Кіріспе

Шаш өсетін жерлерге жағылатын, шашуды жеңілдетуге арналған крем. Шаш шашуға арналған крем немесе жағылатын крем – шаш шашуға дайындалу үшін қолданылатын косметиканың бір түрі. Шаш шашуға арналған кремнің мақсаты – шашты майлап, жұмсарту. Шаш шашуға арналған кремдердің түрлеріне аэрозольдік шаш шашу кремі (көбік деп те аталады), көбіксіз шаш шашу кремі (қылқаламсыз шаш шашу кремі және аэрозольдік емес шаш шашу кремі деп те аталады) және көбікті шаш шашу кремі немесе көбіктік шаш шашу кремі жатады. Шаш шашу кремі термині шаш шашу сабынынан немесе шаш шашу кремінен шаш шашу щеткасымен жасалған көбікті де білдіре алады. Шаш шашу кремі әдетте майлар, сабын немесе беттік белсенді заттар мен судан тұрады. Сабыннан басқа, көбікті шаш шашуға арналған кремдерге жұмсақ консистенцияны сақтау және көбікті ылғалды ұстау үшін ылғалдандырғыш заттар қосылады. Ал қылқаламсыз шаш шашу кремдері сабынсыз болғандықтан көбік жасамайды. Олар судағы май қоспасы, оған ылғалдандырғыш заттар, суды жақсартатын заттар және басқа да ингредиенттер қосылады. Аэрозольдік шаш шашу кремдері негізінен сұйық түріндегі көбікті шаш шашу кремі, оған итергіш заттар, өсімдік майлары және әртүрлі майлар қосылады.

Тарих

Шашқыш кремнің бастапқы түрі шамамен 3000 жыл бұрын Шумерде тіркелген. Бұл зат ағаш сілтісі мен жануар майының қоспасы болып, сақалды шашуға дайындалатын зат ретінде қолданылды. 20-шы ғасырдың басына дейін қатты сабыны бар шашқыш немесе таяқша қолданылды. Кейіннен майлар мен жұмсақ сабын қоспалары бар түтікшелер сатылды. 1919 жылы MIT-тің бұрынғы профессоры Франк Шилдс алғашқы шашқыш кремін ойлап тапты. Бұл инновациялық өнім Америка нарығында "Барбасоль" деген атпен пайда болды және ер адамдарға сабынды щеткамен көпіртіп пайдаланудың орнына балама ұсынды. Бастапқыда Барбасольді Индианаполисте толығымен қолмен толтырып, қаптаған. Бұл бренд әлі де бар және қазіргі уақытта бүкіл әлемде қолжетімді. Бірінші қысымды шашқыш крем 1949 жылы шығарылған "Райз" шашқыш кремі болды. Келесі онжылдықта бұл формат Америка нарығының үштен екі бөлігін құрады. Хлорфторкөміртектер (ХФК) 1990 жылдардың соңында озон қабатын бұзғаны үшін тыйым салынғанға дейін итергіш зат ретінде қолданылды. Оларды пентан, пропан, бутан және изобутан қоспалары сияқты газ тәрізді көмірсутектер алмастырды. 1970 жылдары шашқыш гель ойлап табылды. 1993 жылы The Procter & Gamble Company компаниясы көбік түзетін гельдің құрамына патент алды, ол гельді теріге жаққаннан кейін көбікке айналдырады, көбік пен гельдің қасиеттерін біріктіреді.

Мазмұны

Шаш алуға арналған кремдер мен сабындар қатты күйде (құбыршалар); кремдер, көбінесе түтікшелерде; немесе аэрозольдер түрінде қолжетімді. Барлық түрлерін шаш шашуға арналған щеткамен қолдануға болады. Шаш алу кремдерінің құрамында 20–30% сабын [калий немесе триэтаноламин (ТЭА)], шамамен 10% глицерин, емдеуші заттар, эмульгаторлар және көбік түзетін заттар болады. Аэрозольдер – бұл қысыммен сақталатын баллоншалардан көмірсутектердің көмегімен (10%-ға дейін) таратылатын сұйылтылған кремдер. Көмірсутектердің тұтанғыш қасиеті кремдік құрамындағы судың көп мөлшерімен толықтырылады. Сақалдың жұмсаруы шаштың ылғалдануына байланысты, бұл pH деңгейіне де тәуелді. Электрлік немесе құрғақ шаш шашуда шаштың қабынуы қажет емес, сондықтан мұндай препараттар теріні құрғату және шашты қатаңдату үшін жоғары концентрацияда алкоголь (50–80%) қолданады.