Вьетнам соғысындағы жер реформалары: АҚШ көмегімен Оңтүстік Вьетнамның шаруаларға жер беру саясаты, коммунистердің ықпалын төмендету әрекеттері талданды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Вьетнамдағы жер реформасы – АҚШ ұсынған және Оңтүстік Вьетнам жүзеге асырған реформалар. Коммунистік Вьетминьнің кедей шаруаларға жер бөлу саясатының танымалдылығын күштендетпеу мақсатымен, Оңтүстік Вьетнам үкіметі Вьетнам соғысы кезінде өз жер бөлу саясатын іске қосты. Оңтүстік Вьетнам үкіметінің 1950 жылдары жүзеге асырған алғашқы реформалары көбінесе сәтсіз аяқталды, себебі үкімет бекіткен қағидалар Вьетминьнің бұрыннан танымал жер реформаларын тікелей жоюға бағытталды, кедей шаруалардан коммунистер берген жерді алу үшін төлем талап етті. 1960 жылдары осындай бағдарламалар Оңтүстік Вьетнам армиясының Вьетконгқа қарсы егістік жерлерді бақылауға қабілетсіздігіне байланысты күшін жойып, орындалмады. 1970 жылдары Оңтүстік Вьетнам АҚШ көмегімен "Жерді өңдейтінге беру" реформасын іске асырды. Бұл бағдарлама алдыңғы бағдарламаларға қарағанда табыстырақ болды және толығымен АҚШ қаржыландыруымен жүзеге асырылды. Реформа бағдарламасы 1975 жылы Оңтүстік Вьетнамның Вьетнам соғысындағы жеңілісінен және Вьетнамның бірігуінен кейін тоқтатылды. Бірігуден кейін Вьетнам үкіметі елдің оңтүстік бөлігінде социалистік экономикаға өтуді дамыту мақсатымен тағы да жер реформасын жүргізуге тырысты. Бұл реформа әрекеті қиындықтарға тап болды және мақсатына жете алмады.
Land reform in South Vietnam refers to reforms proposed by the United States and implemented by South Vietnam. Seeking to undermine the popularity of the communist Việt Minh's policies of land redistribution to poor peasants, the government of South Vietnam implemented their own land redistribution policies during the Vietnam War. Early reforms enacted by the South Vietnamese government in the 1950s largely failed, as the ordinances prescribed by the government often attempted to directly undo the already popular land reforms of the Việt Minh, requiring poor peasants to pay to acquire land that the communists had already given to them. During the 1960s, such programs were rendered defunct and unenforceable due to the South Vietnamese army's inability to control farmland territories against the Viet Cong. In the 1970s, South Vietnam implemented the "Land to the Tiller" reform with the aid of the United States. This program was more successful than earlier programs, and was almost entirely underwritten by the United States. The reform program was discontinued in 1975 following South Vietnam's defeat in the Vietnam War and the unification of Vietnam. Following the unification, the government of Vietnam attempted to carry out further land reform in the southern part of the country in order to develop its transformation to a socialist economy. This attempt at reform was met with difficulties, and did not achieve its goals.
Өмірбаян
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін коммунистік Вьет Мин (Вьетконгтың алдыңғысы) Бірінші Индокитай соғысында француз отаршылдарына және олардың жергілікті қолдаушыларына (көбінесе жер иелеріне) қарсы күресті. Ол кезде ауыл шаруашылығы жерлерінің көп бөлігі ықпалды жер иелеріне тиесілі болды, ал Вьетнамның ауылдық халқының көпшілігі тек кішкентай жер учаскелеріне ие болды (құқықтық кепілдіктер шектеулі болды) немесе жалпы жерсіз шаруалар еді. Вьет Миннің жер реформасы бағдарламасының бастапқы табысы коммунистерге ауылдық жерлерде тұратын вьетнамдықтардың 80 пайызы арасында берік қолдау базасын құрды. Солтүстік және Оңтүстік Вьетнамның уақытша бөлінуінен бұрын, 1953 жылы император Бао Дай Вьет Миннің жерді қайта бөлу және жалдау төлемдерін азайту бағдарламасына жауап ретінде жерді жалға алу төлемдері өнімнің 15 пайызынан аспауы керек деген жарлық шығарды. Бірақ жарлық отаршылдық үкіметтің әлсіздігінен күшін жойды және жер иелері пайдалана алатын олқылықтарға толы болды. 1954 жылдан 1975 жылға дейін Вьетнамда жер реформасы екі бөлек бағытта және аймақта жүргізілді, себебі ел уақытша екі бөлікке бөлінді: Оңтүстік Вьетнам (Вьетнам Республикасы) және Солтүстік Вьетнам (Вьетнам Демократиялық Республикасы), бұл Кореяның қазіргі бөлінуіне ұқсас еді. Коммунистік Солтүстік Вьетнам және оның оңтүстік өкілдері, Вьетконг, жер иелері мен бай шаруалардың жерін күшпен тартып алып, оны кедей және жерсіз шаруаларға қайта бөлу саясатын қабылдады, осылайша ауылдық халқын ұжымдарға біріктірді.
