Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лаостық америкалық сарбаз және қоғамдық қайраткер
Laotian American soldier and community leader
Ван Пао (RPA: Vaj Pov, Лао: ວັງປາວ; 8 желтоқсан 1929 – 6 қаңтар 2011) Лао Корольдік Армиясында генерал-майор болған және кейіннен АҚШ-тағы Хмонг американдық қоғамдастығының жетекшісі болды.
Vang Pao (RPA: Vaj Pov , Lao: ວັງປາວ; 8 December 1929 – 6 January 2011) was a major general in the Royal Lao Army and later a leader of the Hmong American community in the United States.
Ерте өмір
Ван, хмонг этносының өкілі, 1929 жылдың 8 желтоқсанында Лаос елінің солтүстік-шығыс аймағындағы Орталық Сянкхуан провинциясында дүниеге келді. Оның әкесі Ненг Чу Ван сол кезде аудан басшысы болған. Ванның ерте өмірі шаруа болып басталып, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапон әскерлері француз Индокитайын басып алғанға дейін созылды. Әкесі оны 10 жасынан 15 жасына дейін мектепке жіберді.
Vang, an ethnic Hmong, was born on 8 December 1929, located in Central Xiangkhuang Province, in the northeastern region of Laos, where his father, Neng Chu Vang, was a county leader. Vang began his early life as a farmer until Japanese forces invaded and occupied French Indochina in World War II. His father sent him away to school from the age of 10 to 15
Әскери мансап
"Mèo Maquis" термині бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Индокитай мен Қытайды басып алған жапон күштеріне қарсы күрескен хмонг қарсылық күштерін сипаттау үшін еркін француз және одақтас барлау офицерлері қолданған. Бұл атау Франциядағы Макис қарсылығына сілтеме жасады, ал "Mèo" сол кездегі хмонгтың экзонимі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін француздық Groupement de Commandos Mixtes Aéroportés (GCMA) билігі Ванды Бірінші Индокитай соғысы кезінде Вьетминге қарсы күресу үшін лейтенант қызметіне тартты. Ол Лаос Корольдік армиясында генерал шеніне жеткен жалғыз хмонг болды, Лаос патшасына адал болды және бірқатар хмонг халқының мүдделерін қорғады. 1960-1970 жылдары ол "Хмонг армиясы" деп те белгілі болған құпия армияға басшылық етті, бұл Орталық барлау агенттігінің оқытуымен және қолдауымен құрылған, Патет Лао және Вьетнам Халық армиясына қарсы тиімді күш болды. Ванның хмонг және лаос ардагерлері мен АҚШ-тың "Құпия армиясында" қызмет еткен олардың босқындар отбасыларына Біріккен Ұлттар Ұйымы 1975 жылы билікке келген Лаос марксистік үкіметі мен коммунистік Вьетнам тарапынан қудалауға ұшырағандықтарына байланысты саяси босқындар мәртебесі берілді. Лаос және хмонг босқындарына АҚШ, Франция, Австралия, Жаңа Зеландия және басқа елдерде қоныстануға рұқсат берілді. Ванның бұрынғы ардагерлерінің көпшілігі Лаос ардагерлері Америка, Inc. және Лаос ардагерлері Америка институтын құрды, олардың кеңселері Фресно, Калифорния, Вашингтон, округ Колумбия және басқа да жерлерде орналасқан.
The term "Mèo Maquis" was originally used by Free French and Allied intelligence officers to describe the Hmong resistance forces working against Japanese forces occupying Indochina and China during World War II. The name was in reference to the Maquis resistance in France, with Mèo being the then current exonym for the Hmong. After World War II, French Groupement de Commandos Mixtes Aéroportés (GCMA) authorities recruited Vang as a lieutenant during the First Indochina War to combat the Viet Minh. He was the only ethnic Hmong to attain the rank of General officer in the Royal Lao Army, and he was loyal to the King of Laos while remaining a champion of the Hmong people. During the 1960s/70s, he commanded the Secret Army, also known as the Hmong Army, a highly effective Central Intelligence Agency trained and supported force that fought against the Pathet Lao and People's Army of Vietnam. Vang's ethnic Hmong and Laotian veterans and their refugee families who served in the U. S. "Secret Army" were eventually granted the status of political refugees by the United Nations because of alleged persecution by the Lao Marxist government and communist Vietnam who took control in 1975. The Lao and Hmong refugees were allowed to resettle in the United States, France, Australia, New Zealand and elsewhere. Many of Vang's former veterans formed the Lao Veterans of America, Inc. and the Lao Veterans of America Institute, with offices in Fresno, California, Washington, D. C. and other locales.
