Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа әлем маймылының түрлері
Species of New World monkey
Қара түкті мармосет (Callithrix penicillata), португал тілінде Мико-эстрела деп те аталады, Бразилияның Орталық платосындағы нео-тропикалық галерея ормандарында тіршілік ететін Жаңа әлем маймылының түрі. Ол Баиядан Параанаға дейін, экватордан оңтүстікке қарай 14-25 градус аралығында Гоясқа дейін таралған, сондай-ақ оны Рио-де-Жанейро қаласына әкеліп, енгізген. Бұл мармосет әдетте жаңбырлы ормандарда, ағаштардың биіктігінде, бірақ қанатының астында мекендейді. Оларды жерде сирек көруге болады.
The black tufted marmoset (Callithrix penicillata), also known as Mico estrela in Portuguese, is a species of New World monkey that lives primarily in the Neo tropical gallery forests of the Brazilian Central Plateau. It ranges from Bahia to Paraná, and as far inland as Goiás, between 14 and 25 degrees south of the equator, and can commonly be seen in the City of Rio de Janeiro where it was introduced. This marmoset typically resides in rainforests, living an arboreal life high in the trees, but below the canopy. They are only rarely spotted near the ground.
Физикалық сипаттама
Қара түкті мармосет құлақтарының айналасындағы қара түкті түктерімен ерекшеленеді. Бетінде көбінесе сирек ақ түктер болады. Басы әдетте қоңыр немесе қара түсті, ал аяқтары мен жоғарғы денесі, құрсағы сұр, ал артқы жағы мен ішкі жағы көбінесе қара болады. Құйрығы қара және ақ түсті сақиналармен белгіленген, ол жабысуға арналмаған, бірақ тепе-теңдікті сақтау үшін қолданылады. Онда қарсыласатын бас бармағы жоқ және тырнақтары тырнақ сияқты болып көрінеді. Қара түкті мармосеттің мөлшері және салмағы ... дейін жетеді.
The black tufted marmoset is characterized by black tufts of hair around their ears. It typically has some sparse white hairs on its face. It usually has a brown or black head and its limbs and upper body are gray, as well as its abdomen, while its rump and underside are usually black. Its tail is ringed with black and white and is not prehensile, but is used for balance. It does not have an opposable thumb and its nails tend to have a claw like appearance. The black tufted marmoset reaches a size of and weighs up to .
Мінез-құлық
Күндізгі және ағаштарда тіршілік ететін қара түкті мармосет өмір салты басқа мармосеттерге өте ұқсас. Олар әдетте 2-ден 14-ке дейінгі отбасылық топтарда тіршілік етеді. Топтардың құрамына көбінесе көбейетін жұп және олардың балалары кіреді. Бұл түрде егіздер жиі кездеседі, ал аталықтары мен жас балалары аналыққа жас ұрпақты тәрбиелеуде көмектеседі. Қара түкті мармосет шағын отбасылық топтарда өмір сүрсе де, олардың тамақ көзі – ағаштардың шырынын басқа мармосет топтарымен бөліседі деп саналады. Бұл топтардың ішінде иіс іздері қалдырылады, бірақ бұл іздер басқа қара түкті мармосет топтарына емес, басқа түрлерді қорқыту үшін қалдырылады, себебі басқа топтар мұндай іздерге көбінесе назар бөлмейді. Олар көшпенді болып көрінеді, көбінесе жаңбырлы немесе құрғақ маусымдарға байланысты жылжып отырады, бірақ олардың қаншалықты көшетіні белгісіз. Қара түкті мармосеттердің арасындағы байланыс толыққанды зерттелмегенімен, олар дауыс арқылы қарым-қатынас жасайды деп есептеледі. Олардың жыртқыштарға қарсы ескерту дауысы белгілі және жыртқыштарға қарсы ескерту дауысынан басқа да жиі дауыс шығарады.
Diurnal and arboreal, the black tufted marmoset has a lifestyle very similar to other marmosets. It typically lives in family groups of 2 to 14. The groups usually consist of a reproductive couple and their offspring. Twins are very common among this species and the males, as well as juvenile offspring, often assist the female in the raising of the young. Though the black tufted marmoset lives in small family groups, it is believed that they share their food source, sap trees, with other marmoset groups. Scent marking does occur within these groups, but it is believed that the marking is to deter other species rather than other black tufted marmoset groups, because other groups typically ignore these markings. They also appear to be migratory, often moving in relation to the wet or dry seasons, however, the extent of their migration is unknown. Though communication between black tufted marmosets has not been studied thoroughly, it is believed that it communicates through vocalizations. It has known predator specific cries and appears to vocalize frequently outside of predator cries.
