы 1970 жылдары басталған Ша-Тин жаңа қаласының дамуының нәтижесі. Тай-Вай ауылы, осы ауданның атына ие болған, Ша-Тиндердегі ең ірі және ең көне қабырғалы ауыл болды. Ол 1574 жылы Мин әулеті тұсында салынды және сол кезде Чик Чуен Вай деп аталды. Бастапқыда 16 рудан тұрды: Вай, Чан, Нг, Йенг, Вонг, Ли, Хуэй, Ченг, Тонг, Юань, Яу, Лам, Лок, Там, Мок және Чой. Вай руы ең ірі ру болып есептеледі және Хан әулетінің белгілі негізін қалаушы генералы Хан Синьтің тікелей ұрпақтары саналады. Олардың Хан әулетінен тараған ұрпақтары «Хан» сөзін екіге бөліп, оң жақтан «Вай» (韋) таңбасын алды және осылайша тегін өзгертті. Ал Ченг руы Чжэнчжоу, Хэнань провинциясындағы Синъян деген жерден шыққан. Бұл орын сонымен қатар ай құдайы Чанъэ-нің айға ұшқан жері ретінде танымал. Бұл жер Тан әулетінің соңғы кезеңіндегі ең әйгілі ақындардың бірі Ли Шанъиньнің туған отаны. Тай-Вай 1866 жылы Симеоне Волонтери жариялаған «Сан-Он ауданының картасында» көрсетілген. Аймақта салынған алғашқы қоғамдық тұрғын үйлер кешені – Мей Лам кешені, оның бірінші кезеңінің алғашқы екі үйі 1981 жылы аяқталды. Тай-Вай станциясы 1983 жылдың тамыз айында ашылды.
The Wai family, being the largest family, is thought to be the direct descendants of the famous founder general of the Han dynasty, Han Xin, who purportedly fled there to escape executions ordered by Emperor Gao of Han's empress Empress Lü Zhi. The Han descendants changed their surname into Wai by splitting the word Han in two halves and took up the character on the right hand side, Wai (韋). The Cheng family, on the other hand, originated from a place called Xingyang in Zhengzhou, Henan which is the place where Chang'e supposedly flew to the Moon. It is also the birthplace of Li Shangyin, one of the most famous poets in the late Tang dynasty. Tai Wai appears on the "Map of the San On District", published in 1866 by Simeone Volonteri. The first public housing estate built in the area was Mei Lam Estate, with the first two blocks of its Phase 1 completed in 1981. Tai Wai station opened in August 1983.
Сайлау округтері
Тай Вай, Ша Тин ауданы, 2015 жылғы Гонконг аудандық кеңесі сайлауында белгіленгендей. Олар: Чун Фун (, R10), Сун Тин Вай (, R11), Чуй Тин (, R12), Хин Ка (, R13), Төменгі Шинг Мун (, R14), Ван Шинг (, R15), Кенг Хау (, R16), Тин Сум (, R17), Чуй Ка (, R18), Тай Вай (, R19), Чунг Тин (, R20).
Тұрғын үй
Тай-Вай тұрғындарының көп бөлігі мемлекеттік тұрғын үйлерде тұрады. Жеке меншік пәтерлер де көптеп кездеседі, сондай-ақ Тай-Вайдың түрлі аймақтарында жоғары кірістілікке арналған сәнді тұрғын үйлер де бар. Аймақтың ауылдарында жүздеген үш қабатты ауыл үйлерін (кейбіреулері батыс үлгісінде, ал енді біреулері дәстүрлі) кездестіруге болады.