АҚШ-қа көшіп келу
Ван 1975 жылы Лаоста коммунистер билікті басып алғаннан кейін АҚШ-қа көшіп кетті. 1973 жылы үйленген әйелі Мей Сонг Вангпен бірге Монтана штатына қоныстанды, кейін Калифорнияда тұрақтап қалды. Ол хмонг тайпаластары арасында зор құрметке ие болды және американдық хмонгтардың беделді ақсақалы саналды, олардың көпшілігі соғысты немесе одан кейінгі жазалау шараларын бастан өткерді. АҚШ-та өскен жас хмонг американдықтары арасында оның ықпалы азайғанмен, ол АҚШ хмонгтарының ықпалды көшбасшысы болып есептелді, оның басшылық лауазымына деген адалдығы мен әскери жетістіктеріне құрмет көрсетілді. Лаоста эмиграцияда жүргенде Ван Лаос пен хмонг басшыларын біріктіріп, Біріккен Лаос Ұлттық Азаттық фронтын (ULNF) құрды, ол Лаос Ұлттық Азаттық қозғалысы немесе жай ғана Нео Хом деп те аталады. Бұл фронт Лаостағы зұлматтарға назар аудару және Лаос Халық Демократиялық Республикасы үкіметіне қарсы саяси және әскери қарсылықты қолдау мақсатымен құрылды. 1981 жылы ол принц Сисук на Чампасак, генерал Фуми Носаван және генерал Купрасит Абхаймен бірге ұйымның негізін қалаушылардың бірі болды. Ванның мыңдаған лаос және хмонг ардагерлері мен олардың АҚШ-тағы босқындар отбасылары Лаос ардагерлері және Лаос ардагерлері Америка институты сияқты коммерциялық емес ардагерлер мен жақтау ұйымдарын құрды. 1980 және 1990 жылдардың соңында Ван кеңесшісі Филип Смитпен және ықпалды американдық дипломаттармен, Конгресс мүшелерімен және көптеген американдық хмонгтармен бірлесіп, Тайландтағы мыңдаған лаос және хмонг босқындарының БҰҰ қолдауымен Лаосқа мәжбүрлі түрде қайтарылуын тоқтатуға көмектесті. Бұл хмонг және лаос қауымдастығы үшін, сондай-ақ мәжбүрлі қайтаруды тоқтатуға шақырған коммерциялық емес ұйымдар үшін, оның ішінде Қоғамдық саясатты талдау орталығы (CPPA) және Лаос ардагерлері Америка үшін маңызды адам құқығы жеңісі болды. Ванның АҚШ-тағы тұру кезеңінде хмонг көшбасшысы Лаос үкіметінің хмонг және лаос халқына қарсы адам құқықтарын бұзуына дипломатиялық жолмен қарсылық көрсетті. Ол Лаос мәселесі бойынша АҚШ Конгресс форумында Конгресс мүшелерімен бірге лаос және хмонг халқының қуғын-сүргінге ұшырауы туралы бірнеше рет сөз сөйледі (1999-2003 жылдары). 1993 жылдан 2003 жылға дейін Ван Вашингтондағы саясаткерлермен және АҚШ Конгресімен жұмыстарында Филип Смиттен көп көмек алды. Смит Ван Паоның және көптеген лаос және хмонг американдық қауым басшыларының ұзақ жылдар бойы досы болды. Уақыт өте келе Смит Ванға Конгрестің маңызды мүшелерімен және жоғары лауазымды әкімшілік қызметкерлерімен кездесуге көмектесті, сондай-ақ Конгресс тыңдауларын, брифингтерді және Оңтүстік-Шығыс Азияға зерттеу миссияларын ұйымдастыруға көмектесті. (Смит сыртқы саясат, адам құқықтары және заңнамалық істер жөніндегі маман, Қоғамдық саясатты талдау орталығының атқарушы директоры болып қызмет етеді.) 