Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық физик (1881–1948)
American physicist (1881–1948)
Ричард Чейс Толман (4 наурыз 1881 – 5 қыркүйек 1948) – американдық математикалық физик және физикалық химик, статистикалық механика саласына көптеген үлес қоскан. Ол Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясын ашқаннан кейінгі жылдары теориялық космологияға да маңызды үлес қосты. Ол Калифорния технология институтында (Caltech) физикалық химия және математикалық физика профессоры болды.
Richard Chace Tolman (March 4, 1881 – September 5, 1948) was an American mathematical physicist and physical chemist who made many contributions to statistical mechanics. He also made important contributions to theoretical cosmology in the years soon after Einstein's discovery of general relativity. He was a professor of physical chemistry and mathematical physics at the California Institute of Technology (Caltech).
Өмірбаян
Толман Массачусетс штатының Вест-Ньютон қаласында дүниеге келді және Массачусетс технология институтында химиялық инженерияны оқыды. 1903 жылы бакалавр, ал 1910 жылы А. Нойес басшылығымен докторлық диссертациясын қорғады. 1924 жылы Рут Шерман Толманға үйленді. 1912 жылы ол релятивистік масса тұжырымын қалыптастырды, осыған қатысты: «Бұл өрнек қозғалған дененің массасын сипаттауға ең қолайлы» деп жазды. 1916 жылы Томас Дейл Стюартпен бірлесе жүргізген тәжірибеде Толман электр тогының металл өткізгіш арқылы ағатын электрондардан тұратынын көрсетті. Бұл тәжірибенің қосалқы нәтижесі ретінде электрон массасының өлшенген мәні алынды. Дегенмен, ол көбінесе теоретик ретінде танымал болды. Толман 1919 жылы Техникалық Альянсқа мүше болды, ол Технократия қозғалысының алға басушысы болды, онда ол ғылымды әлеуметтік және өнеркәсіптік салаларға қолдану мүмкіндігін талдау үшін энергияны зерттеуге көмектесті. 1922 жылы Толман Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Сол жылы ол Калифорния технология институтының профессорлық құрамына қабылданды, онда физикалық химия және математикалық физикадан сабақ берді, кейін аспирантура деканы болды. Толманның Калтехтегі алғашқы студенттерінің бірі теориялық химик Линус Полинг болды, оған Толман ескі кванттық теорияны оқытты. 1923 жылы Толман АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1927 жылы Толман Макс Планк, Нильс Бор және Арнольд Зоммерфельдтің ескі кванттық теориясына негізделген статистикалық механика туралы оқулық жариялады. 1932 жылы Толман Америка философиялық қоғамына сайланды. 1938 жылы ол статистикалық механиканы классикалық және кванттық жүйелерге қолдануды қамтитын жаңа, егжей-тегжейлі еңбек жариялады. Бұл еңбек көп жылдар бойы осы тақырып бойынша стандартты жұмыс болып саналды және бүгінгі күні де маңыздылығын жойған жоқ. Карьерасының соңғы жылдарында Толман термодинамиканы релятивистік жүйелер мен космологияға қолдану мәселесіне көбірек қызығушылық танытты. 1934 жылы жарық көрген «Релятивистік теория, термодинамика және космология» атты маңызды монографиясында кеңейіп келе жатқан ғаламдағы қара дене сәулеленуінің салқындағанын, бірақ термодинамикалық қасиеттерін сақтайтынын көрсетті – бұл ғарыштық микротолқынды фонның қасиеттеріне қатысты маңызды көрсеткіш. Сондай-ақ, осы монографияда Толман жабық ғаламның нөлдік энергияға тең болуын алғаш рет сипаттап, түсіндірді. Ол барлық масса-энергияның оң, ал барлық гравитациялық энергияның теріс екенін түсіндірді және олар бір-бірін жояды, нәтижесінде нөлдік энергияға ие ғалам пайда болады. 1922 жылы Александр Фридман ұсынған осцилляциялық ғалам гипотезасын зерттеу энтропияға қатысты қиындықтарды көрсетті және 1960 жылдардың соңына дейін оның күшін жоғалтуына әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Толман Манхэттен жобасында генерал Лесли Гровстің ғылыми кеңесшісі болды. Пасаденада қайтыс болған кезде ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Атом энергиясы жөніндегі комиссиясындағы АҚШ өкілі Бернард Барухтың бас кеңесшісі болды. Америка химиялық қоғамының Оңтүстік Калифорния бөлімшесі әр жыл сайын Толман медалін «химия ғылымына елеулі үлес қосқаны үшін» табыстайды.
Tolman was born in West Newton, Massachusetts and studied chemical engineering at the Massachusetts Institute of Technology, receiving his bachelor's degree in 1903 and PhD in 1910 under A. A. Noyes. He married Ruth Sherman Tolman in 1924. In 1912, he conceived of the concept of relativistic mass, writing that "the expression is best suited for the mass of a moving body." In a 1916 experiment with Thomas Dale Stewart, Tolman demonstrated that electricity consists of electrons flowing through a metallic conductor. A by product of this experiment was a measured value of the mass of the electron. Overall, however, he was primarily known as a theorist. Tolman was a member of the Technical Alliance in 1919, a forerunner of the Technocracy movement where he helped conduct an energy survey analyzing the possibility of applying science to social and industrial affairs. Tolman was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 1922. The same year, he joined the faculty of the California Institute of Technology, where he became professor of physical chemistry and mathematical physics and later dean of the graduate school. One of Tolman's early students at Caltech was the theoretical chemist Linus Pauling, to whom Tolman taught the old quantum theory. Tolman was elected to the United States National Academy of Sciences in 1923. In 1927, Tolman published a text on statistical mechanics whose background was the old quantum theory of Max Planck, Niels Bohr and Arnold Sommerfeld. Tolman was elected to the American Philosophical Society in 1932. In 1938, he published a new detailed work that covered the application of statistical mechanics to classical and quantum systems. It was the standard work on the subject for many years and remains of interest today. In the later years of his career, Tolman became increasingly interested in the application of thermodynamics to relativistic systems and cosmology. An important monograph he published in 1934 titled Relativity, Thermodynamics, and Cosmology demonstrated how black body radiation in an expanding universe cools but remains thermala key pointer toward the properties of the cosmic microwave background. Also in this monograph, Tolman was the first person to document and explain how a closed universe could equal zero energy. He explained how all mass energy is positive and all gravitational energy is negative and they cancel each other out, leading to a universe of zero energy. His investigation of the oscillatory universe hypothesis, which Alexander Friedmann had proposed in 1922, drew attention to difficulties as regards entropy and resulted in its demise until the late 1960s. During World War II, Tolman served as scientific advisor to General Leslie Groves on the Manhattan Project. At the time of his death in Pasadena, he was chief advisor to Bernard Baruch, the U. S. representative to the United Nations Atomic Energy Commission. Each year, the southern California section of the American Chemical Society honors Tolman by awarding its Tolman Medal "in recognition of outstanding contributions to chemistry."
Отбасы
Толманның інісі мінез-құлық психологы Эдвард Чейс Толман болды.
Tolman's brother was the behavioral psychologist Edward Chace Tolman.
Толманның кітаптары
Қайта басылды (1987) Нью-Йорк: Довер. Қайта басылды (1979) Нью-Йорк: Довер.
Reissued (1987) New York: Dover Reissued (1979) New York: Dover .