Кіріспе

Араластыру зерттеулері – пациенттердің немесе сынаққа тартылғандардың қан плазмасында фактор жетіспеушілігін фактор ингибиторларынан, мысалы, жүрек соқпағына қарсы антикоагулянттардан немесе фактор VIII-ге қарсы антиденелер сияқты нақты фактор ингибиторларынан ажырату үшін жасалатын тесттер. Араластыру зерттеулері – коагуляция зертханаларында кеңінен қолданылатын скринингтік тесттер. Бұл тесттердің басты мақсаты – протромбин уақытының (ПТ), ішінара тромбопластин уақытының немесе кейде тромбин уақытының (ТТ) ұзару себебін анықтау. Араластыру зерттеулері фактор деңгейінің қалыпты деңгейдің 50 пайызын құраса, протромбин уақыты (ПТ) немесе ішінара тромбопластин уақыты (ПТТ) қалыпты нәтиже беретінін пайдаланады. Фактор жетіспейтін плазмалар (адсорбцияланған плазма және ескірген плазма, т.б.) араластыру зерттеулерінде қолданылады. Белгілі фактор жетіспеушілігі бар плазмалар саудада қолжетімді, бірақ өте қымбат болғандықтан, көбінесе зертханада дайындалады, содан кейін оларды араластыру тесттерінде қолдануға болады.

Сынау әдісі

Жаңа алынған плазмада барлық қан ұю факторлары қалыпты деңгейде болады. Ауызбен қабылданатын антикоагулянттарды (варфарин сияқты) 48–72 сағат бойы қабылдаған пациенттердің плазмасында VII фактор жетіспейді. Ауызбен қабылданатын антикоагулянттарды (варфарин сияқты) бір апта немесе одан да ұзақ қабылдаған пациенттердің плазмасында II, VII, IX және X факторлары жетіспейді. Ескірген плазмада V және VIIIC факторлары жетіспейді. Сарысуда I, V және VIIIC факторлары жетіспейді. Егер мәселе қарапайым фактор жетіспеушілігі болса, пациент плазмасын 1:1 қатынасында, 100% қалыпты фактор деңгейі бар плазмамен араластырғанда, қоспада ≥50% деңгейге жетеді (мысалы, пациентте 0% белсенділік болса, 100% + 0% орташасы = 50%). PT немесе PTT қалыпты болады (араластыру тестінде түзету көрінеді). Араластыру арқылы түзету фактор жетіспеушілігін көрсетеді; түзету болмаса, ингибитор бар екенін көрсетеді. Тест плазмасында тромбин уақытын анықтау, араластыру тестілерінің нәтижелерін түсіндіру үшін қосымша пайдалы ақпарат береді.

Аномальды қан құю сынағының нәтижелері

Көп кездесетін мәселе – PT және/немесе PTT көрсеткіштерінің түсіндірілмейтін жоғарылауы. Егер мұндай жағдай байқалса, тестті жаңа сынамамен қайталау қажет. Гепариннің болуын да ескеру керек. Қан сынамасы қателікпен, гепарин құйылған шприцтен алынған болуы мүмкін. Гепариннің әсерін гепаринмен байланыстыратын шайыр ("Heparsorb") арқылы сіңіру немесе гепаринды ыдыратуға арналған фермент ("Hepzyme") қолдану арқылы анықтауға болады. Сондай-ақ, пациенттің анамнезін, әсіресе антикоагулянттарды қолдануы немесе бауыр ауруларының болуына қатысты тексеру керек. Егер аномальді нәтиже жаңа сынамада қайталанса және анамнезде нақты түсіндірме болмаса, араластыру тестісін жүргізу керек. Егер араластыру тестісі түзетуді көрсетсе және инкубация кезінде ұзару байқалмаса, VIII және IX факторларының жетіспеушілігін іздеу керек. К витаминіне тәуелді және К витаминіне тәуелді емес факторларды қарастырып, варфариннің кездейсоқ немесе жасырын қабылдануын жоққа шығару қажет.