2011 жылдың наурыз айында Ван Пао қайтыс болғаннан кейін Смит оны Арлингтон ұлттық зиратына жерлеуге рұқсат бермеу туралы шешімді сынаған редакциялық мақала жазды. Смит күш-жігерін жалғастырды және CPPA Лаос ардагерлері Америкасымен бірге 2011 жылдың мамыр айында Арлингтон ұлттық зиратында Ван Паоға ресми түрде құрмет көрсету үшін ұлттық ардагерлер рәсімдерін ұйымдастыруға көмектесті. Ван, өте даулы ұлы Ча Ванмен тығыз ынтымақтастықпен, Лаоспен АҚШ-тың сауда қатынастарын жақсартуды жақтауға кірісті, бұл коммунистік Вьетнамның әскери және саяси шенеуніктерімен құпия кездесулерді және Ча Ван мен басқалардың қатысуымен күрделі және күмәнді қаржылық мәмілелерді қамтитын өте даулы қадам болды. Лаостың марксистік үкіметі және Лаос әскери және үкіметтік құрамындағы қатал Патет Лао элементтері, Вьетнам әскерилерінің қолдауымен, Лаостағы хмонгтарға қарсы әскери шабуылдар мен адам құқықтарын бұзуды жалғастырды. Ванның бұрынғы ардагерлері мен олардың отбасылары, олардың туыстары Лаоста әлі де қуғын-сүргінге ұшырап, өлтіріліп жатқанда, Лаоспен сауда қатынастарын жақсарту (НТР) немесе ең қолайлы ел мәртебесі (МФН) мәселесінде Ванның ұстанымын өзгерткеніне қарсы болды. Бұл Лаос ардагерлері Америкасы, Қоғамдық саясатты талдау орталығы және басқалардың арасында болды. Паоның Вьетнамдық коммунистік генералдармен және шенеуніктермен кездесуінен кейін Ванның «Жаңа ілім» деп аталатын ілімі оның көптеген жақын кеңесшілері, отбасы мүшелері, жақтастары және бұрынғы ардагерлері, сондай-ақ лаос және хмонг американдық қауымдастығының көптеген өкілдері тарапынан кеңінен қарсылыққа ұшырады. 2004-2005 жылдары тәуелсіз журналистер Ча Ван мен түрлі сот процестеріне байланысты күрделі қаржылық қатынастарды, этикалық тексерулерді зертті. Контроверсиялардың, сот процестерінің және істердің ортасында, оның ішінде Миннесотаның Бас прокурорының қозғалған ісінде, Ча Ванның Ван Пао қорымен, жаназа бюросымен, Сент-Пол қаласындағы сауда палатасымен және басқа да қаржылық және саяси мәмілелермен байланысы болды. Миннесота Star Tribune және St. Paul Pioneer Press газеттері бұл мәселелер туралы кеңінен хабарлады. Тайландтағы лаос және хмонг босқындары, олардың көпшілігі Ват Там Крабок сияқты буддалық храмдарындағы ресми және бейресми босқындар лагерлерінде тұрған, Лаосқа мәжбүрлі түрде қайтарылудан қорғалуға құқық алды және 2004 және 2005 жылдары 15 000-нан астам адамға АҚШ-қа көшіруге және көмек көрсетуге мүмкіндік берілді.