Following World War II, the communist Việt Minh (the predecessor of Viet Cong) fought against the French colonialists and their local supporters (mainly landowners) in the First Indochina War. At the time, a large percentage of agricultural land was owned by powerful landowners and the majority of the rural population of Vietnam owned only small plots of land (with little legal assurance) or were simply landless peasants. The early success of the land reform program under the Viet Minh gave the communists a strong base of support among the 80% of the Vietnamese people who lived in rural areas. Prior to the provisional separation of North and South Vietnam, emperor Bao Dai in 1953 responded to the Viet Minh program of land redistribution and rent reduction with a decree declaring that rents for land should not exceed 15 percent of the crop. The decree was unenforceable and rendered null by a failing colonial government and, in any case, contained loopholes that could have been exploited by landlords. From 1954 to 1975 land reform in Vietnam was pursued on two separate channels and regions as the country was provisionally divided into two parts: South Vietnam (The Republic of Vietnam) and North Vietnam (the Democratic Republic of Vietnam), resembling the current partition of Korea. Communist North Vietnam and its southern proxies, the Viet Cong, adopted a policy of confiscating the land of landlords and rich peasants by force and redistributing it to poor and landless peasants, thus organizing the rural population into collectives.
Вьетнам соғысы кезінде жер реформасы
Капиталистік Оңтүстік Вьетнам бірнеше жер реформасына тырысқандары сәтсіз аяқталды, ал 1970-ші жылдардың басында АҚШ толыққанды жоспарлап, қолдаған "Жерді өңдейтінге" бағдарламасы қандай да бір табысқа жеткізді. АҚШ мұны соғысты вьетнамизациялау саясатының бір бөлігі деп санады.
Capitalist South Vietnam failed in several land reform endeavors before finally achieving some success with the "Land to the Tiller" program in the early 1970s that was almost fully devised and supported by the United States, which considered it to be part of their policy of the Vietnamization of the war.
Ертедегі жер реформасы туралы жарлықтар
1954 жылы Оңтүстік Вьетнамның одақтасы АҚШ, Нго Динь Дием басқаратын Оңтүстік Вьетнамның жаңа үкіметіне "қажетті реформалар" жасауға, оның ішінде жер реформасын жүргізуге кеңес берді. Жауап ретінде 1955 жылдың 8 қаңтарында Дием №2 жарлықты қабылдады, ол жерді жалға беруді өндірістің 25 пайызынан аспауы тиіс деп шектеді. 1956 жылдың қазан айында Дием №57 жарлықты қабылдады, ол жеке тұлғаның күріш алқаптарынан белгілі бір мөлшерден артық жерге ие болуына тыйым салды және байлардан тәркіленген артық жерді жерсіз, орташа еңбекші шаруаларға беру шарттарын белгіледі. АҚШ жер иелеріне төлем жасап, 6 жыл ішінде сатып алушылардан төлем алатын болды. АҚШ жер реформасының үкіметке қолдау табу үшін маңызды екенін сенді және егер жер реформасы мен басқа да өзгерістер жасалмаса, көмекті тоқтатуы мүмкін екенін мәлімдеді. Осы бағдарлама аясында үкімет 1958 жылдан 1961 жылға дейін жер сатып алып, таратып берді. Осылайша қайта бөлінген жер Оңтүстік Вьетнамдағы 7,5 миллион акр егістік жердің 10 пайызынан кем болды. №57 жарлыққа сәйкес жүзеге асырылған жер реформасы бағдарламасы елді мекендерде танымал болған жоқ. Вьетминдер бұрын жерді "әділ" бөліп берген еді, деді бір шенеунік. Үкімет бағдарламасы Вьетминдердің өз бақылауындағы аймақтардағы жерді қайта бөлуімен салыстырғанда шаруалардың көпшілігі үшін азырақ көмек көрсетті. Жеке тұлғаларға сақтап қалуға рұқсат етілген жер көлемі үлкен болды, шаруалар бағдарлама бойынша сатып алған жер үшін төлем жасауға міндетті болды және бағдарлама сыбайлас жемқорлық пен тиімсіздікке толы еді. Көптеген ауыл тұрғындары АҚШ әскері мен Оңтүстік Вьетнам үкіметінің жер иелерінің жағында екеніне сенді. АҚШ және Оңтүстік Вьетнам әскерлерінің коммунистік бүлікшілерді тазарту үшін жүргізген әскери операциялары жиі жер иелерінің бұрын тастап кеткен немесе тәркіленген және Вьетминдер немесе Вьетконг тарапынан қайта бөлінген жерлерін қайтарып алуына әкеп соқты. №57 жарлығы жер реформасын жақтаушылардың мақсатына кері әсер етті: ірі жер иелері мен жер иелері, әсіресе Меконг дельтасының маңызды күріш өсіретін аймағында, ықпалын арттырды. Жарлық 1970 жылға дейін күшінде болды, бірақ 1960 жылдан кейін Вьетконг көтерілісшілері Оңтүстік Вьетнамның көптеген ауылдық аймақтарын бақылауға алғандықтан немесе үкімет бақылауын даулағандықтан, көбінесе қолданылмады.