Фестиваль қаласы
Фестиваль-қала – Тай Вай (станциясы) техникалық қызмет көрсету орталығының үстінде орналасқан Чхун Конг және МТР корпорациясының 20 миллиард гонконг доллары көлеміндегі тұрғын үй құрылысы жобасы. Бірінші кезең 2010 жылдың қыркүйегінде, екінші кезең 2011 жылдың қазанында, ал үшінші кезең 2012 жылдың тамызында аяқталды. Жоспар бойынша 50 қабаттан тұратын 12 тұрғын үй мұнарасы салынуға тиіс болған, олардың жалпы құрылыс алаңы 313 955 шаршы метрді, ал жалпы пайдалануға арналған алаңы 25 890 шаршы метрді құрайды. Бұл жоба отбасыларға 4264 пәтер, екі мектеп және бір әлеуметтік нысан ұсынады. Бұл тұрғын үй жобасы Тай Вай халқының санын айтарлықтай арттырды. Жобаға қатысты дау-дамай 12 мұнараның қалалық жылу аралды құбылысын тудыруы және аймақтың ауа ағынын кедергілеуі мүмкін деген пікірлерге байланысты.
Кішігірім сауда
Бірнеше мемлекеттік тұрғын үй кешендерінде сауда орталықтары бар. 2023 жылы The Wai сауда орталығы ашылғанға дейін Grandeur Garden-де, Tai Wai жолы бойында орналасқан Grandeur Shopping Arcade жалғыз жекеменшік сауда орталығы болды. The Wai 2023 жылдың 22 шілдесінде ашылды. Ашылған кезде The Wai Гонконгтағы 43 Market Place супермаркетінің арасындағы ең ірісіне ие болды, оның ауданы 20 000 шаршы футтан асты.
Спорт орталықтары
Тай Вайда үш жабық қоғамдық спорт орталығы бар: Че Кунг ғибадатханасы спорт орталығы (2020 жылы ашылды), Хин Кенг спорт орталығы (1988 жылы ашылды) және Мей Лам спорт орталығы (1986 жылы ашылды). Олар ірі тұрғын үй кешендерінің ішінде немесе жанында орналасқан, атап айтқанда Чун Шек, Хин Кенг және Мей Лам кешендері. Олар фитнес орталығы, салмақ көтеру және кардио жабдықтары, сквош корты және бадминтон алаңдары сияқты кең ауқымды мүмкіндіктер ұсынады. Бұл спорт орталықтары Демалыс және мәдени қызметтер департаментіне тиесілі және олардың басқаруында, бірақ кейбір ерекшеліктерден басқа, жабдықтарды брондау үшін төлем қабылданады.
Бассейн
Хин Тин бассейні (顯田游泳池) – Тай Вайдағы жалғыз мемлекеттік бассейн. 1992 жылы ашылған, оны Демалыс және мәдениет басқармасы басқарады. Ол Чэ Кунг Миу көшесі бойында, Тай Вай станциясы мен Хин Кенг станциясының арасында орналасқан.
Велоспорт
Тай-Вай велосипедтік саябағы, жаңадан велосипед тебуді үйренгендерге арналған орын, 2001 жылы Ма-Он-Шан желісінің теміржол терминалы үшін жойылды. Тай-Вайда бірнеше велосипед жалға беру дүкендерін табуға болады, велосипед жолдары Шинг-Мун өзені бойымен өтеді және Тай-Вайды Тай-По, Ма-Он-Шан және Пловер-Коув суқоймасымен байланыстырады.
Жаяу жүру
Тай-Вайда жаяу серуендеу де танымал. Аралының түбінде орналасқан Тай-Вай төңірегінде табиғат саябақтарымен қоршалған: Шинг Мун (солтүстік), Кам Шан (батыс), Арыстан тасы (оңтүстік) және Ма Он Шан (оңтүстік-шығыс). Уилсон жолы мен МакЛехоз жолының бөліктері Тай-Вайға жақын төбелермен өтеді.
Тағам
Кейбір дереккөздер Тай-Вайдың тауық қамыры және жас кептер шағылысымен әйгілі екенін айтады.