Vang emigrated to the United States after the communists seized power in Laos in 1975. He and his wife, May Song Vang, whom he married in 1973, initially moved to Montana before settling in California. He remained widely respected by his fellow Hmong and was an esteemed elder of the American Hmong people, many of whom experienced the war or the reprisals that followed. Though he was less influential among younger Hmong Americans who had primarily grown up in the United States, he was considered an influential leader of U. S. Hmong community, enjoying great loyalty for his position of leadership and respect for his military accomplishments. While in exile, Vang assembled other Lao and Hmong leaders from around the world to create the United Lao National Liberation Front (ULNF), also known as the Lao National Liberation Movement or simply the Neo Hom, to bring attention to atrocities happening in Laos and to support the political and military resistance to the government of the Lao People's Democratic Republic. He was one of the eight founders of the organization in 1981, along with Prince Sisouk na Champassak, General Phoumi Nosavan and General Kouprasith Abhay. Thousands of Vang's former ethnic Laotian and Hmong veterans, and their refugee families, in the United States also formed the non profit veterans and advocacy organizations the Lao Veterans of America and the Lao Veterans of America Institute. In the late 1980s and 1990s, Vang, aided by his adviser, Philip Smith, and influential American diplomatic allies, Members of Congress, and vast numbers of Hmong Americans, helped halt the forced United Nations sponsored repatriation back to Laos of thousands of Laotian and Hmong refugees in Thailand. It was a major human rights victory for the Hmong and Lao community and non profit advocacy organizations who urged an end to forced repatriation, including the Center for Public Policy Analysis (CPPA) and the Lao Veterans of America. Throughout Vang's residence in the U. S., the Hmong leader diplomatically opposed human rights violations by the communist government of Laos against the Hmong and Laotian people. He was invited to speak at the U. S. Congressional Forum on Laos, with Members of Congress, about the persecution of the Laotian and Hmong people on several occasions in the U. S. Congress from 1999 to 2003. From 1993 to 2003, Vang relied on Philip Smith for much of his efforts with policymakers in Washington, D. C. and the U. S. Congress. Smith was a long time friend of Vang Pao and many Laotian and Hmong American community leaders. Over time, Smith was instrumental in helping Vang to meet with key Members of Congress and senior Administration officials as well as helping to organize Congressional hearings, briefings and research missions to South East Asia. (Smith, a foreign policy, human rights and legislative affairs specialist, serves as the Executive Director of the Center for Public Policy Analysis.) In March 2011, following Vang Pao's death, Smith wrote an editorial critical of the decision to not allow him to be interred in Arlington National Cemetery. Smith persisted in his efforts and the CPPA, along with the Lao Veterans of America, helped organize national veterans ceremonies in May 2011 to officially honor Vang Pao at Arlington National Cemetery. Vang, in close cooperation with one of his highly controversial sons, Cha Vang, reversed his long standing position and began to publicly advocate normalization of U. S. Laotian trade relations with Laos in a highly controversial move that involved secret meetings with communist Vietnamese military and political officials and complex and questionable financial dealings involving Cha Vang and others. The Lao Marxist government, and hardline Pathet Lao elements in the Lao military and government, backed by the military in Vietnam, continued to engage in military attacks and human rights violations against the Hmong in Laos. Many of Vang's former veterans and their families, whose relatives were still being persecuted and killed in Laos, opposed Vang's change of stance on the issue of Normalized Trade Relations (NTR), or Most Favored Nation Trade Status (MFN), with Laos. This included the Lao Veterans of America, the Center for Public Policy Analysis and others. Following Pao's meeting with communist generals and officials from Vietnam, Vang's so called "New Doctrine" was widely opposed by many of his closest advisers, family, supporters, and former veterans, and many in the Lao and Hmong American community. By 2004–05, independent journalists investigating complex financial relations, ethics probes, and scandals surrounding Cha Vang and various lawsuits. Central in the controversy, scandals, and lawsuits, including one by the Minnesota Attorney General, was Cha Vang's role with the Vang Pao Foundation, a funeral home, a chamber of commerce in St. Paul, and other financial and political dealings. The Minnesota Star Tribune and St. Paul Pioneer Press reported extensively on these matters. Thailand based Laotian and Hmong refugees, many of whom had been living at formal and informal refugee camps including Wat Tham Krabok, a Buddhist temple in Thailand, were afforded the right to avoid the forced return to Laos and instead over 15,000 were offered relocation rights and assistance to the U. S. in 2004 and 2005.
