Кіріспе
Хинду эпосы Махабхаратадағы кейіпкер Шиханди – хинду эпосы Махабхаратадағы кейіпкер. Панчала патшасы Друпаданың қызы Шихандини ретінде дүниеге келген Шиханди, якшамен жыныс алмасуға келіскеннен кейін биологиялық еркекке айналады. Ол – эпостың басты кейіпкері Драупадидің інісі, ол Пандавалардың ортақ әйелі. Шиханди, кейде Шихандини деп те аталады, Амбаның қайта тууы, оны Бишма сваямварада басып алып, кейіннен бас тартқан ханшайым. Принц Курукшетра соғысында ағалары Пандавалардың жағында шайқасып, Бхишманың өліміне себепкер болады. Сонымен қатар, Ашваттама, Крипа және Критаварма сияқты батырлармен дауға түседі. Жавандық ваянг дәстүрінде Шиханди Шриканди деп белгілі және еркек болып туып, кейін әйелге айналады. Ол Драупадиден кейін Пандаваның інісі Арджунаның екінші әйелі болады.
Shikhandi is a character in the Hindu epic Mahabharata. Born as Shikhandini, daughter of Drupada, the King of Panchala, Shikhandi becomes a biological male after agreeing to a sex exchange with a yaksha. He is the brother of Draupadi, the female protagonist of the epic, who is the common wife of the Pandavas. Shikhandi, whose natal female identity is sometimes rendered Shikhandini, is the reincarnation of Amba, a princess who was abducted by Bhishma at a svayamvara and later spurned by him. The prince fights in the Kurukshetra War on the side of his brothers in law, the Pandavas, and is instrumental in causing the death of Bhishma. He also engages in combat with great warriors like Ashwatthama, Kripa, and Kritavarma. In Javanese wayang tradition, Shikhandi is known as Srikandi and is born as a male, and changes into a female. She becomes the second wife of the Pandava brother Arjuna, Draupadi being the first.
Бұрынғы тууы
Махабхаратаның көптеген нұсқаларында Шиханди бұрынғы өмірінде Амба есімді ханшайым болған деп сипатталады. Амба – Каши патшасының үлкен қызы. Ол қарындастары Амбика мен Амбаликамен бірге Бишманың өз еркімен алған жеңісімен ие болды. Бірнеше патшаны, соның ішінде Салва патшасын жеңгеннен кейін, Бхишма ханшайымдарды алып Хастинапураға оралды және оларды кіші туған ағасы Вичитравирьяға әйел ретінде сыйлады. Үйлену рәсімі басталар алдында Амба Бхишмаға Салва патшасына ғашық екенін және басқа біреуге тұрмысқа шығуға дайын емес екенін айтты. Мұны естіген Бхишма Амбаны сүйген күйеуіне жіберді. Бірақ Салва оны қабылдамады, себебі Бхишма оны svayamvara кезінде жеңгендіктен, ол оны өзінің заңды жары деп есептейді. Амба Бхишмаға қайта оралып, Кшатрия дхармасы бойынша оған үйленуді талап етті, бірақ Бхишма бойжетімдікке берген антының арқасында бас тартты. Өзінің бақытсыздығына қайғырып, ханшайым өмірінің қалған бөлігін орманға шеттеуге және аскетизммен өмір сүруге шешім қабылдады. Ол бір ашрамға келді және ондағы даналарға өз жағдайы туралы айтты. Даналардың бірі – оның шешесінің әкесі Хотравахана, оның қайғысына көңіл бөлді және Бхишманың соғыс ұстазы Парашурама оған көмектеседі деп айтты. Парашурама Хастинапураға келіп, шәкіртіне Амбаға үйленуді бұйырды. Бхишма оған мойынсұнудан тағы да бас тартты, өзінің антын қайталады. Ашуға іштенген Парашурама жиырма үш күн бойы Курукшетра даласында Бхишмаға қарсы қаһарлы жекпе-жекке түсті, астраларды қолданды, бірақ оны жеңе алмады. Ол өкінішпен Амбаға өз шешімін өзгерте алмағанын хабарлады. Ханшайым он екі жыл бойы қатал аскетизммен айналысты, ол тіпті аспанды да күйдірді. Шива оған қалауынша нығмет беру үшін пайда болды, ол Бхишманың өлімін тіледі. Шива Амбаға ол қыз болып дүниеге келетінін, кейіннен еркек болып өмірге келіп, махаратхи болып, шайқаста Бхишманы өлтіретінін айтты. Қуанышқа толы ханшайым өртке отын салып, Бхишманың өлімі үшін дұға етіп, өзін өртеді. С. Раджагопалачаридің айтуынша, ол сондай-ақ қайырымдылық жасады және құдай Картикеядан көк лотостардан жасалған гүл шоғын алды, және осы гүл шоғын киген әркім Бхишманың өліміне себепкер болады деп болжалды. Ол Панчалаға барды, ол әскери шеберлігімен танымал қуатты империя болатын. Бірақ ешкім оның мүддесін қорғауға дайын болған жоқ, себебі олар Бхишмаға қарсы шығудан қорқады. Амба ашуланып, гүл шоғын Друпада патшасының қақпасына іліп, қайғымен кетіп қалды.