Ғибадатханалар
Че Кунг ғибадатханасы: Қытай Жаңа жылының екінші күні жүздеген мың адам Таолық Че Кунг ғибадатханасына Че Кунгқа – Сун әулетінің генералына құлшылық ету үшін келіп, жылдың айналымындағы және алдағы жылы сәттілікке үміттенетін әрбір айналдырушының тілегін бейнелейтін доңғалақты айналдыру үшін кезекке тұрады. Чи Хонг Чинг Юэн, сондай-ақ Цзе Хонг монастыры Че Кунг ғибадатханасының қасында орналасқан. Бұл 20-ғасырдың басында құрылған буддалық әйелдер монастыры. Куон Нгам Чинг Юэн, сондай-ақ Ку Нгам Чинг Юэн немесе Ку Ау Цэн Юэн, немесе Лей Ук Цуэн маңындағы "Ват Тай Вай". Бұл 1990 жылдардың басында құрылған қытай-тай ғибадатханасы. Қазіргі ғибадатхана бұрынғы ғибадатхананың орнын басты, ол шамамен 1884 жылы салынған және 1982 жылы бұзылған. Пугангмин ғибадатханасы, Пак Тин ауылының жанында және Мей Чунг сотының солтүстігінде орналасқан. Ішінде даулы жеке колумбарий бар. Шун Шин Чи Кит Ин Кун, Пак Тин ауылының жанында және Мей Чунг сотының батысында. Сондай-ақ, онда жеке колумбарий орналасқан.
МТР
Тай Вай станциясы МТР-дің Шығыс темір жолы мен Тюэн Ма желісінде орналасқан. Шығыс темір жолының солтүстік терминалдары – Ло Ву және Лок Ма Чау станциялары Шэньчжэньмен шекарада орналасқан, оларға баруға шамамен 30 минут уақыт кетеді. Станция 1983 жылы ашылды, ал Ма Он Шан желісінің кеңейтілуі 2004 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Тюэн Ма желісіндегі Че Кунг ғибадатханасы станциясы да Тай Вай ауданында орналасқан. Ол 2004 жылы ашылды. 2002 жылы KCRC Sha Tin – Central желісін жобалау, салу және пайдалану құқығына ие болды, ал 2004 жылы Үкіметке жобалық қорытынды ұсынысын тапсырды. 2008 жылғы наурызда МТР ККР ұсынған жаңа жобада Шығыс темір жолын Виктория порты арқылы Гонконг аралына дейін ұзарту және Ма Он Шан желісін Шығыс Коулун арқылы Батыс темір жолымен байланыстыру көзделген. Тай Вай – Хунг Хом учаскесі 2021 жылы толыққанды аяқталды, ал теңіз арқылы өтетін учаскесі 2022 жылы аяқталды. Бұл жоба аясында Тай Вай ауданында Хин Кенг станциясы салынды, ол 2020 жылдың ақпан айында ашылды.
Жол байланыстары
Тай-Вай – Жаңа аумақтарды Коулун және Цуэн-Ванмен байланыстыратын туннельдер мен жолдардың басты қақпасы болып табылады, себебі оның орналасқан жері өте ыңғайлы. 20 ғасырдың басында және Гонконгтағы алғашқы автомобильдік туннель – Лайон Рок туннелі 1967 жылы салынғанға дейін Тай По жолы Тай-Вай мен Жаңа аумақтарды Коулунмен байланыстыратын негізгі жол болды. Тай По жолы бүгінгі күнге дейін екі аймақты байланыстыратын жалғыз ақысыз жол болып қала береді. Туннельдер: Лайон Рок туннелі (1967), Шинг Мун туннельдері (1990) және Ша Тин Хайтс туннелі (2008). Ша Тин Хайтс туннелі 2008 жылдың наурыз айында Коулун туннельдері мен Тай По жолындағы трафикті азайту мақсатында ашылды. Ол Тай-Вайды әуежаймен Тас кесушілер көпірі және Нам-Ван туннелі арқылы байланыстыратын 8-бағыттың бір бөлігі болып табылады.
Микроавтобус
Тай Вайдан өтетін көптеген жасыл микроавтобус (GMB) маршруттары Ша Тиннің барлық аудандарын қамтып, МТР сияқты ірі қоғамдық көлік операторларына қосымша қызмет көрсетеді. Мысалы, 481B маршруты Шинг Мун туннелі арқылы Цуэнь Ван аймағына қатынайды, бұл автобустар мен МТР-ге қарағанда жылдам әрі арзан балама болып табылады. Тай Вай станциясында тұрғындарға арналған автобустар да жүреді. Сондай-ақ, Юнион ауруханасының тегін шаттл автобусы да он минут сайын сол жерден қатынайды.