Төңкеріс туралы сөз байласу
2007 жылдың 4 маусымында "Бұзылған Қыран операциясы" деп аталған ұзақ федералдық тергеуден кейін, АҚШ федералдық соттары Ван Пао мен тағы тоғыз адамды Лаос Халық Демократиялық Республикасының Патет Лао үкіметін құлатуға қастандық жасады деген айыппен, федералдық бейтараптық заңдарын бұзғаны үшін тұтқындауға бұйрық берді. Бұйрықтар шығарылғаннан кейін, АҚШ федералдық құқық қорғау органдары мен басқа да агенттіктердің көптеген өкілдерінен құралған шамамен 250 агент Калифорния штатының орталық және оңтүстік бөліктеріндегі үйлерге, кеңселерге және басқа да нысандарға бірдей рейдтер жүргізіп, Ван Пао мен тағы тоғыз адамды тұтқындады. Федералдық айыптамаларға сәйкес, топ мүшелері АК-47 автоматтары, түтін гранаталары және "Стингер" зымырандары сияқты қару-жарақтарды сатып алып, Тайландқа контрабандалық жолмен жеткізіп, содан кейін Лаосқа қарсы күштерге жіберуді жоспарлаған. Тұтқындалған тоғыз адамның ішіндегі жалғыз хмонг емесі, 1968 жылы Вест-Пойнтті бітірген және армияда офицер болып қызмет еткен Харрисон Джек, Лаосқа басып кіру үшін арнайы операциялардың ветерандарын жалдамалы әскер ретінде тартуға тырысқан. 2007 жылдың 15 маусымында күлкі жобасымен айыптау қойылды және осы қастандықпен байланысты тағы бір адам тұтқындалды. Айыпталушылар АҚШ-тың бейтараптық заңын бұзғаны үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылуы мүмкін еді. Калифорния федералды соты Ван Пао мен басқа хмонгтардың бәріне қашу қаупі болғандықтан кепілдік беруден бастапқыда бас тартты. 2007 жылдың 4 маусымындағы федералдық рейдтен кейін тұтқындаулар күрт сынға ұшырады. Ван Паоны білетін достары, оның ішінде хмонгтар, миендер, лаостар, вьетнамдықтар және американдықтар Калифорния, Миннесота, Мичиган, Солтүстік Каролина және Висконсин штаттарында митингтер ұйымдастырып, тұтқындауға наразылық білдірді. Ван Паоның АҚШ-тағы жоғары лауазымды қолдаушылары тұтқындауға бұйрық берген Калифорния сотын сынады. 2009 жылы Ван Паоға қарсы барлық федералдық айыптамалар алынып тасталды. Тұтқындалғанға дейін Ван Паоның есімі Висконсин штатының Мэдисон қаласындағы бастауыш мектепке берілуі жоспарланған еді, бірақ тарихшы Альфред В. Маккойдың Ван Паоның соғыс қылмыстары мен есірткі саудасына қатысқандығы туралы айыптамаларына байланысты бұл ұсынысқа қарсылық болды. Хмонг ғалымдары Гэри Йиа Ли және Джейн Гамильтон Меррит, сондай-ақ бұрынғы Air America Association президенті Джек Кнотт оның мәлімдемелерін күшпен жоққа шығарды. Ван Паоның 2007 жылдың маусымындағы тұтқындалуы Мэдисон мектебінің мектеп атауын қайта қарауға себеп болды. 2007 жылдың 18 маусымында Мэдисон қалалық мектеп округінің білім беру кеңесі Ван Паоның есімін жаңа мектептен алып тастауға дауыс берді, оның үстіне оған қойылған федералдық айыптамалар мен бұрынғы айыптамалар ескерілді. Дегенмен, 2012 жылы басқа мектеп округі, Фресно біріктірілген мектеп округі, оның қайтысынан кейін бір жыл өткен соң жаңа бастауыш мектепке оның есімін беруге бірауыздан дауыс берді.
