Модрича – Босния және Герцеговинадағы қала және муниципалитет. 2013 жылғы халық санауы бойынша 10 137 тұрғыны бар. Тарихы, аты және географиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Модрича – Босния және Герцеговинадағы Серб Республикасындағы қала және муниципалитет. 2013 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 10 137 адамды, ал муниципалитет 25 720 адамды құрайды.
Modriča is a town and municipality in Republika Srpska, Bosnia and Herzegovina. As of 2013 census, the town has a population of 10,137 inhabitants, while the municipality has a population of 25,720 inhabitants.
Тарих
Модрича туралы алғашқы жазбаша құжат – 13 ғасырдағы венгр королі Бела IV-нің жарғысы, онда Модрича бұлақ ретінде айтылады: "fons Modricha, ubi cadit in Boznam" ("Модрича бұлағы, ол Бознамға құяды"); бұл Босна өзеніне құйылатын шағын арна екенін көрсетеді. Дәстүрлі әңгімелерге сәйкес, Модрича көк, тау суы бар кішкентай өзеннің атымен аталған. Осы кішкентай өзен – Дуса деп есептеледі. Басқа да әңгімелерде бұл аймақ көк аспан мен қашықтықтың ежелгі славян белгілерін сақтайды, олар көкжиекте жақсы көрінеді, көзге түспейді – модрица (көк/көкшіл). Қазіргі Модрича муниципалитетінің аумағында палеолит дәуірінде адамдар болғандығының археологиялық дәлелдері бар. Бұған Босна өзенінің аңғарынан жоғарыда орналасқан Дуго-Полье ауылындағы Градина тауында табылған іздер куәлік етеді. Ежелгі неолиттік шаруалардың іздері бірнеше жерде табылды, оның ішінде Кулиште, Крушково Полье, Ждралово Брдо, Кладари, Прляца және Враньяк, Кужняча, Скугрич, Дуго Полье ауылдарында. Добор төбесінде темір дәуірінің жеті археологиялық қабаты бар маңызды орын бар. Модрича муниципалитеті аумағында ежелгі славян қоныстарының іздері де кездеседі. 1323 жылғы Котроманич жарғысында Модрича және Якеш елді мекендерімен бірге Ненавиште приходы туралы айтылған. Добор бекінісі маңында болған оқиғалар Боснияның тәуелсіздігінің аяқталуын болжады. Бұл 1393/94 және 1408 жылдардағы венгрлермен қақтығыстар және бекіністің қабырғаларынан 170 босниялық боярды қуу болды. Бұл аймақтар түріктердің шабуылы кезінде қатыгез соғыс шекарасына айналды, олар 1536 жылы Добор мен Модричаны бағындырды. 1683 жылы Венада түріктер жеңілгеннен кейін Модрича келесі екі ғасыр бойы шекаралық аймақ болып қала берді, яғни қақтығыстар, көтерілістер, қиратулар мен экономикалық тоқырау ошағы болды. Австро-Мажарстан үкімдігі кезінде Модрича Босния мен Герцеговинадағы сол кездегі 66 қаланың тізіміне енді. 19 ғасырдың екінші жартысында экономикалық, мәдени және білім беру жағдайлары жақсара бастады. Мұрағаттарға сәйкес, мектептер кем дегенде 19 ғасырдан бері, тіпті 18 ғасырдың соңынан бері жұмыс істеген. Модричада ауылдық жерде балалар бағы болған. 1929 жылдан 1939 жылға дейін Модрича Врбас Бановинасының, ал 1939 жылдан 1941 жылға дейін Югославия Корольдығының құрамындағы Хорватия Бановинасының бөлігі болды. 20 ғасырдың екінші жартысында жағдай жақсарды, оған 1947 жылы салынған Шамка-Сараево темір жолы, 1951 жылы салынған Модрича-Градачац тармағы үлкен үлес қосты, бұл темір жол қаладан өтті. Қалада бірнеше зауыттар салынды: мұнай өңдеу зауыты, қағаз және пластикалық қораптар өндіретін Pamo және Plastmo зауыттары, ұн фабрикасы, "Вжекослав Бакулич" аяқ киім фабрикасы, "Хемия" химиялық тазалау компаниясы және "8 қыркүйек" ағаш өңдеу зауыты, сондай-ақ қалалық инфрақұрылым (тұрғын үйлер, орта мектеп, спорт залы) да салынды. "Др. Мужбегович (кейін Петар Мрконжич)" бидай және мал шаруашылығы фермасы да кеңейтілді. "Модрича" волейбол командасы 1979 жылы Югославияның ұлттық чемпионатында жеңіске жетті. 1992-1995 жылдар аралығындағы Босния соғысынан кейін муниципалдық шекаралар өзгертілді, Якеш, Печник және Модрички Луг ауылдары Модричадан шығарылып, жаңа Вукосавлье муниципалитетіне қосылды, ал соғысқа дейінгі Градачац муниципалитетінің батыс бөлігіндегі бірнеше ауылдар Модрича муниципалитетіне қосылды, осылайша муниципалитеттің аумағы айтарлықтай өзгерді.