Жыныстық қатынас
Баласыз болғандықтан, Друпада патша Шиваға жалбарынды, ол патшаға қыз дүниеге келетінін, ал кейін еркекке айналатынын айтты. Шәкенді Друпаданың патшайымы туған кезде, оны ұл ретінде өсіріп, киіндірді. Шәкенді кәмелетке жеткенде, Друпада оны Дашарна патшасы Хираньяварманның қызына үйлендіруге шешім қабылдады. Шәкендінің әйелі күйеуінің еркек емес екенін біліп, Хираньяварманға хабарлады. Ашуға мініп, Хираньяварман Друпадаға елші жіберіп, шындықты білуді талап етті және соғысқа дайындала бастады. Друпада Шәкендінің әрине ер адам екенін мойындады. Әке-шешесінің қайғысына шыдамаған Шәкенді қаладан кетіп, өлгенше аш тұруға бел буды. Ол адамдардың қорқатын, Стунакарна есімді якшаның мекен еткен орманды тапты. Ол якшаның аумағына кіріп, құлшылық етуге кірісті. Стунакарна оның амалдары туралы сұрағанда, Шәкенді оған өзінің хикаясын айтты. Ыстық сезімге бөленген якша, оған белгілі бір мерзімге жынысын ауыстыруды ұсынды, Шәкенді де келісті. Шәкенді ер адам болып әкесіне оралып, осы оқиғаны баяндады. Жеңілдеген Друпада Хираньяварманды ұлының ерлігін тексеру үшін елшілерді жіберуге шақырды. Хираньяварман Друпадаға бірнеше әдемі әйелдерді жіберді, олар Шәкендінің еркек екенін растады. Осылайша екі патша татулыққа келді. Кубера Стунакарнаның аумағына келгенде, якша әйел түрінде болғандықтан оны қарсы алмады. Ашуға буған Кубера якшаны қарғап, жыныс алмасуы мәңгілік болатынын айтты. Якша Куберадан қарғысты алып тастауын өтінгенде, ол Шәкендінің өлімінен кейін ғана шынайы жынысына қайта оралатынын мәлімдеді.
Құрукшетра соғысы
Курукшетра соғысы алдында Бхима Шихандиді Пандава армиясының бас қолбасшысы етіп тағайындайды, себебі ол Бхишманы өлтіру үшін туған еді, бірақ Арджуна мен Кришна Дриштадьюмнаны артық көреді. Шиханди Пандава әскерінің жеті акшаухиниінің біріне қолбасшы болып тағайындалады. Соғыстың бірінші күні Шиханди Ашваттамамен кездеседі, екеуі де шайқастан шыққанға дейін бірнеше рет жараланады. Соғыстың жетінші күні ол Ашваттамамен қайта кездесіп, оның маңдайына жара салады. Бірақ ашуланған Ашваттама оның күймесін қиратып, ауыр жарақаттайды. Әйгілі Сатьяки оны құтқаруға келгеніне шүкір. Соғыстың тоғызыншы күні түнде, шешуші жеңіліске ұшырағаннан кейін Пандавалар мен Кришна Бхишмаға келеді. Юдхиштхира одан қалай өлтіруге болатынын айтуын өтінеді, соның арқасында кшатрийлердің қаншама құрбан болуына жол бермеуге болады. Бхишма оларға қару ұстағанда оны жеңу мүмкін емес екенін айтады; алайда, ол Шихандимен шайқасудан бас тартады, себебі ол бұрын әйел болған, ал Арджуна қаруын тастағанда оны жеңе алады. Сондықтан, ертеңгі шайқаста Шиханди Арджунамен бірге Пандава әскерінің алдыңғы қатарында болады. Каурава армиясының көптеген жауынгерлері олардың Бхишмаға жетуін тоқтатуға тырысады. Бірақ Пандава армиясының жауынгерлерінің шабуылымен Арджуна мен Шиханди алға жылжып, Бхишмаға жетеді. Арджуна Шихандидің артында жүріп, жүздеген жебелермен Бхишмаға шабуыл жасайды, ол Шихандидің кедергісінен оған қарсы тұра алмайды. Бхишма күймесінен құлайды, соғыстағы рөлі аяқталады және ырысқатты Уттараяна күні өмірінен айырылады. Соғыстың он екінші күні Шихандидің жалғыз ұлы Кшатрадеваны Дюрьодхананың ұлы Лакшмана Кумара өлтіреді. Он төртінші күні түнде Шиханди Крипачарьядан жеңіледі, ал он алтыншы күні жараланады және Критаварманың жебесі оның қаруын тесіп кеткенде есінен таяды. Шаляның қазасынан кейін Шиханди соғыстың он жетінші күні шегініп келе жатқан Каурава армиясын қатты талқандайды. Шиханди мен Упапандавалар Ашваттама соғыстың он сегізінші күні өлтіреді. Ашуаттама, Крипачарья және Критаварма түнде Пандава лагеріне шабуыл жасағанда, Шиханди Ашваттамамен қылышпен шайқасып қаза табады. Девдутт Паттанаик айтуынша, Ашваттама Шихандидің жақынының көз алдында өлтіреді; басқа нұсқаларда Шихандидің серігі өлтіріледі.