On 4 June 2007, following a lengthy federal investigation labeled "Operation Tarnished Eagle", warrants were issued by U. S. federal courts ordering the arrest of Vang Pao and nine others for allegedly plotting to overthrow the Pathet Lao communist government of Laos, in violation of the federal Neutrality Acts. Following the issuance of the warrants, an estimated 250 federal agents representing numerous U. S. federal law enforcement and other agencies conducted simultaneous raids on homes, offices and other locations throughout central and southern California, arresting Vang and nine other individuals. The federal charges alleged that members of the group inspected weapons, including AK 47s, smoke grenades, and Stinger missiles, with the intent of purchasing them and smuggling them into Thailand, where they allegedly would be shipped to anti Laotian governmental resistance movement forces inside Laos. The one non Hmong person among the nine arrested, Harrison Jack, a 1968 West Point graduate and retired Army infantry officer, allegedly attempted to recruit Special Operations veterans to act as mercenaries in an invasion of Laos. On 15 June 2007, defendants were indicted by a grand jury and an 11th man was arrested in connection with the alleged plot. The defendants faced possible life terms for violation of the U. S. Neutrality Act and various weapons charges. Vang and the other Hmong were initially denied bail by the California federal court, which cited each of them as a flight risk. Since the 4 June 2007 federal raid, the arrests became the subject of mounting criticism. His fellow friends, including Hmong, Mienh, Lao, Vietnamese, and Americans individuals who knew Vang protested the arrests, rallying in California, Minnesota, Michigan, North Carolina and Wisconsin. Several of Vang's high level U. S. supporters criticized the California court that issued the arrest warrants. In 2009 all of the federal charges against Vang Pao were dropped. Prior to his arrest, Vang was scheduled to have an elementary school in Madison, Wisconsin named after him, a proposal that met with opposition over historian Alfred W. McCoy's allegations that Vang had been involved in war crimes and drug trafficking, with Hmong scholars Gary Yia Lee and Jane Hamilton Merritt, as well as former Air America Association president Jack Knott, strongly disputing his claims. Pao's June 2007 arrest later led the Madison School to reopen discussion on the school's naming. On 18 June 2007, the Madison Metropolitan School District Board of Education voted to drop Vang's name from the new school, in light of the federal charges against him and the previous allegations. Nonetheless, in 2012 another school district, the Fresno Unified School District, voted unanimously to name a new elementary school after him the year after his passing.
Түрмеден босату
2007 жылдың 12 шілдесінде Калифорния федералды соты Хмонг көшбасшысын 1,5 миллион АҚШ доллары көлемінде, оның отбасы мүшелеріне тиесілі мүлікпен сақталған кепілдікпен босатуға бұйырды. Көптеген хмонгтар бірнеше апта бойы Калифорнияда және басқа да аймақтарда Паоның қамауға алынған күнінен бастап, шамамен бір айдан кейін кепілдікпен босатылуына дейін оның босатылуын талап ете отырып, көптеген наразылық акцияларына қатысты.
On 12 July 2007, the California federal court ordered the release of the Hmong leader on a US$1.5 million bond secured by property owned by members of his family. Many Hmong had participated in numerous protests over several weeks in California and elsewhere, calling for Pao's release from the date of his incarceration until his release under bail nearly a month later.
Сотқа қайта оралу
2009 жылдың 9 наурызында Ванның адвокаттары оған тағылған айыптарды жою туралы өтініш берді. Оның адвокаттары айыптардың жасалма екенін және сотта қарастырылуға жарамайтындығын мәлімдеді. Осыдан кейін, 2009 жылдың 6 сәуірінде федералды прокурорлар өтініштегі барлық жасалмалықтарды жоққа шығарды. Ал келесі айда, 2009 жылдың 11 мамырында Ван Пао өз адвокаттарымен бірге Калифорния штатының Сакраменто қаласындағы федералды сотқа өтінішті талқылауға келді. Төраға Франк Дамрелл өтініш бойынша ұсынылған аргументтерді тыңдағаннан кейін, қорғау тарапы айыптарды жоюға жеткілікті дәлелдер келтіре алмағанын айтты.