In 1954, South Vietnam's ally, the United States, advised the new government of South Vietnam, headed by Ngo Dinh Diem, to undertake "indispensable reforms" including land reform. In response on 8 January 1955, Diem adopted Ordinance No. 2, which capped rental of land at 25 percent of production. In October 1956, Diem adopted Ordinance No. 57 which forbade ownership by an individual of more than of rice land and prescribed the conditions and terms under which the excess land expropriated from the rich could be transferred to landless less wealthy farmers. The U. S. would pay the landowners and receive payment from the purchasers over a 6 year period. The U. S. believed land reform was important for buildling support for the government and threatened to cut aid unless land reform and other changes were made. Under the program the government acquired from 1958 to 1961 and distributed The land redistributed thus comprised less than 10 percent of the 7.5 million acres of cultivated land in South Vietnam. The land reform program implemented under Ordinance 57 was unpopular in the countryside. The Viet Minh had already divided up the land "fairly," in the words of one official. The government's program was less generous to the majority of farmers than had been the Viet Minh redistribution of land in areas which it controlled. The amount of land that individuals were permitted to retain was large, farmers were required to pay for land they acquired under the program, and the program was riddled with corruption and inefficiency. Many rural people believed that the United States army and the government of South Vietnam were on the side of the landlords. Military operations by the U. S. and South Vietnamese armies to clear communist insurgents from an area would often result in landlords reclaiming land previously abandoned or confiscated and redistributed by the Viet Minh or Viet Cong. Ordinance 57 resulted in the reverse of what was the objective of land reform advocates: large landowners and landlords increased their influence, especially in the important rice growing area of the Mekong Delta. The ordinance remained in effect until 1970, but was largely unutilized after 1960 as the Viet Cong insurgents took control or disputed government control of most of the rural areas of South Vietnam.
Жерге дейін
1970 жылдан 1973 жылға дейін Вьетнамда жүргізілген "Жерді өңдеушіге" жобасы, көрнекті американдық "жер құқығын қорғаушысы" Рой Простерманның ұсынысына негізделген. Сол кездегі АҚШ үкіметі оны Оңтүстік Вьетнамдағы Вьетконгқа қарсы күресінің аясында тартқан. Простерман басқа елдердегі (әсіресе Латын Америкасындағы) тәжірибелерге сүйене отырып, шаруалардың қолдауын жеңіп алу үшін Вьетконгқа басыбайлы болуға бағдарланған "жерді өңдеушіге беру" бағдарламасын ұсынды. Жоспар коммунистердің жерді тартып алу стратегиясын қайталайтын, сонымен қатар бұрынғы жер иелеріне ақшалай өтемақы төлеуді көздеді. 1970 жылдың 26 наурызында, соғыс әлі де жүріп жатқанда, Оңтүстік Вьетнам үкіметі Простерманның үлгісімен "Жерді өңдеушіге" бағдарламасын іске қосуды бастады. Барлығы, реформаның 441 миллион долларлық шығынының 339 миллион долларын АҚШ қаржыландырды. Жеке шаруашылықтар 15 гектармен шектелді. Оңтүстік Вьетнам үкіметі бақылауындағы аумақтардағы шаруаларға, оларға бұрын Вьетконг тарапынан бөлінген жерлерге заңды құқықтар берілді.