Тамақ және жыртқыш
Қара түкті мармозеттің тамақтануы негізінен ағаш шырынынан тұрады, оны ол ұзын төменгі тіс тілімдерімен қабықты шағып алады. Құрғақшылық кезінде оның рационына жемістер мен жәндіктер де қосылады. Ауыр құрғақшылық болғанда ол кішкентай бунақденелілерді, моллюскаларды, құс жұмыртқаларын, қозымшақтарды және кішкентай омыртқалы жануарларды жейді. Ірі жыртқыш құстар қара түкті мармозет үшін ең басты қауіпті құрайды, алайда жыландар мен жабайы мысықтар да оларға қауіп төндіреді. Жыртқыштарға қарсы ескерту дауыстары мен көзбен қарау – оның жалғыз қорғану тәсілдері.
The black tufted marmoset diet consists primarily of tree sap which it gets by nibbling the bark with its long lower incisors. In periods of drought, it will also include fruit and insects in its diet. In periods of serious drought it has also been known to eat small arthropods, molluscs, bird eggs, baby birds and small vertebrates. Large birds of prey are the greatest threat to the black tufted marmoset, however, snakes and wild cats also pose a danger to them. Predator specific vocalizations and visual scanning are its only anti predation techniques.
Көбею
Қара түкті мармосет бір жұпты құрып, отбасылық топтарда өмір сүреді. Ол жылына екі рет көбейеді, әдетте 1-ден 4-ке дейін бала туады, бірақ көбінесе егіздер болады. Оның жүктілік мерзімі 150 күнге созылады және балалары 8 аптадан кейін емшекten айырылады. Бұл түрге ата-аналар тарапынан үлкен қамқорлық көрсетіледі, екі ата-ана да, сондай-ақ үлкен жасөспірімдер де жас ұрпақты тәрбиелеуге көмектеседі. Балалары ата-аналарына өте тәуелді, олар 18 айда жыныстық жағынан жетілгенімен, көбінесе одан да кешіккен кезде жұптасады және олар жұптасқанша өз отбасылық тобында қалады.
The black tufted marmoset is monogamous and lives in family groups. It reproduces twice a year, producing 1 to 4 offspring, though most often just twins. Its gestation period is 150 days and offspring are weaned after 8 weeks. There is considerable parental investment by this species, with both parents, as well as older juveniles, helping to raise the young. The offspring are extremely dependent on their parents and though they are sexually mature at 18 months, they typically do not mate until much later, staying with their family group until they do.
Экожүйелік рөлдер мен қорғау жағдайы
Қара түкті мармосет көптеген жеміс ағаштарымен өзара пайдалы қарым-қатынаста болады, себебі ол жеген жемістерінен шыққан тұқымдарды орманға таратып жазады. Дегенмен, ол басқа ағаш түрлері үшін паразиттік болып табылады, себебі ағаштардан шырын алу үшін жаралар жасайды, ал ағаштарға ешқандай пайда келтірмейді. Бұл мармосет ешбір нақты түр үшін негізгі тамақ көзі болмаса да, көптеген түрлі түрлердің, әсіресе ірі жыртқыш құстардың, жабайы мысықтардың және жыландардың тамақ көзі болып табылады. Қара түкті мармосетті IUCN Қызыл кітабында немесе АҚШ-тың жойылып бара жатқан түрлер тізімінде ерекше мәртебесі жоқ деп саналады. Ол CITES-тің II қосымшасына енгізілген және қазіргі уақытта жойылып бара жатқан немесе қауіпті түр деп есептелмейді. Рио-де-Жанейро штатында, ол жалпы мармосетпен бірге енгізілген, және жойылып бара жатқан алтын арыстан тамаринінің өмір сүруіне бәсекелестік арқылы қауіп төндіретін инвазивті түр ретінде қарастырылады. Оның жаңадан қоныстанған жеріндегі түрді басқару шараларына репродуктивті жастағы жекелерін стерильдеу, оларды қоныс аудару және одан әрі босатудың алдын алу үшін халықты хабардар ету кампанияларын ұйымдастыру кіреді.
The black tufted marmoset is a mutualist with many species of fruit trees because it distributes the seeds from the fruit it consumes throughout the forests. However, it is a parasite on other species of trees because it creates sores in trees in order to extract sap, while offering no apparent benefit to the trees. Though this marmoset is not a main food source to any specific species, it is a food source to a number of different species, specifically large birds of prey, wild cats, and snakes. The black tufted marmoset is listed as having no special status on the IUCN Red List or the United States Endangered Species Act List. It is listed in Appendix II of CITES and is not currently considered an endangered or threatened species. In Rio de Janeiro State, where it was introduced alongside the common marmoset, it is considered as an invasive species posing a danger to the survival of the endangered golden lion tamarin through competition. Management of the species in its invaded habitat has included proposals for sterilization of reproductive age individuals, relocation, and public awareness campaign for prevention of further releases.