The first written document about Modriča is a 13th century charter of Hungarian King Bela IV in which Modriča is mentioned as a spring: " fons Modricha, ubi cadit in Boznam (" the spring of Modricha, where it falls into the Boznam")"; this indicates that it was a minor stream which was flowing into the Bosna river. According to traditional stories, Modriča was named after a small river with blue, mountain water. It is assumed that the small river is Dusa. According to other narratives, the area bears the name of Old Slavic marks of the blue sky and distances, which are more discerned on the horizon than visible – modrina (blue/bruise like)/modriča. There is archaeological evidence of human presence in the territory of present day Modriča municipality back in the Paleolithic — Old Stone Age. This is evidenced by traces discovered at the Gradina site in the village of Dugo Polje above the valley of the Bosna river. Traces of ancient Neolithic farmers were found in several places, among others at the locations of Kulište in Kruškovo Polje, Ždralovo Brdo in the village of Kladari, Prljaca, then in the villages of Vranjak, Kužnjača, Skugrić, Dugo Polje, etc. There is an important site at Dobor hill with seven archaeological layers of the Iron Age. Traces of Old Slavic settlements can be found in several places in the Modriča municipality. In the charter of Kotromanić from 1323 the Nenavište Parish is mentioned with the settlements of Modriča and Jakeš. The events that were developing around the Dobor fortress presaged the end of Bosnia's independence. Those were conflicts with the Hungarians in 1393/94 and 1408, and the removal of 170 Bosnian boyars from the ramparts of the fort. These areas then became a cruel war frontier in the onslaught of the Turks, and they won Dobor and Modriča in 1536. After the defeat of the Turks at Vienna in 1683, Modriča was the border area the next two centuries, which meant it was a zone of conflicts, rebellions, devastation and economic stagnation. During the Austro Hungarian rule, Modriča was included in a list of 66 towns that Bosnia and Herzegovina had at that time. In the second half of the 19th century economic, cultural and educational conditions were slowly improving. According to archives, schools had existed since at least the 19th century, maybe even since the end of the 18th century. Modriča had a nursery school in the rural area. From 1929 to 1939, Modriča was part of the Vrbas Banovina and from 1939 to 1941 of the Banovina of Croatia within the Kingdom of Yugoslavia. Conditions improved in the second half of 20th century, with a contributing factor being the Šamac Sarajevo railroad, built in 1947, that passed through the town, with a branch line Modriča Gradačac built in 1951. Some factories in the city were also built: an oil refinery, factories of paper and plastic boxes Pamo and Plastmo, a flour mill, the "Vjekoslav Bakulić" shoe factory, the "Hemija" chemical cleaning company and the small "8th of September" wood factory, together with the required town infrastructure (residential buildings, a secondary school, a sports hall),. The "Dr. Mujbegović (later Petar Mrkonjić)" wheat and cattle farm was also expanded. The "Modriča" volleyball team won the national championship of Yugoslavia in 1979. After the 1992–95 Bosnian War, the pre war municipal borders were changed, the villages of Jakeš, Pećnik and Modrički Lug were excluded from Modriča and included in the new Vukosavlje municipality, and a few villages from the western part of the pre war Gradačac municipality were included in the Modriča municipality, thus the size of the municipality changed substantially.