The Land to the Tiller project carried out in Vietnam from 1970 to 1973 was based on a proposal by Roy Prosterman, a prominent American "land rights activist", who the US government of the time recruited within its efforts against Viet Cong in South Vietnam. Drawing on experiences in other countries (particularly in Latin America), Prosterman proposed a "land to the tiller" program to compete with the Viet Cong for the allegiance of the peasants. The plan mimicked the communists' land expropriation strategy, coupled with monetary compensation to the former landowners. On 26 March 1970, with the war still underway, the government of South Vietnam began implementation of the Land to the Tiller program following Prosterman's model. In total, the United States financed 339 million US dollars of the reform's 441 million dollars of expenses. Individual holdings were limited to 15 hectares. Legal titles were extended to peasants in areas under control of the South Vietnamese government to whom land had previously been distributed by the Viet Cong.
Талдау
Бернард Б. Фолл, 1950-1960 жылдары Үндіқытайдағы көрнекті соғыс тілшісі, тарихшы, саясаттанушы және сарапшы, Оңтүстік Вьетнамдағы жер реформасының кешіктірілуі Вьетнам соғысында "гаубицаға оқ-дәрідей" маңызды рөл атқарғанын айтты. Оңтүстік Вьетнамның одақтасы және қаржылық қолдаушысы АҚШ, жер реформасының маңыздылығын уақтылы түсінбеді немесе Оңтүстік Вьетнам үкіметін оның маңыздылығына көндіре алмады. Вашингтон университетінің зерттеушісі Эндрю Биггс 1970-ші жылдар басындағы "Жерді өңдеушіге" бағдарламасы соғысты АҚШ-тың пайдасына бұру үшін тым кеш, тым әлсіз болды деп санайды. Америкалық шенеунік Роберт Самсонның сөзімен айтқанда: "Американдықтар (соғысты ұтысты, себебі) шаруаға конституция ұсынды, ал Вьетконг оған жерін және оның арқасында тірі қалу құқығын ұсынды".
Bernard B. Fall a prominent war correspondent, historian, political scientist, and expert on Indochina during the 1950s and 1960s, claimed that delayed land reform in South Vietnam had played such a fundamental role in the Vietnam War that it was as important as "ammunition for howitzers." South Vietnam's ally and financial supporter, the United States, either failed to realise the importance of land reform in a timely fashion or was not able to persuade the South Vietnamese government of its importance. Andrew Biggs, at researcher at the University of Washington argues that the "Land to the Tiller" program of the early 1970s was too little, too late to swing the war in the favour of the US. In the words of an American official, Robert Samson "The Americans (lost the war because) they offered the peasant a constitution; the Viet Cong offered him his land and with it the right to survive".
Оңтүстік Вьетнамда қайта біріктіруден кейінгі жер реформасы
Корнелл университетінің Азия және Тынық мұхиты аймағындағы үкімет және саясат мектебінің ғалымы Тхунг Динь Данның сөзіне қарағанда, Вьетнам Коммунистік партиясы ел біріккеннен кейін Вьетнамның оңтүстігіндегі ауыл шаруашылығын социалистік жолға көшіруде қиындықтарға тап болды. Қазіргі партия жетекшілері бастапқыда жер реформаларын жаппай ұжымдастыруға қарайтын уақытша шара ретінде қарастырды. Дангтың пікірінше, жер реформасын одан әрі жүзеге асыру партия мен оңтүстік вьетнамдықтар арасындағы қақтығысқа жағдай жасады. Жер реформасы бастамалары оңтүстік аймақта күтпеген қиындықтарға ұшырады және оны көп жылдар бойы іске асыру мүмкін болмады. Дангтың айтуынша, оңтүстіктегі аграрлық реформа көптеген ауыл тұрғындарына пайда әкелмей, керісінше, теңсіздікті күшейтіп, араздық тудырып, наразылыққа себеп болды. Жерді пайдалануды жою орнына, ол жергілікті шенеуніктер түрінде жаңа пайдаланушылар тобын құрып, олар кедей шаруалардың есебінен өздері мен туыстарына жер алу үшін өкілеттіктерін жеміссіз пайдаланды.
According to Trung Dinh Dang, a scholar at the Cornell School of Government and Politics Of Asia and The Pacific, the Vietnamese Communist Party struggled to carry out the socialist transformation of agriculture in the south of Vietnam following the unification of the country. The contemporary party leaders initially considered land reform initiatives to be a temporary measure toward mass collectivisation. Dang posits that further land reform initiatives set the grounds for conflict between the party and Southern Vietnamese. Land reform initiatives encountered unexpected difficulty in the southern region and its implementation could not be achieved for many years. According to Dang, agrarian reform in the south failed to benefit the majority of villagers, instead perpetuating inequality, sowing discord, and creating unrest. Instead of eliminating land based exploitation, it created a new strata of exploiters in the form of local officials that abused their power to secure land for themselves and their relatives instead of impoverished peasants.