On 9 March 2009, Vang's lawyers filed a motion seeking to dismiss the charges against him. His lawyers claimed that the charges were fabricated and had no bearing in court. Following this appearance, on 6 April 2009, federal prosecutors denied all allegations of fabrications in the motion. That following month, on 11 May 2009, Vang Pao returned to federal court in Sacramento, California with his lawyers to argue the motion. Judge Frank Damrell stated, after hearing the arguments for the motion, that there was insufficient evidence from the defense to justify a dismissal.
Айыппұлдарды алып тастау
2009 жылдың 18 қыркүйегінде федералды үкімет Ван Паоға қатысты барлық айыптауларды түсіріп, адам айыпталған жағдайда "мүмкін болатын жазаны немесе басқа да салдарларын қарастыруға рұқсат етілгенін" мәлімдеді. АҚШ Конгресінің Лаос жөніндегі арнайы форумдарында Смит пен Қоғамдық саясатты талдау орталығы, Конгресс мүшелері, оның ішінде АҚШ өкілі Дана Рорабахер және басқалар АҚШ Әділет министрлігінен генерал Ванға және басқа Хмонг айыпталушыларына қатысты істі дереу тоқтатуға шақырды. Бұл шақыру, әсіресе Лаос үкіметінің және Лаос халық армиясының (ЛПА) көптеген лаос және хмонг халқына қарсы жалғасып жатқан әскери шабуылдары мен ауыр адам құқықтары бұзушылықтарына байланысты болды. Бұл бұзушылықтар қарусыз азаматтарға, саяси және діни оппозицияға шабуылдар, қатыгездіктер, зорлау, азаптау және жаппай аштық қолдануды қамтыды. Amnesty International және басқа да адам құқықтары ұйымдары мен сарапшылары өз зерттеулерінің нәтижелерін Конгресс мүшелерімен бірге, АҚШ Конгрессмені Патрик Дж. Кеннеди және АҚШ Сенаторы Норм Коулман сияқты тұлғалармен бірге АҚШ Конгресінде және Конгресс кітапханасында өткен Лаос жөніндегі арнайы форумдарда баяндады.
On 18 September 2009, the federal government dropped all charges against Vang Pao, announcing in a release that the federal government was permitted to consider "the probable sentence or other consequences if the person is convicted." At special sessions of the U. S. Congressional Forum on Laos, Smith and the Center for Public Policy Analysis joined by Members of Congress, including U. S. Representative Dana Rohrabacher, and others, called on the U. S. Department of Justice to immediately drop the case, and the charges, against General Vang and the other Hmong defendants, especially in light of the Lao government's and Lao Peoples Army's (LPA) ongoing military attacks and egregious human rights violations directed against many of the Laotian and Hmong people, which included attacks on unarmed civilians and political and religious dissidents, atrocities, rape, torture and the use of mass starvation. Amnesty International and other human rights organizations and experts testified about their research efforts, along with Members of Congress, including U. S. Congressman Patrick J. Kennedy, U. S. Senator Norm Coleman, at the special Congressional Forums on Laos held in the U. S. Congress and Library of Congress.
Жеке өмір
Ван Паоның бірнеше әйелінен кем дегенде 25 баласы болған және туған тілі лао тілінен басқа ағылшын тілінде де сөйлеген, бірақ өмірінің соңғы жылдары сұхбаттарында бұл тілді бұрынғыдай жиі қолданбаған. "Фресно Би" газетінің журналисі Диана Агилера мәлімдегендей, Ван Пао қайтыс болған кезде оның әйелі болған Мей Сонг Ванг, Ван Пао қайтыс болғаннан кейін "хмонг халқының беделіне айналды".
Vang Pao reportedly had at least 25 children by several wives, and spoke English besides his native Lao, although in later years in interviews he did not seem to use the language as much anymore. Diana Aguilera of the Fresno Bee wrote that May Song Vang, who was Vang Pao's wife at the time of his death, "became the face of the Hmong community" after Vang Pao died.
Өлім
Диабет пен жүрек ауруларымен күрескен Ван 2011 жылғы 6 қаңтарда 81 жасында Калифорния штатының Кловис қаласындағы Кловис қауымдық медициналық орталығында жүрек асқынуларынан қайтыс болды. 2011 жылғы 4 ақпаннан бастап Фресно конгресс орталығында Вангтың дәстүрлі хмонг халқының жерлеу рәсімі алты күнге жоспарланған. Жерлеудің бірінші күні 10 000-нан астам хмонг халқы аза тұтты. Бірнеше жерлеу күнінен кейін, оның жерлеу рәсіміне 40 000-нан астам адам қатысқан деп есептелді. Комитет Ван Паоны Арлингтон ұлттық зиратына жерлеу туралы өтінішке бірауыздан қарсы дауыс берді; ол кейін Лос-Анджелеске жақын, Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Forest Lawn зиратына жерленді. 2011 жылғы мамыр айында Вангтың Вьетнам соғысы кезіндегі еңбегі Лаос ардагерлері институты, LVA, CPPA, АҚШ Қорғаныс министрлігі, АҚШ Арнайы күштер қауымдастығы және басқалар ұйымдастырған Арлингтон ұлттық зиратындағы еске алу рәсімдерінде ресми түрде танылды. Арлингтон ұлттық зиратындағы Лаос ескерткішінде өткен арнайы рәсімге CPPA, LVA, АҚШ Қорғаныс министрлігі, АҚШ Армия департаменті, Конгресс мүшелері, АҚШ Арнайы күштер қауымдастығы, қарсыластар ардагерлер қауымдастығы және басқалар қатысты. Генерал Ванның ұлы Чонг Ван, полковник Вангье Ван, Филип Смит, капитан Д. Л. "Паппи Хикс", АҚШ Арнайы күштер қауымдастығы және басқалармен бірге рәсімде сөз сөйледі. Ванның суреті АҚШ-тың көптеген ескерткіштерінде бейнеленген, соның ішінде Калифорния штатының Стоктон қаласындағы Сан-Хоакин округі жәрмеңкесінде және Калифорния штатының Чико қаласындағы қалалық кеңес палатасының сыртындағы мүсіндерде мәңгі есте қалды.
Vang, who battled diabetes and heart disease, died at age 81 from pneumonia with cardiac complications on 6 January 2011, at Clovis Community Medical Center, in Clovis, California. Traditional Hmong funeral services for Vang were scheduled to be held for six days, starting 4 February 2011, at the Fresno Convention Center. More than 10,000 Hmong mourned on the first day of the funeral. After several funeral days, it was estimated that over 40,000 attended during the service of his funeral A committee unanimously voted against a request to bury Vang Pao at Arlington National Cemetery; he was subsequently buried near Los Angeles at Forest Lawn Cemetery in Glendale, California. In May 2011, Vang's efforts during the Vietnam War were officially commemorated at memorial ceremonies in Arlington National Cemetery organized by the Lao Veterans of America Institute, LVA, the CPPA, the U. S. Department of Defense, U. S. Special Forces Association, and others. Participants at the special ceremony held at the Laos Memorial within Arlington National Cemetery included the CPPA, LVA, U. S. Department of Defense, U. S. Department of the Army, Members of the Congress, U. S. Special Forces Association, Counterparts Veterans Association and others. General Vang's son, Chong Vang, spoke at the ceremony along with Colonel Wangyee Vang, Philip Smith, Captain D. L. "Pappy Hicks", U. S. Special Forces Association, and others. Vang's likeness is memorialized by numerous monuments across the United States, including statues at the San Joaquin County Fairground in Stockton, California and outside the City Council Chamber in Chico, California.